✅ 9. Sınıf Tarih: Tarihin doğası Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: Tarihin doğası Testi
Tarih biliminin konusu, insanların geçmişteki her türlü faaliyetleri, meydana getirdikleri eserler ve yaşadıkları değişimlerdir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi tarih biliminin doğrudan inceleme alanına girmez?
B) Malazgirt Savaşı'nın ardından Anadolu'da kurulan ilk Türk beylikleri
C) Bir bölgede meydana gelen şiddetli depremin doğadaki jeolojik tabakalara etkisi
D) Sanayi İnkılabı ile birlikte ortaya çıkan işçi sınıfının hak arama mücadeleleri
E) Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinde gerçekleştirilen inkılaplar
Tarihî olaylar; başlangıcı ve bitişi belli olan, kısa sürede gerçekleşen somut gelişmelerdir. Tarihî olgular ise; aynı nitelikteki olayların birikimiyle ortaya çıkan, uzun sürede gerçekleşen soyut ve genel durumlardır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir "tarihî olgu" örneğidir?
B) Anadolu'nun Türkleşmesi
C) Kadeş Antlaşması'nın imzalanması
D) Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması
E) Cumhuriyetin ilan edilmesi
Tarih öncesi dönemlerin aydınlatılmasında yazılı kaynaklar kullanılamazken, tarihî dönemlerin incelenmesinde yazılı belgeler büyük önem taşır. Taş, metal veya mermer gibi sert yüzeyler üzerine yazılmış kitabeleri ve anıtları inceleyen tarihî yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
A) ArkeolojiB) Epigrafi
C) Paleografya
D) Heraldik
E) Nümizmatik
Tarih biliminin doğa bilimlerinden en önemli farkı, deney ve gözlem metodunu kullanamamasıdır.
Tarihçilerin araştırmalarında deney ve gözlem yapamamalarının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tarihî belgelerin zamanla yıpranması ve yetersiz olması
C) Tarihçilerin tarafsız davranmak istemesi
D) Olayların üzerinden çok uzun zaman geçmiş olması
E) Tarihî olayların çok yönlü ve karmaşık olması
Tarih araştırmalarında kullanılan kaynaklar, olayın geçtiği döneme ait olma durumuna göre "birinci elden" ve "ikinci elden" kaynaklar olarak ikiye ayrılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi diğerlerine göre "birinci elden kaynak" olma özelliğine sahip değildir?
B) Halil İnalcık'ın "Devlet-i Aliyye" adlı Osmanlı tarihi eseri
C) İstiklal Madalyası
D) Hititlerden kalan kil tabletler
E) Fatih Sultan Mehmet'in tuğrasını taşıyan ferman
Türkler tarih boyunca farklı takvimler kullanmışlardır. Bu takvimlerden Hicri takvim ile Miladi takvim arasında bazı temel farklar bulunmaktadır.
Bu iki takvimle ilgili;
I. Hicri takvim ay yılı, Miladi takvim güneş yılı esaslıdır.
II. Hicri takvimin başlangıcı Hicret, Miladi takvimin başlangıcı Milat'tır.
III. İki takvim arasında yıllık yaklaşık $ 11 $ günlük bir fark vardır.
bilgilerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Bir tarihçi, Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında imzalanan $ 1606 $ Zitvatorok Antlaşması'nın orijinal metnini, antlaşma metnindeki yazıları ve antlaşma dönemine ait madeni paraları incelemek istemektedir.
Bu tarihçinin araştırmasında sırasıyla hangi yardımcı bilim dallarından yararlanması gerekir?
B) Epigrafi - Heraldik - Arkeoloji
C) Paleografya - Filoloji - Kronoloji
D) Diplomasi - Antropoloji - Coğrafya
E) Nümizmatik - Paleografya - Epigrafi
Tarih araştırmalarında "Tenkit" (Eleştiri) aşaması, elde edilen bilgilerin güvenilirliğini, doğruluğunu ve tarafsızlığını ölçmek amacıyla yapılır.
Buna göre, bir tarihçinin topladığı belgelerin dış ve iç tenkidini yaparken aşağıdakilerden hangisine dikkat etmesi beklenmez?
B) Yazarın olayları kendi kişisel çıkarlarına göre çarpıtıp çarpıtmadığına
C) Belgenin orijinal mi yoksa kopya mı olduğuna
D) Olayın laboratuvar ortamında doğrulanıp doğrulanmadığına
E) Belgedeki bilgilerin diğer kaynaklarla uyuşup uyuşmadığına
Tarih araştırmalarında zamanı sistemleştirmek için yüzyıl hesaplamaları kullanılır.
