✅ 9. Sınıf Tarih: Tarih bilimi ve insanlığın ilk dönemi Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: Tarih bilimi ve insanlığın ilk dönemi Testi
Tarih bilimi; insan topluluklarının geçmişteki yaşayışlarını, birbirleriyle olan ilişkilerini, kültür ve uygarlıklarını yer ve zaman göstererek, belgelere dayalı olarak, sebep-sonuç ilişkisi içerisinde objektif olarak inceleyen bir sosyal bilimdir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan tarih biliminin inceleme alanına giren bir konu değildir?
B) Orta Asya'da meydana gelen şiddetli kuraklık ve iklim değişiklikleri
C) Hititler ile Mısırlılar arasında imzalanan Kadeş Antlaşması
D) Lidyalıların parayı icat ederek ticareti kolaylaştırması
E) Hz. Muhammed Dönemi'nde yapılan Bedir Savaşı
Tarihî olaylar hakkında bilgi veren, olayın geçtiği döneme ait her türlü bulgu ve belgeye "birinci elden kaynak" denir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi birinci elden kaynaklara örnek gösterilemez?
B) Hitit anal tabletleri
C) Halil İnalcık'ın "Devlet-i Aliyye" adlı Osmanlı tarihi araştırma eseri
D) İstiklal Madalyası
E) Fatih Sultan Mehmet Dönemi'ne ait altın para
İnsanlık tarihinin en uzun dönemi olan Tarih Öncesi Dönemler, kullanılan araç ve gereçlerin malzemesine göre Taş ve Maden Çağları olarak ikiye ayrılır. Taş Çağları içinde yer alan Neolitik (Yeni Taş) Çağ'da insanlık tarihinde çok önemli köklü değişimler yaşanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Neolitik Çağ'da yaşanan bu değişimlerden biri değildir?
B) İlk yerleşik hayata geçilerek köylerin kurulması
C) Hayvanların evcilleştirilmesi
D) İlk kez demir madeninin işlenerek silah yapılması
E) Kilden kap kacak yapılarak seramik sanatının temellerinin atılması
Şanlıurfa yakınlarında yer alan ve 2018 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne giren Göbeklitepe, insanlık tarihiyle ilgili bilinen birçok bilgiyi değiştirmiştir.
Göbeklitepe'yi insanlık tarihi açısından bu kadar önemli ve benzersiz kılan temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
B) İlk tarımsal faaliyetlerin ve buğday üretiminin burada başlaması
C) İlk yazılı kanunların bu bölgede bulunmuş olması
D) Tarihte ilk kez paranın burada basılmış olması
E) İlk şehir devletlerinin burada kurulmuş olması
Tarih araştırmalarında zamanı sistemleştirmek amacıyla yüzyıl (asır) kavramı kullanılır. Miladi takvime göre yüzyıl hesaplamalarında Milat'tan Önce (MÖ) ve Milat'tan Sonra (MS) tarihler farklı şekilde yarı ve çeyreklere ayrılır.
Tarihte bilinen ilk yazılı antlaşma olan Kadeş Antlaşması, MÖ $ 1280 $ yılında imzalanmıştır.
Buna göre Kadeş Antlaşması'nın imzalandığı tarih olan MÖ $ 1280 $ yılı, yüzyıl sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
B) $ 13 $. yüzyılın birinci yarısının birinci çeyreği
C) $ 13 $. yüzyılın ikinci yarısının dördüncü çeyreği
D) $ 12 $. yüzyılın ikinci yarısının üçüncü çeyreği
E) $ 13 $. yüzyılın birinci yarısının ikinci çeyreği
Tarih araştırmalarında takip edilen yöntemlerden biri olan "Tenkit (Eleştiri)" aşaması, elde edilen kaynakların güvenilirliğini ve doğruluğunu saptamak amacıyla yapılır. Tenkit aşaması kendi içinde "dış tenkit" ve "iç tenkit" olmak üzere ikiye ayrılır.
Buna göre, bir tarihçinin yaptığı aşağıdaki çalışmalardan hangisi doğrudan "iç tenkit" aşamasına örnek gösterilebilir?
