✅ 6. Sınıf Fen Bilimleri: Yoğunluk ile bilimsel model oluşturma Test Çöz

Bir öğrenci, kütlesi $120\text{ g}$ olan bir taşın hacmini dereceli silindir kullanarak $40\text{ cm}^3$ olarak ölçüyor. Bu öğrencinin taşın yoğunluğunu hesaplamak için kullanacağı formül ve bulacağı sonuç aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Fen bilimleri dersinde yoğunluk konusunu işleyen Elif, özdeş iki kutudan birincisine sıkışık bir şekilde 20 adet kırmızı top, ikincisine ise daha seyrek bir şekilde 5 adet kırmızı top yerleştirerek bir model oluşturuyor. Elif'in oluşturduğu bu bilimsel modelle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Birbiri içinde çözünmeyen K, L ve M sıvıları boş bir kaba döküldüğünde, sıvıların kap içerisindeki konumları yukarıdan aşağıya doğru sırasıyla M, K ve L şeklinde oluyor. Buna göre bu sıvıların yoğunlukları arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Kış aylarında göllerin ve akarsuların üstten donması, suyun altındaki canlı yaşamının devam etmesi için çok önemlidir. Bu durum suyun katı halinin (buz) yoğunluğu ile sıvı halinin (su) yoğunluğu arasındaki özel ilişkiden kaynaklanır. Bu doğa olayını açıklayan bilimsel model aşağıdakilerden hangisidir?

Bir araştırmacı, üç farklı katı maddenin kütle ve hacim değerlerini ölçerek aşağıdaki verileri elde etmiştir:
- X maddesi: Kütle = $90\text{ g}$, Hacim = $30\text{ cm}^3$
- Y maddesi: Kütle = $80\text{ g}$, Hacim = $40\text{ cm}^3$
- Z maddesi: Kütle = $50\text{ g}$, Hacim = $50\text{ cm}^3$
Bu maddelerin yoğunluklarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Yoğunluk kavramını tanecik modeliyle açıklamak isteyen bir öğretmen, sınıfa üç adet özdeş şeffaf kutu getiriyor. Bu kutuların içine sırasıyla şu modelleri yerleştiriyor:
- 1. Kutu: Kutunun tabanına çok sıkı ve düzenli yerleştirilmiş 30 adet bilye.
- 2. Kutu: Kutunun içine serbestçe dağılmış, aralarında boşluklar olan 15 adet bilye.
- 3. Kutu: Kutunun içinde birbirinden çok uzak ve bağımsız hareket eden 3 adet bilye.
Öğretmenin bu modellemesiyle ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?

Birbiri içinde karışmayan ve yoğunlukları sırasıyla $d_A = 1.6\text{ g/cm}^3$ ve $d_B = 0.9\text{ g/cm}^3$ olan A ve B sıvıları bir kaba konuluyor. Daha sonra bu kaba yoğunluğu $1.2\text{ g/cm}^3$ olan katı bir K cismi bırakılıyor. K cisminin bu sıvı kulesindeki dengede kalma durumu aşağıdakilerden hangisinde doğru betimlenmiştir?

Bir öğrenci laboratuvarda yaptığı deneyde, kütle-hacim değerlerini ölçtüğü K ve L sıvılarından eşit hacimde alarak boş bir kaba döküyor. Elde edilen verilere göre;
- K sıvısının $20\text{ cm}^3$ hacmindeki kütlesi $80\text{ g}$'dır.
- L sıvısının $40\text{ cm}^3$ hacmindeki kütlesi $40\text{ g}$'dır.
Bu sıvılar birbiri içinde çözünmediğine göre, kapta oluşan sıvı kulesi modeliyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Yoğunluk ile ilgili bilimsel bir model oluşturmak isteyen bir grup öğrenci, aynı hacimdeki ($100\text{ cm}^3$) üç farklı plastik bardağa farklı miktarlarda oyun hamuru koyarak bardakları kapatıyor.
- 1. Bardak: Tamamen oyun hamuru ile sıkıştırılarak dolduruluyor (Toplam kütlesi: $150\text{ g}$).
- 2. Bardak: İçine küçük oyun hamuru topları yapılarak gevşekçe konuluyor (Toplam kütlesi: $80\text{ g}$).
- 3. Bardak: İçine sadece birkaç tane küçük oyun hamuru topu konuluyor (Toplam kütlesi: $20\text{ g}$).
Bu bardaklar su dolu bir akvaryuma bırakıldığında (suyun yoğunluğu $1\text{ g/cm}^3$ kabul edilirse) bardakların sudaki konumları nasıl olur?

Bir kapta bulunan saf suya yavaş yavaş tuz eklenip karıştırılıyor. Bu süreçte suyun hacminin neredeyse hiç değişmediği, ancak kütlesinin arttığı gözlemleniyor. Bu olayı tanecik modeliyle açıklamak isteyen bir öğrenci, aşağıdaki modellerden hangisini kullanırsa en doğru bilimsel açıklamayı yapmış olur?

Bir dereceli silindirde başlangıçta $120\text{ mL}$ su bulunmaktadır. Bu silindirin içine kütlesi $160\text{ g}$ olan metal bir bilye atıldığında su seviyesi $160\text{ mL}$ çizgisine yükseliyor. Metal bilyenin yoğunluğunu hesaplamak ve bu durumu modellemek isteyen bir öğrenci için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? ($1\text{ mL} = 1\text{ cm}^3$)

Bir bilim insanı, maddelerin yoğunluk farkını kullanarak çalışan bir geri dönüşüm ayrıştırma tesisi modeli tasarlıyor. Bu modelde, plastik ($d = 0.9\text{ g/cm}^3$), cam ($d = 2.5\text{ g/cm}^3$) ve alüminyum ($d = 2.7\text{ g/cm}^3$) atıklar birbirine karışmış halde bir sıvı havuzuna dökülüyor. Havuzda kullanılan sıvının yoğunluğu $1.2\text{ g/cm}^3$'tür.

Bu ayrıştırma modelinin çalışma prensibi ve sonuçlarıyla ilgili yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?

Isınan maddelerin hacmi artar (genleşir), kütlesi ise değişmez. Bu durum sıcaklığı artan maddelerin yoğunluğunun azalmasına neden olur. Bir öğrenci bu bilgiyi test etmek için oda sıcaklığındaki ($20^\circ\text{C}$) su dolu bir kaba, yine $20^\circ\text{C}$ sıcaklıkta olan ve suda askıda kalan (yoğunluğu suyun yoğunluğuna eşit olan) plastik bir bilye bırakıyor. Daha sonra kabı alttan ısıtmaya başlıyor.

Sıcaklık arttıkça suyun genleşme oranının plastik bilyeden çok daha fazla olduğu bilindiğine göre, ısıtma işlemi sırasında bilyenin kaptaki konumu ve yoğunluk değişimiyle ilgili yapılan aşağıdaki bilimsel modellemelerden hangisi doğrudur?

Denizaltıların suyun altına dalabilmesi ve tekrar su yüzeyine çıkabilmesi için "safra tankları" adı verilen özel bölmeler kullanılır. Bu tanklar suyla doldurulduğunda denizaltı ağırlaşır ve dalar; tanklardaki su basınçlı hava ile dışarı atıldığında ise denizaltı hafifler ve yüzeye çıkar.

Bir öğrenci bu mekanizmayı modellemek için bir pet şişe, serum hortumu, ağırlık olarak birkaç adet cıvata ve bir şırınga kullanarak bir "denizaltı modeli" yapıyor. Öğrencinin hazırladığı bu model ve yoğunluk ilişkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?