Buna göre, $ 1243 $ yılında gerçekleşen Kösedağ Savaşı, yüzyıl sınıflandırmasına göre aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?
B) 13. yüzyılın 1. yarısının 2. çeyreği
C) 13. yüzyılın 2. yarısının 3. çeyreği
D) 12. yüzyılın 1. yarısının 2. çeyreği
E) 13. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreği
Tarihî olaylar değerlendirilirken, olayın meydana geldiği dönemin şartları, değer yargıları ve sosyal yapısı göz önünde bulundurulmalıdır. Günümüzün değer yargılarıyla geçmişteki bir olayı yargılamak tarih biliminde "anakronizm" (tarih yanılgısı) olarak adlandırılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi anakronizme düşülmesini önleyecek en temel yaklaşımdır?
B) Geçmişteki olayları günümüz ahlak ve hukuk kurallarına göre değerlendirmek
C) Olayın geçtiği dönemin siyasi, sosyal ve kültürel koşullarını empati kurarak incelemek
D) Tarihî olayların sadece ekonomik nedenlerini ön plana çıkarmak
E) Yazılı olmayan kaynakları tamamen göz ardı etmek
Yazının icadı (MÖ $ 3200 $) ile Tarih Öncesi Dönemler sona ermiş ve Tarihî Çağlar başlamıştır. Ancak dünyanın her yerinde bu geçiş aynı anda olmamıştır. Örneğin, Mezopotamya MÖ $ 3000 $'lerde tarihî çağlara girerken, Anadolu MÖ $ 2000 $'lerde, Avrupa ise daha geç dönemlerde yazıyla tanışmıştır.
Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
B) Yazının ilk olarak Avrupa'da kullanıldığının
C) Coğrafi koşulların yazının yayılmasını tamamen engellediğinin
D) Tarih öncesi dönemlerin yazılı belgelere dayandırıldığının
E) Toplumların tamamının aynı gelişmişlik düzeyinde olduğunun
Tarih bilimi, doğa bilimleri gibi kesin ve değişmez yasalara sahip değildir. Yeni belgelerin ve arkeolojik bulguların ortaya çıkması, mevcut tarihî bilgilerin değişmesine, güncellenmesine veya tamamen farklı yorumlanmasına yol açabilir.
Aşağıdaki tarihî gelişmelerden hangisi bu duruma doğrudan bir kanıt oluşturur?
B) Kadeş Antlaşması'nın Hitit ve Mısır kaynaklarında farklı diplomatik dillerle kaleme alınması
C) Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte yerleşik hayata geçiş süreçlerinin hızlanması
D) Fransız İhtilali'nin milliyetçilik akımını yayarak imparatorlukların parçalanmasına yol açması
E) Coğrafi Keşifler sonucunda yeni ticaret yollarının bulunmasıyla Akdeniz limanlarının önem kaybetmesi
Tarihî olaylar arasında kesintisiz bir neden-sonuç ilişkisi (determinizm) vardır. Bir olayın sonucu, kendisinden sonraki başka bir olayın nedeni olabilir.
Buna göre, aşağıda verilen tarihî gelişmeler zincirinde hangisinde "neden-sonuç" ilişkisinin koptuğu söylenebilir?
B) Sanayi İnkılabı'nın gerçekleşmesi $\rightarrow$ Hammadde ve pazar arayışının artması
C) Haçlı Seferleri'nin düzenlenmesi $\rightarrow$ Derebeylik rejiminin zayıflaması ve merkezi krallıkların güçlenmesi
D) Malazgirt Savaşı'nın kazanılması $\rightarrow$ Anadolu'nun kapılarının Türklere açılması
E) Lidyalıların parayı icat etmesi $\rightarrow$ Feodalitenin Avrupa'da egemen siyasi güç haline gelmesi
Bir tarihçi, Hun-Çin savaşlarını araştırırken sadece Çin yıllıklarını kaynak olarak kullanmıştır. Çin kaynaklarında Hunlar için "barbar, yağmacı ve medeniyetten uzak" ifadeleri kullanılırken, Hunların askerî teşkilatlanmadaki üstünlüklerinden ise yüzeysel olarak bahsedilmiştir.
Bu durum göz önüne alındığında, tarihçinin araştırmasında düştüğü en büyük metodolojik hata aşağıdakilerden hangisimdir?
B) Tek taraflı kaynak kullanımı nedeniyle tarafsızlık (objektiflik) ilkesini zedelemesi
C) Olayların kronolojik sırasını göz ardı ederek anakronizme düşmesi
D) Coğrafi faktörlerin tarihî olaylar üzerindeki etkisini önemsememesi
E) Birinci elden kaynaklar yerine sadece günümüz araştırmalarını temel alması
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-tarihin-dogasi/testler