B) Belgenin üzerinde bulunan mühürlerin ve imzaların gerçek olup olmadığını kontrol etmek
C) Belgede verilen bilgilerin, dönemin diğer kaynaklarındaki bilgilerle uyuşup uyuşmadığını ve yazarın tarafsızlığını sorgulamak
D) Elde edilen belgeleri konularına, zamana ve mekâna göre sınıflandırmak
E) Belgenin hangi kütüphanede veya arşivde bulunduğunu tespit etmek
Tarih öncesi dönemlerin sırasıyla (Paleolitik, Mezolitik, Neolitik, Kalkolitik, Tunç ve Demir Çağları) yaşanması normal gelişim çizgisidir. Ancak yapılan arkeolojik kazılarda bazı bölgelerde Taş Çağı'ndan hemen sonra doğrudan Demir Çağı'na geçildiği, yani bazı çağların hiç yaşanmadığı görülmüştür.
Bu durumun ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin doğrudan etkili olduğu savunulabilir?
B) Bölgenin coğrafi konumundan dolayı dış dünyaya tamamen kapalı olmasının
C) Gelişmiş uygarlıklarla yaşanan göç, ticaret veya savaş gibi kültürel etkileşimlerin
D) Bölgede maden yataklarının bulunmamasının
E) Yazının erken dönemde kullanılmaya başlanmasının
Sümerler tarafından inşa edilen tapınaklara "Ziggurat" adı verilmiştir. Çok katlı olan bu yapılar ibadet yeri olmanın yanı sıra tahıl ambarı, okul ve rasathane (gözlemevi) olarak da kullanılmıştır.
Zigguratların bu çok işlevli yapısının, Sümerlerde aşağıdakilerden hangisinin gelişmesinde doğrudan etkili olduğu söylenemez?
B) Gökyüzü gözlemleri sonucunda astronomi biliminin ve takvimin gelişmesinde
C) Eğitim faaliyetlerinin kurumsallaşmasında
D) Tek tanrılı din inanışının yaygınlaşmasında
E) Tarım ürünlerinin depolanması ve düzenli dağıtılmasında
Mısır Uygarlığı, etrafı çöllerle ve denizlerle çevrili, Nil Nehri'nin can verdiği bir coğrafyada kurulmuştur. Bu coğrafi özellikler Mısır medeniyetinin gelişiminde belirleyici bir rol oynamıştır.
Buna göre, Mısır Uygarlığı ile ilgili aşağıdaki gelişmelerden hangisi coğrafi özelliklerin doğrudan bir sonucu olarak gösterilemez?
B) Taşkınlar sonrası bozulan arazi sınırlarını yeniden belirleme ihtiyacından dolayı geometri biliminin gelişmesi
C) Etrafının çöllerle çevrili olmasından dolayı dış istilalara kapalı kalması ve özgün bir kültürün oluşması
D) Ahiret inancından dolayı ölülerin mumyalanması sonucu tıp ve anatominin gelişmesi
E) Nil Nehri üzerinden yapılan taşımacılık sayesinde nehir ticaretinin gelişmesi
İlk Çağ'da Mezopotamya'da Babil Kralı Hammurabi tarafından hazırlanan kanunlar son derece sert olup "kısasa kısas" (göze göz, dişe diş) esasına dayanırken; Anadolu'da Hititler tarafından hazırlanan kanunlar daha insancıl olup genellikle tazminat ödenmesi esasına dayanmıştır. Ayrıca Hitit kanunlarında aile hukuku ve kadın haklarına da yer verilmiştir.
Bu bilgilere göre, Hitit kanunları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Medeni hukukun ilk temellerinin atıldığı ve cezaların daha çok maddi yaptırımlara dayandığı
C) Sınıfsız bir toplum yapısının oluşturulmaya çalışıldığı
D) Laik hukuk kurallarının tamamen egemen kılındığı
E) Cezaların caydırıcılığını artırmak için ölüm cezalarının yaygınlaştırıldığı
Doğu Akdeniz kıyılarında kurulan Fenikeliler, tarıma elverişli topraklarının az olması nedeniyle deniz ticaretine yönelmiş ve Akdeniz'de geniş bir kolonicilik faaliyeti yürütmüşlerdir. Ayrıca Sümerlerin çivi yazısı ile Mısırlıların hiyeroglif yazısını sadeleştirerek günümüz Latin alfabesinin temelini oluşturan $ 22 $ harfli ilk alfabeyi icat etmişlerdir.
