✅ 9. Sınıf Tarih: Urgan kanunları Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: Urgan kanunları Testi
İlk Türk devletlerinde toplum düzenini sağlayan, yazılı olmayan ve nesilden nesile aktarılan hukuk kurallarına ne ad verilir?
A) DivanB) Şeriat
C) Töre
D) Kanunname
E) Ferman
Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu Cengiz Han tarafından oluşturulan ve imparatorluğun hukuki, askeri ve idari yapısını düzenleyen kapsamlı yasa bütününe ne ad verilir?
A) Kanun-i EsasiB) Mecelle
C) Yassa
D) Fütüvvetname
E) Siyasetname
İlk Türk devletlerindeki "Töre"nin en temel özelliklerinden biri, toplumda adaleti ve eşitliği sağlamaya yönelik olmasıdır. Bu durum, aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
A) Kut AnlayışıB) Cihan Hakimiyeti
C) Sosyal Adalet
D) Gök Tanrı İnancı
E) Veraset Sistemi
İlk Türk devletlerinde "Töre"nin temel prensipleri genellikle değişmez kabul edilse de, zaman zaman yeni durumlara göre yorumlanması veya eklemeler yapılması gerekebilirdi. Bu tür değişiklikleri yapma yetkisi hangi kuruma aitti?
A) KağanB) Ayukı (Hükümet)
C) Kurultay
D) Toygunlar
E) Ordu Komutanları
Cengiz Han Yasası'nın (Yassa) oluşturulmasındaki başlıca amaçlardan biri, Moğol İmparatorluğu'nun geniş coğrafyasında farklı boyları ve kültürleri tek bir hukuk sistemi altında birleştirmekti. Bu durum, Yassa'nın hangi özelliğini ön plana çıkarır?
A) Dini niteliğiniB) Ekonomik düzenleyici rolünü
C) Askeri disiplini sağlama amacını
D) Merkezi otoriteyi güçlendirme ve birliği sağlama amacını
E) Toplumsal sınıflaşmayı pekiştirme özelliğini
İlk Türk devletlerinde uygulanan "Töre"nin oluşumunda ve gelişiminde çeşitli unsurlar etkili olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi, Töre'nin kaynakları arasında gösterilemez?
A) Kağan'ın buyruklarıB) Kurultay kararları
C) Halkın gelenek ve görenekleri
D) Şer'i hükümler
E) Eski Türklerin yaşam biçimi ve deneyimleri
İlk Türk devletlerinde "Kağan" mutlak bir otoriteye sahip olsa da, "Töre"nin varlığı onun yetkilerini belirli ölçüde sınırlamıştır. Bu durum, Töre'nin hangi yönünü ortaya koymaktadır?
A) Kağan'ın ilahi kökenli olduğunu vurgulamasıB) Devlet yönetiminde demokratik bir yapı oluşturması
C) Kağan'ın da Töre'ye uymak zorunda olması
D) Töre'nin sadece halkı bağlayan kurallar içermesi
E) Kağan'ın Töre'yi istediği zaman değiştirebilmesi
Cengiz Han Yasası (Yassa), Moğol İmparatorluğu'nun kuruluş ve genişleme sürecinde merkezi otoritenin güçlenmesinde ve farklı unsurların yönetilmesinde önemli bir araç olmuştur. Bu durum, Yassa'nın hangi alandaki etkisini göstermektedir?
A) Sanatsal ve kültürel gelişimi teşvik etmesiB) Ticari faaliyetleri tamamen yasaklaması
C) İdari ve askeri yapının düzenlenmesinde birleştirici rol oynaması
D) Yerleşik hayata geçişi hızlandırması
E) Dini hoşgörüyü tamamen ortadan kaldırması
İlk Türk devletlerindeki "Töre" ile Moğol İmparatorluğu'ndaki "Yassa" arasında benzerlikler bulunsa da, önemli farklılıklar da mevcuttur. Bu farklılıklardan biri, Töre'nin daha çok gelenek ve göreneklerden beslenen yazısız bir hukuk sistemi olmasına karşın, Yassa'nın hangi niteliğe sahip olmasıdır?
