✅ 9. Sınıf Tarih: Tarih 2. dönem 2. yazılı konuları Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: Tarih 2. dönem 2. yazılı konuları Testi
Uygurlar, Maniheizm dinini kabul ettikten sonra yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti olmuştur. Bu durum Uygurların yaşam tarzında, sosyal ve kültürel yapısında köklü değişikliklere yol açmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Uygurların yerleşik hayata geçmesinin doğrudan bir sonucudur?
B) Türk tarihinde ilk kez kalıcı mimari eserlerin ve tapınakların inşa edilmesi
C) Türk askeri tarihinde ilk kez onlu sisteme dayalı düzenli ordunun kurulması
D) Ülkenin doğu ve batı olmak üzere ikiye bölünerek yönetilmesi sistemine son verilmesi
E) Devlet işlerinin görüşüldüğü Kurultay adı verilen meclisin ilk kez oluşturulması
Müslümanların 622 yılında Mekke'den Medine'ye göç etmesi olayı "Hicret" olarak adlandırılır. Hicret, İslam tarihi açısından sadece bir göç hareketi değil, aynı zamanda siyasi ve sosyal bir dönüm noktasıdır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Hicret'in sonuçlarından biridir?
B) Kabe'nin putlardan tamamen temizlenerek Müslümanların ibadetine açılması
C) Medine'de, Müslümanların siyasi bir güç haline gelerek ilk İslam Devleti'nin temellerini atması
D) İslam dünyasında liderlik sorununun çözülmesi amacıyla halifelik kurumunun kurulması
E) Kur'an-ı Kerim ayetlerinin toplanarak ilk kez kitap (mushaf) haline getirilmesi
Karluk, Yağma ve Çiğil gibi Türk boylarının bir araya gelmesiyle kurulan, Satuk Buğra Han döneminde İslamiyet'i resmi din olarak kabul eden ve Orta Asya'da kurulan ilk Müslüman Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
A) GaznelilerB) Karahanlılar
C) Büyük Selçuklular
D) Tolunoğulları
E) İhşidiler
İlk Türk devletlerinde hükümdarın devleti yönetme yetkisini doğrudan Gök Tanrı'dan aldığına inanılırdı. Kan yoluyla babadan oğula geçen bu kutsal yönetim yetkisine ne ad verilir?
A) KurultayB) Töre
C) Kut
D) İkili Teşkilat
E) Balbal
İlk Türk devletlerinde ülkenin "doğu" ve "batı" olmak üzere ikiye bölünerek yönetilmesi (ikili teşkilat) ve "ülke hanedanın ortak malıdır" anlayışının benimsenmesi ortak bir siyasi sonuca yol açmıştır.
Bu iki uygulamanın Türk devletleri üzerindeki en önemli ortak etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Taht kavgalarına zemin hazırlayarak devletlerin kısa sürede parçalanıp yıkılmasına neden olması
C) Çin ile yapılan İpek Yolu mücadelelerinin tamamen kaybedilmesine yol açması
D) Konar-göçer yaşam tarzının terk edilerek yerleşik hayata geçişi geciktirmesi
E) Kurultay kararlarının hükümdar üzerinde kesin bir bağlayıcılığının kalmaması
İslam tarihinde Hz. Muhammed'in vefatından sonra başlayan ve sırasıyla Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali'nin liderlik yaptığı döneme "Dört Halife Dönemi" denir. Bu dönem, tarihçiler tarafından aynı zamanda "Cumhuriyet Dönemi" olarak da adlandırılmaktadır.
Dört Halife Dönemi'nin "Cumhuriyet Dönemi" olarak adlandırılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Halifelerin, toplumun ileri gelenlerinin seçimi ve halkın biatı (onayı) ile belirlenmesi
C) Sınırların genişlemesiyle birlikte eyalet sistemine geçilerek yerel yönetimlerin güçlendirilmesi
D) İlk kez düzenli ordunun kurulması ve askeri posta teşkilatının oluşturulması
E) İslam dünyasındaki iç karışıklıklara son verilerek tam bir iç huzurun sağlanması
Emeviler Dönemi'nde uygulanan ve Arap olmayan Müslümanları (özellikle Türkleri, İranlıları ve Berberileri) adeta ikinci sınıf vatandaş olarak gören, onlardan haraç ve cizye vergisi almaya devam eden politikaya "Mevali Politikası" denir.
