✅ 10. Sınıf Biyoloji: Işık enerjisi kullanılarak besin sentezi (fotosentez) Test Çöz

Fotoototrof canlıların tamamında aşağıdaki özelliklerden hangisi ortaktır?

Bitkilerde gerçekleşen fotosentez tepkimeleri sırasında atmosfere salınan oksijen gazının ($O_2$) kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Fotosentez yapabilen bir bakteride (fotoototrof prokaryot), fotosentez reaksiyonlarının gerçekleşmesini sağlayan klorofil pigmentleri hücrenin hangi kısmında bulunur?

Fotosentez yapan tüm canlılar (bitkiler, algler, bakteriler vb.), sentezleyecekleri organik besinin yapısındaki karbon ($C$) atomunu aşağıdaki moleküllerden hangisinden karşılar?

Fotosentez yapan farklı canlı türlerinde kullanılan hidrojen/elektron kaynakları ve bu reaksiyonlar sonucunda çevreye verilen yan ürünler aşağıda eşleştirilmiştir:

I. Yeşil bitki $\rightarrow$ Hidrojen kaynağı: $H_2O$ $\rightarrow$ Yan ürün: Oksijen ($O_2$)
II. Mor kükürt bakterisi $\rightarrow$ Hidrojen kaynağı: $H_2S$ $\rightarrow$ Yan ürün: Kükürt ($S$)
III. Siyanobakteri $\rightarrow$ Hidrojen kaynağı: $H_2O$ $\rightarrow$ Yan ürün: Oksijen ($O_2$)

Buna göre, verilen eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

Ökaryot bir hücrede kloroplast organelinin yapısı ve fotosentez reaksiyonları ile ilgili,

I. Işık enerjisinin klorofil tarafından soğurulması tilakoit zarlarda (grana) gerçekleşir.
II. Karbondioksit ($CO_2$) tüketilerek organik besin (glikoz) sentezinin yapıldığı reaksiyonlar stroma sıvısında gerçekleşir.
III. Kloroplast organeli, çekirdek kontrolünde kendini eşleyebilmesini sağlayan halkasal DNA, RNA ve ribozomlara sahiptir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Işık şiddetinin fotosentez hızına olan etkisi incelendiğinde; ışık şiddeti arttıkça fotosentez hızının belirli bir değere kadar arttığı, ancak daha sonra ışık şiddeti artmaya devam etse bile fotosentez hızının sabit kaldığı gözlenir.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Fotoototrof ve kemoototrof canlıların tamamında;

I. Karbondioksit ($CO_2$) özümlemesi gerçekleştirme,
II. Besin sentezi için gerekli enerjiyi doğrudan güneş ışığından karşılama,
III. İnorganik maddelerden organik besin sentezleme

özelliklerinden hangileri ortaktır?

Bir su bitkisi olan Elodea, içi su dolu bir beherin içine konularak üzerine ters çevrilmiş bir huni yerleştiriliyor. Bu düzenek ışıklı bir ortama bırakıldığında huninin tüp kısmında gaz kabarcıklarının biriktiği gözleniyor.

Bu deney ve gözlemle ilgili olarak;

I. Huninin tüpünde biriken gaz kabarcıkları, fotosentez sonucu üretilen oksijen ($O_2$) gazıdır.
II. Işık kaynağı bitkiye yaklaştırılırsa (ışık şiddeti artırılırsa) birim zamanda çıkan kabarcık sayısı artar.
III. Beherin içine gazoz (karbondioksitçe zengin sıvı) ilave edilmesi fotosentez hızını artırır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Klorofil pigmentinin ışıkla etkileşimi ve fotosentez hızı arasındaki ilişkiyle ilgili;

I. Klorofil pigmenti, görünür ışık spektrumundaki tüm dalga boylarını eşit oranda soğurarak fotosentezde kullanır.
II. Yeşil ışık klorofil pigmenti tarafından çoğunlukla yansıtıldığı veya geçirildiği için bitkiler yeşil renkte görünür.
III. Fotosentez hızı, klorofilin ışığı en fazla soğurduğu mavi-mor ve kırmızı dalga boylarında en yüksek seviyededir.

açıklamalarından hangileri doğrudur?

Bir ekosistemdeki besin zincirinin birinci trofik (beslenme) basamağında yer alan fotoototrof canlılar ile ilgili;

I. Güneş enerjisini, ekosistemdeki tüketicilerin kullanabileceği kimyasal bağ enerjisine dönüştürürler.
II. Atmosferdeki karbondioksit ($CO_2$) gazını tüketerek küresel karbon döngüsünde ve karbon dengesinin korunmasında rol oynarlar.
III. Hücresel solunum reaksiyonlarını sadece geceleri, fotosentez reaksiyonlarını ise sadece gündüzleri gerçekleştirirler.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir araştırmacı, fotosentez mekanizmasını incelemek amacıyla bir saksı bitkisine işaretli atomlar içeren moleküller vererek aşağıdaki iki deneyi tasarlıyor:

- 1. Deney: Bitkiye oksijeni işaretlenmiş su ($H_2^{18}O$) ve normal karbondioksit ($CO_2$) verilerek aydınlık ortamda bekletiliyor.
- 2. Deney: Bitkiye normal su ($H_2O$) ve karbonu işaretlenmiş karbondioksit ($^{14}CO_2$) verilerek aydınlık ortamda bekletiliyor.

Bu deneylerin sonuçlarına göre, üretilen glikoz ($C_6H_{12}O_6$) ve açığa çıkan oksijen ($O_2$) moleküllerindeki işaretli atomların dağılımı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Fotosentez hızına etki eden faktörlerden sıcaklık ve ışık şiddetinin birlikte etkisi incelendiğinde şu sonuçlar elde edilmiştir:

- Düşük ışık şiddetinde: Sıcaklığın $15^\circ\text{C}$'den $35^\circ\text{C}$'ye çıkarılması, fotosentez hızında neredeyse hiçbir değişikliğe yol açmamıştır.
- Yüksek ışık şiddetinde: Sıcaklığın $15^\circ\text{C}$'den $35^\circ\text{C}$'ye çıkarılması, fotosentez hızını çok belirgin bir şekilde artırmıştır.

Bu deneysel sonuçlara göre yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Işık geçiren cam bir fanusun içine yeşil bir saksı bitkisi ve aktif bir fare konularak fanusun ağzı hava almayacak şekilde kapatılıyor. Bu düzenek belirli bir süre aydınlık ortamda bekletiliyor.

Bu süreçte fanus içindeki gaz değişimleri ve canlıların yaşam süreleriyle ilgili;

I. Aydınlık ortamda bitkinin fotosentezle ürettiği oksijen ($O_2$) farenin solunumu için kullanılırken, farenin solunumla ürettiği karbondioksit ($CO_2$) bitkinin fotosentezi için ham madde oluşturur.
II. Düzenek tamamen karanlık bir ortama alınırsa, fanustaki oksijen miktarı aydınlık ortama göre çok daha hızlı tükenir ve farenin yaşam süresi kısalır.
III. Fanustaki ekolojik dengenin uzun süre korunabilmesi için, bitkinin fotosentez hızının farenin solunum hızından her zaman daha düşük olması gerekir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?