✅ 9. Sınıf Tarih: Ortaçağ siyasi ve askeri gelişmeler Test Çöz

Orta Çağ Avrupası'nda merkezi krallıkların zayıflamasıyla ortaya çıkan, toprağı elinde bulunduran derebeylerin (senyörlerin) siyasi ve askeri gücü elinde tuttuğu yönetim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Çağ'da Çin'in Şian kentinden başlayarak Orta Asya üzerinden Anadolu ve Akdeniz limanlarına, oradan da Avrupa'ya ulaşan en önemli kara ticaret yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu'nda yürürlükte olan Roma hukuk kurallarını derleyerek; aile, miras ve mülkiyet hakları gibi konuları modern hukuka temel oluşturacak şekilde yeniden düzenleyen imparator aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Çağ'da göçebe toplulukların (Moğollar ve Türkler) yerleşik devletlere karşı askeri alanda üstünlük sağlamasında etkili olan en temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

1215 yılında İngiltere'de Kral Yurtsuz John ile soylular arasında imzalanan Magna Carta (Büyük Şart), kralın yetkilerini ilk kez sınırlandırmış ve hukukun üstünlüğü ilkesini ortaya koymuştur.

Buna göre Magna Carta'nın, Avrupa'da aşağıdaki gelişmelerden hangisinin başlangıcı olduğu savunulabilir?

Orta Çağ Avrupası'nda toplumsal yapı; asiller, din adamları, burjuvalar ve köylüler olmak üzere sınıflara ayrılmıştır. Köylüler ise kendi içinde "serbest köylüler" ve toprağa bağlı, hiçbir hakkı olmayan "serfler" olarak ikiye ayrılırdı.

Bu durum Orta Çağ Avrupası ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Orta Çağ'ın başlarında Ön Asya ve Mezopotamya coğrafyasında egemenlik kurmak için Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu ile sürekli bir mücadele içinde olan, İpek Yolu kontrolü için Göktürklerle de ittifaklar veya savaşlar gerçekleştiren Sasani Devleti'nin siyasi varlığına son veren gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Çağ'da feodal beylerin orduları genellikle kendi topraklarındaki şövalyeler ve köylülerden oluşurken; Bizans İmparatorluğu ve Moğol İmparatorluğu gibi büyük devletler daha çok profesyonel, disiplinli ve merkezi ordular kurmuşlardır.

Bu durum askeri teşkilatlanmadaki farklılıkların aşağıdakilerden hangisi üzerinde doğrudan etkili olduğunu gösterir?

Orta Çağ'da ticareti geliştirmek ve güvenliği sağlamak amacıyla ticaret yolları üzerinde inşa edilen, başlangıçta askeri sınır karakolu (ribat) olarak kurulup zamanla tüccarların konaklama, yeme-içme ve güvenlik ihtiyaçlarını karşılayan yapılara ne ad verilir?

Justinianus Kanunları, eski Roma hukuk kurallarını Hristiyanlık dininin esaslarıyla harmanlayarak yeniden düzenlemiştir. Bu kanunlarda suç ve ceza kavramları yumuşatılmış, aile hukuku genişletilmiş ve kölelerin haklarında bazı iyileştirmeler yapılmıştır.

Buna göre Justinianus Kanunları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cengiz Han tarafından kurulan Moğol İmparatorluğu'nda devlet işleri "Kurultay" adı verilen mecliste görüşülür ve karara bağlanırdı. Ayrıca ülkede "Cengiz Yasası" (Yasa-i Ali Cengiz) adı verilen töre kuralları çok sert bir şekilde uygulanırdı.

Bu bilgilere göre Moğol İmparatorluğu'nun yönetim yapısı ile ilgili;

I. Karar alma süreçlerinde danışma meclisinden yararlanıldığı,
II. Yazılı olmayan hukuk kurallarının (törenin) yasalaştırılarak uygulandığı,
III. Teokratik (dine dayalı) bir mutlakiyetin tamamen egemen olduğu

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Orta Çağ Avrupası'nda feodal sistemde kral, toprakların nominal sahibi olsa da fiili güç yerel senyörlerin (derebeylerin) elindeydi. Senyörler ile vasalları (kendilerine bağlı alt soylular) arasında yapılan bağlılık sözleşmesine (homage) göre vasal, senyöre askeri yardım ve sadakat sözü verirken; senyör de vasalini koruma altına alırdı. Bu sistemde "Vasalımın vasali benim vasalim değildir." ilkesi geçerliydi.

Bu ilke ve feodal ilişkiler göz önüne alındığında, Orta Çağ Avrupası'ndaki siyasi yapı hakkında aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

Moğol İmparatorluğu'nun Asya kıtasının büyük bölümünü tek bir çatı altında birleştirmesiyle "Pax Mongolica" (Moğol Barışı) dönemi başlamıştır. Bu dönemde İpek Yolu üzerinde güvenlik sağlanmış, posta teşkilatı (Yamp) kurulmuş ve Doğu-Batı ticareti altın çağını yaşamıştır. Ancak Moğol İmparatorluğu'nun parçalanması ve ardından gelen siyasi istikrarsızlıklar, İpek Yolu'nun güvenliğini tehlikeye düşürmüştür.

Bu durumun uzun vadede dünya tarihi üzerinde aşağıdaki gelişmelerden hangisine zemin hazırladığı savunulabilir?

Roma İmparatorluğu'nda MÖ V. yüzyılda hazırlanan "12 Levha Kanunları" patriciler (soylular) ile plebler (halk) arasındaki çatışmaları önlemek amacıyla yazılı hale getirilmiş ve sert cezalar içermiştir. MS VI. yüzyılda Doğu Roma İmparatoru Justinianus tarafından hazırlanan kanunlar ise Hristiyanlık inancının etkisiyle daha insancıl hale getirilmiş, kadının aile içindeki hakları korunmuş ve kölelerin azat edilmesi kolaylaştırılmıştır.

Bu iki kanun metninin karşılaştırılmasından yola çıkılarak hukuk sistemlerinin gelişimiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?