Bu politikanın ortaya çıkardığı en önemli sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Emevi Devleti'ne karşı tepkilerin artmasıyla devletin yıkılış sürecinin hızlanması
C) Arap Yarımadası'nda kabilecilik anlayışının tamamen ortadan kalkması
D) Halifeliğin saltanat sisteminden çıkarılarak yeniden seçim sistemine dönüştürülmesi
E) Türklerin İslamiyet'i kitleler halinde ve gönüllü olarak kabul etmeye başlaması
Büyük Selçuklu Devleti'nde uygulanan İkta Sistemi sayesinde, mülkiyeti devlete ait olan toprakların vergi gelirleri, hizmet karşılığı askeri ve sivil görevlilere bırakılırdı. İkta sahipleri bu gelirlerle hem kendi geçimlerini sağlar hem de devlete "cebelü" adı verilen atlı askerler yetiştirirdi.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İkta Sistemi'nin devlete sağladığı doğrudan faydalardan biri değildir?
B) Taşrada (merkez dışındaki bölgelerde) asayiş ve güvenliğin korunması
C) Devlet hazinesine yük olmadan her an savaşa hazır büyük bir ordunun kurulması
D) Devlet hazinesine doğrudan ve yüksek miktarda nakit para girişi sağlanması
E) Konar-göçer Türkmenlerin toprağa yerleştirilerek yerleşik hayata geçişinin teşvik edilmesi
Karahanlılar Devleti, İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmesine rağmen;
I. Resmi dil olarak Türkçe'yi kullanmışlardır.
II. Uygur alfabesini yazışmalarda kullanmaya devam etmişlerdir.
III. Devlet yönetiminde geleneksel Türk veraset sistemini ve ikili teşkilatı sürdürmüşlerdir.
Karahanlılar'a ait bu özellikler, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
B) İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen milli benliklerini ve Türk kültürünü koruduklarının
C) Arap kültürünün etkisi altına girerek kısa sürede asimile olduklarının
D) Siyasi birliği korumak amacıyla mutlak merkeziyetçi bir yönetim kurduklarının
E) Konar-göçer yaşam tarzını ülke genelinde tamamen yasakladıklarının
Abbasiler Dönemi'nde Halife Memun tarafından Bağdat'ta kurulan Beytü'l-Hikme (Bilgelik Evi), bünyesinde büyük bir kütüphane ve tercüme odaları barındıran bir bilim merkezi haline gelmiştir. Burada Antik Yunan, Hint, Fars ve Süryani dillerindeki felsefi ve bilimsel eserler Arapçaya çevrilmiştir.
Beytü'l-Hikme'de yürütülen bu faaliyetlerin İslam dünyasındaki en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
B) Farklı medeniyetlerin birikiminden yararlanılarak bilimsel ve düşünsel bir canlanmanın (Rönesans) yaşanması
C) Eğitim sisteminin sadece dini bilimlerle (tefsir, fıkıh, hadis) sınırlandırılması
D) İslamiyet'in Avrupa içlerine kadar askeri fetihler yoluyla yayılmasına zemin hazırlaması
E) Kağıt, matbaa ve pusula gibi teknik buluşların ilk kez bu merkezde icat edilmesi
İkinci Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde dikilen Orhun Kitabeleri'nde Bilge Kağan: "Fakir milleti zengin kıldım, az milleti çok kıldım. Aç milleti doyurdum, çıplak milleti giydirdim. Halkım için gece uyumadım, gündüz oturmadım..." ifadelerini kullanmıştır.
Orhun Kitabeleri'nde geçen bu ifadeler, ilk Türk devletlerindeki hangi yönetim anlayışının en açık göstergesidir?
B) Sosyal devlet anlayışı
C) Teokratik devlet yapısı
D) Sömürgeci devlet politikası
E) Mutlak monarşik egemenlik
Bozkırın sert iklim koşulları ve coğrafi yapısı, ilk Türk topluluklarının konar-göçer bir yaşam tarzı benimsemelerine yol açmıştır. Temel geçim kaynağı hayvancılık olan bu topluluklarda hayat, mevsimsel göçler etrafında şekillenmiştir. Bu yaşam tarzında mülkiyet kavramı genellikle taşınabilir mallarla (hayvanlar, çadırlar, silahlar) sınırlı kalmış, toprak ise devletin (kamunun) ortak malı sayılmıştır. Zorlu doğa koşullarıyla mücadele etmek zorunda kalan Türkler, her an dış tehditlere karşı tetikte olmuş, bu da kadın-erkek ayrımı olmaksızın herkesin askeri beceriler kazanmasını zorunlu kılmıştır.