A) Sadece dini kuralları içermesiB) Tamamen değişmez olması
C) Yazılı ve sistemli bir kanunname niteliği taşıması
D) Sadece Moğol soylularını bağlaması
E) Hukuki yaptırımlarının bulunmaması
Gerek İlk Türk devletlerindeki "Töre"de gerekse Moğol İmparatorluğu'ndaki "Yassa"da, devlet otoritesine karşı gelme, vatana ihanet ve hırsızlık gibi suçlara çok ağır cezalar verilmiştir. Bu durum, söz konusu hukuk sistemlerinin hangi değeri özellikle koruduğunu gösterir?
A) Bireysel özgürlükleriB) Ekonomik kalkınmayı
C) Toplumsal düzeni ve devletin bekasını
D) Sanatsal üretimi
E) Dini inançları
İlk Türk devletlerindeki "Töre" ve Moğol "Yassa"sında, özellikle ağır suçlar (cinayet, vatana ihanet, hırsızlık vb.) için uygulanan cezalar oldukça sert ve caydırıcı nitelikteydi. Bu durum, bu hukuk sistemlerinin cezalandırma felsefesi hakkında aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?
A) Suçluların ıslahına öncelik verildiğiniB) Toplumsal barışı sağlamak için uzlaşmacı yöntemlerin tercih edildiğini
C) Suçun tekrarını önlemek ve kamu düzenini korumak için ağır yaptırımlar uygulandığını
D) Cezaların genellikle maddi tazminatlarla sınırlandırıldığını
E) Hukukun üstünlüğü ilkesinin tam olarak uygulanmadığını
İlk Türk devletlerindeki "Töre" için "hem muhafazakar hem de dinamik bir hukuk sistemi" ifadesi kullanılmaktadır.
Bu ifadenin doğru olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Töre'nin tamamen yazılı olması ve hiçbir değişikliğe izin vermemesi.
C) Töre'nin temel ilkelerinin değişmez olması (muhafazakar) ancak Kurultay ve Kağan tarafından günün koşullarına göre yorumlanıp geliştirilebilmesi (dinamik).
D) Töre'nin sadece savaş zamanlarında uygulanması ve barış zamanlarında geçerliliğini yitirmesi.
E) Töre'nin sadece soylu sınıfı bağlaması, halk için farklı kuralların olması.
Cengiz Han Yasası (Yassa), Moğol İmparatorluğu'nun dağılmasından sonra kurulan İlhanlılar, Altın Orda Devleti gibi Moğol kökenli devletlerin yönetim ve hukuk anlayışları üzerinde önemli etkiler bırakmıştır. Bu durum, Yassa'nın tarihsel süreçteki hangi özelliğini vurgular?
A) Sadece göçebe yaşam tarzına uygun olduğunu.B) Hukukun evrensel prensiplerini içerdiğini.
C) Yalnızca askeri bir disiplin aracı olarak kullanıldığını.
D) Kendisinden sonraki devletlerin idari ve hukuki yapılarına miras bıraktığını.
E) Tamamen dini bir metin niteliği taşıdığını.
İlk Türk devletlerindeki "Töre" ve Moğol "Yassa"sında "adalet" kavramı merkezi bir yere sahipti ve tüm toplumu kapsadığı iddia edilirdi. Ancak bu adalet anlayışının uygulanışında, günümüzdeki modern hukuk sistemlerinden farklılıklar bulunmaktaydı.
Aşağıdakilerden hangisi, Töre ve Yassa'daki adalet anlayışının temel bir özelliğini doğru şekilde yansıtır?
B) Hukukun üstünlüğü ilkesinin, Kağan'ın veya Han'ın mutlak yetkisini tamamen ortadan kaldırması.
C) Adaletin, özellikle devletin bekası ve toplumsal düzenin korunması amacıyla yorumlanması ve uygulanması.
D) Suçluların sosyal statülerine bakılmaksızın her zaman aynı hafiflikte cezalandırılması.
E) Hukuki süreçlerin tamamen yazılı belgelere dayalı olması ve sözlü geleneğin etkisiz olması.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-urgan-kanunlari/testler