✅ 9. Sınıf Tarih: Türklerde konar göçer yaşam, orta çağda askeri gelişmeler, ticaret yolları, bilim, sanat, inanç ve kültür Test Çöz

İlk ve Orta Çağlarda Orta Asya'da yaşayan Türk topluluklarının konar-göçer bir yaşam tarzını benimsemelerinde coğrafi şartlar belirleyici olmuştur.

Bu yaşam tarzının doğal bir sonucu olarak Türklerin temel geçim kaynağı aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Çin'in Şian kentinden başlayarak Orta Asya üzerinden Akdeniz ve Avrupa'ya kadar uzanan, tarih boyunca hem ticari hem de kültürel etkileşimi sağlayan en önemli ticaret yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Eski Türklerde ölen kişilerin değerli eşyalarıyla birlikte gömüldüğü oda şeklindeki mezarlara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Çağ'da konar-göçer Türk topluluklarının yerleşik devletlere karşı askeri alanda üstünlük sağlamasında rol oynayan en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir?

İlk ve Orta Çağlarda Türklerin konar-göçer bir yaşam sürmesi, onların hukuki yapısını da doğrudan etkilemiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türklerin konar-göçer yaşam tarzının hukuk sistemine olan etkilerinden biridir?

Asya Hun Hükümdarı Mete Han tarafından MÖ 209 yılında kurulan ve orduyu on, yüz, bin ve on bin kişilik birimlere ayıran "onlu teşkilat", sadece Türk devletlerinde değil, dünya askeri tarihinde de derin izler bırakmıştır.

Buna göre, Orta Çağ'da aşağıdaki devletlerden hangisinin askeri teşkilatlanmasında bu sistemin en belirgin şekilde taklit edildiği ve uygulandığı söylenebilir?

Karahanlılar Dönemi'nde ilk örnekleri görülen, başlangıçta sınır güvenliğini sağlamak amacıyla askeri karakol (ribat) olarak inşa edilen, ancak sınırların genişlemesiyle birlikte tüccarların konakladığı ticari yapılara dönüşen merkezler aşağıdakilerden hangisidir?

İslamiyet öncesi Türk sanatında taşınabilir eşyalar, kemerler, kılıç kabzaları ve at koşum takımları üzerine genellikle kurt, kartal, geyik ve at gibi hayvan figürlerinin veya bunların birbirleriyle mücadelesinin işlendiği görülür.

"Hayvan üslubu" olarak adlandırılan bu sanat tarzının ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin doğrudan etkili olduğu savunulabilir?

Orta Çağ Avrupası'ndaki askeri yapı büyük ölçüde feodaliteye dayanmaktaydı. Senyörler kendilerine bağlı şövalyelerle ordular oluştururken, merkezi krallıkların sürekli ve profesyonel orduları oldukça sınırlıydı.

Buna göre, Orta Çağ Avrupası'ndaki askeri sistemle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Hazar ve Bulgar ülkelerinden başlayarak Ural Dağları, Sibirya ve Altaylar üzerinden Çin'e kadar uzanan; samur, kunduz, vaşak gibi değerli hayvan kürklerinin ticaretinin yapıldığı tarihi yol aşağıdakilerden hangisidir?

Altay Dağları eteklerindeki Pazırık Kurganı'ndan çıkarılan dünyanın en eski düğümlü halısı (Pazırık Halısı) ile Kazakistan'daki Esik Kurganı'ndan çıkarılan "Altın Elbiseli Adam" zırhı, ilk Türk topluluklarının hangi alanlarda ileri bir düzeyde olduğunu kanıtlamaktadır?

Eski Türk toplum yapısı küçükten büyüğe doğru; oguş (aile), urug (aileler birliği), boy (sülaleler birliği), budun (boylar birliği) ve il (devlet) şeklinde teşkilatlanmıştır. Boyların başında bulunan beyler, kendi boyunun çıkarlarını korumakla yükümlü olup iç işlerinde serbest hareket edebilirdi.

Bu toplumsal ve siyasi yapılanma dikkate alındığında, eski Türk devletleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

13. yüzyılda Cengiz Han liderliğinde kurulan Moğol İmparatorluğu, Orta Çağ'ın en büyük kara imparatorluğu haline gelmiştir. Moğollar, fethettikleri bölgelerde kurdukları güçlü askeri denetim ve posta teşkilatı (Yamp) sayesinde İpek Yolu üzerinde tam bir güvenlik sağlamışlardır. Tarihte "Pax Mongolica" (Moğol Barışı) olarak adlandırılan bu dönemde, Doğu ile Batı arasındaki ticaret ve kültürel etkileşim zirveye ulaşmıştır.

Bu bilgilere göre, askeri gücün ticari ve kültürel hayat üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Eski Türklerde devleti yönetme yetkisinin Gök Tengri tarafından hükümdara ve onun ailesine verildiğine inanılan "Kut" anlayışı mevcuttu. Kut'un kan yoluyla hanedanın tüm erkek üyelerine geçtiğine inanılması, taht kavgalarına ve devletlerin kısa sürede parçalanmasına yol açmıştır. Aynı zamanda Türklerdeki "Cihan Hakimiyeti" ülküsü, hükümdarların sürekli olarak yeni topraklar fethetmesini zorunlu kılmıştır.

Bu iki inanç ve yönetim ilkesinin, Türklerin konar-göçer yaşam tarzıyla birleştiğinde ortaya çıkardığı sonuçlar hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?