Buna göre, bozkır kültürü ve konar-göçer yaşam tarzının Türklerin sosyal, hukuki ve askeri yapıları üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
B) Yaşam tarzının hareketli olması nedeniyle suçlulara verilen hapis cezalarının kısa süreli (en fazla 10 gün) tutulmasına
C) Toprak üzerinde özel mülkiyet gelişmediği için Avrupa'daki gibi feodal sınıfların ve köleliğin ortaya çıkmamasına
D) Düşman saldırılarına karşı korunmak amacıyla şehirlerin etrafının güçlü surlarla çevrilmesine ve askeri mimarinin gelişmesine
E) Eli silah tutan herkesin asker kabul edildiği "ordu-millet" anlayışının toplumsal bir refleks haline gelmesine
751 yılında Abbasiler ile Çinliler arasında gerçekleşen Talas Savaşı'nda, Orta Asya'da Çin egemenliğini istemeyen Karluk Türkleri, Abbasilerin yanında yer alarak savaşın gidişatını değiştirmiş ve Abbasilerin zafer kazanmasını sağlamışlardır. Bu savaş sadece askeri bir çatışma olarak kalmamış; Türk, İslam ve dünya tarihi açısından çok boyutlu sonuçlar doğurmuştur.
Talas Savaşı'nın sonuçları çok boyutlu olarak analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu savaşın ortaya çıkardığı doğru bir çıkarım olamaz?
B) Kültürel Açıdan: Kağıt yapım tekniğinin Çin dışına çıkarak Semerkand'da üretilmeye başlanması, bilginin yayılmasını kolaylaştırarak dünya kültür tarihini etkilemiştir.
C) Dini Açıdan: Emeviler dönemindeki gergin Türk-Arap ilişkileri yerini dostluğa bırakmış ve Türklerin İslamiyet'i kitleler halinde kabul etme süreci başlamıştır.
D) Askeri Açıdan: Türkler, yerleşik savunma ve düzenli ordu teşkilatlanmasının temel esaslarını ilk kez bu savaşta Abbasilerden öğrenmiştir.
E) Jeopolitik Açıdan: Abbasiler, Orta Asya'daki güç dengelerini kendi lehlerine değiştirerek bölgede önemli bir siyasi ve kültürel nüfuz alanı elde etmişlerdir.
Büyük Selçuklu Devleti, Sultan Melikşah'ın ölümünden sonra taht kavgalarıyla sarsılmış, ardından gelen süreçte iç ve dış etkenlerin birleşmesiyle yıkılış sürecine girmiştir. Bu süreçte;
- Hasan Sabbah'ın liderliğindeki Bâtınîlik faaliyetleri devlet adamlarına suikastlar düzenlemiş,
- Şehzadeleri eğitmekle görevli "Atabeyler", merkezi otoritenin zayıflamasıyla kendi bağımsızlıklarını ilan etmiş,
- Devletin kurucu unsuru olan Oğuzlar (Türkmenler), İranlı bürokratların devlet yönetiminde ön plana çıkarılmasına tepki göstererek isyan etmiş,
- 1141 Katvan Savaşı'nda Moğol kökenli Karahitaylara karşı ağır bir yenilgi alınmıştır.
Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılış sürecindeki bu gelişmeler analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisi yapılabilecek doğru bir değerlendirme olamaz?
B) Bâtınîlik hareketleri, sadece askeri değil, aynı zamanda ideolojik ve dini yöntemlerle de devleti içeriden çökertmeye çalışmıştır.
C) Atabeylerin bağımsızlıklarını ilan etmesi, Selçuklu topraklarında feodal benzeri küçük devletçiklerin ortaya çıkmasına yol açmıştır.
D) Katvan Savaşı'nın kaybedilmesiyle birlikte, Selçuklu hanedanının elinde bulunan İslam dünyasının dini liderliği (halifelik makamı) sona ermiştir.
E) Devletin kurucu unsuru olan Türkmenlerin yönetimden uzaklaştırılması, devlet ile kendi toplumsal tabanı arasında güven krizine yol açmıştır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-tarih-2-donem-2-yazili-konulari/testler