Bu bilgilere göre, Fenikeliler ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
B) Akdeniz havzasında kültürel etkileşimin yayılmasına aracılık ettiklerine
C) Yazı sistemini daha pratik ve kolay öğrenilebilir hale getirdiklerine
D) Akdeniz'de siyasi birliği tek bir merkezden sağladıklarına
E) Kültür tarihine önemli bir miras bıraktıklarına
Bir tarih araştırmacısı, Hun İmparatorluğu dönemindeki kurultay toplantılarını incelerken şu yorumu yapmıştır: "Hun kurultaylarında son sözün hakana ait olması ve üyelerin seçimle değil, boy beylerinden oluşması, bu meclisin günümüz demokratik meclis yapısına uymadığını ve halk iradesini yansıtmadığını gösterir. Bu durum Hun devlet yönetiminin geri kalmışlığının kanıtıdır."
Bu tarihçinin yaptığı değerlendirme, tarih biliminin aşağıdaki yöntem ve ilkelerinden hangisine aykırılık oluşturur?
B) Tarihî olayların sebep-sonuç ilişkisi içerisinde incelenmesi gerekliliğine
C) Tarihî olayların, meydana geldiği dönemin şartları ve değer yargıları göz önüne alınarak değerlendirilmesi ilkesine
D) Araştırmalarda coğrafi mekânın insan faaliyetleri üzerindeki etkisinin dikkate alınmasına
E) Tarihçinin araştırmalarında tamamen tarafsız (objektif) davranması gerektiğine
Bir arkeolojik kazı alanında yapılan araştırmalarda, üst üste yığılmış üç farklı kültür katmanı tespit edilmiştir:
- $ 1 $. Katman (En eski katman): Kaba taş aletler, kemikten yapılmış iğneler ve yabani buğday kalıntıları.
- $ 2 $. Katman: Bakır kaplar, fırınlanmış seramikler ve obsidyen (volkanik cam) araçlar.
- $ 3 $. Katman (En üst katman): Demir silahlar, sur kalıntıları, kömürleşmiş buğday taneleri, yoğun kül tabakası ve Asur çivi yazısıyla yazılmış ticari tabletler.
Bu kazı alanından elde edilen bulgular analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisine KESİN OLARAK ulaşılamaz?
B) Bölgenin $ 3 $. katmanın yaşandığı dönemde dışarıdan gelen bir istilaya veya büyük bir savaşa maruz kaldığına
C) Bu yerleşim yerinde tarih öncesi dönemlerin sırasıyla (Taş, Bakır, Tunç, Demir) eksiksiz bir şekilde yaşandığına
D) $ 3 $. katmanda yaşayan topluluğun Mezopotamya uygarlıklarıyla ticari ilişkiler kurduğuna ve tarihi devirlere geçtiğine
E) $ 2 $. katmandaki topluluğun maden işlemeyi bildiğine ve ateşten yararlandığına
İlk Çağ uygarlıklarında siyasi gücün meşruiyet kaynağı ve yönetim yapıları farklılıklar göstermiştir:
- Mısır'da; Firavunlar kendilerini doğrudan "tanrı" olarak ilan etmişler, emirleri tanrı buyruğu kabul edilmiş ve mutlak bir teokrasi uygulanmıştır.
- Sümerlerde; "Ensi" veya "Patesi" denilen krallar, tanrının yeryüzündeki vekili veya "rahip-kral" olarak ülkeyi yönetmişlerdir.
- Hititlerde; Kralın yanında "Pankuş" adı verilen bir soylular meclisi bulunmuş, bu meclis kralın kararlarını denetleme ve gerektiğinde kralı yargılama yetkisine sahip olmuştur. Ayrıca "Tavananna" denilen kraliçe devlet yönetiminde söz sahibi olmuştur.
Bu bilgilere dayanarak yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?
B) Hititlerdeki yönetim yapısının, Mısır ve Sümerlere göre monarşik yetkileri daha fazla kısıtlayan bir karakter taşıdığı
C) Sümerlerde dini ve siyasi gücün tek bir otoritede birleştiği teokratik bir yapının bulunduğu
D) Hitit devlet yönetiminde kadınların da siyasi ve idari temsil gücünün bulunduğu
E) Her üç uygarlıkta da halkın yönetimde doğrudan söz sahibi olduğu demokratik bir cumhuriyet rejiminin uygulandığı
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-tarih-bilimi-ve-insanligin-ilk-donemi/testler