✅ 9. Sınıf Tarih: Orta çağdaki devletlerin siyasi ve askeri yapısı Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: Orta çağdaki devletlerin siyasi ve askeri yapısı Testi
Orta Çağ Avrupa'sında merkezi otoritenin zayıflamasıyla ortaya çıkan, toprağa dayalı, himaye eden (süzeren) ile himaye edilen (vassal) ilişkisine dayanan siyasi, sosyal ve askeri sisteme ne ad verilir?
A) Mutlak MonarşiB) Feodalizm
C) Teokrasi
D) Oligarşi
E) Cumhuriyet
Moğol İmparatorluğu'nun askeri gücünün temelini oluşturan ve Türk devletlerinden etkilenerek oluşturulan, ordunun on, yüz, bin ve on bin kişilik birimlere ayrılması esasına dayanan askeri teşkilatlanma sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Lejyon sistemiB) Onlu sistem
C) İkta sistemi
D) Tımar sistemi
E) Şövalyelik sistemi
Bizans İmparatorluğu'nda eyaletlerin güvenliğini sağlamak amacıyla oluşturulan ve hem askeri hem de idari yetkilere sahip valilerce yönetilen askeri eyalet sistemine ne ad verilir?
A) SatraplıkB) Feodalite
C) Thema
D) Kurultay
E) Kast sistemi
İngiltere'de $1215$ yılında Kral Yurtsuz John ile soylular arasında imzalanan ve kralın yetkilerini ilk kez sınırlandırarak anayasal sürecin başlangıcı kabul edilen belge aşağıdakilerden hangisidir?
A) On İki Levha KanunlarıB) Justinianus Kanunları
C) Magna Carta
D) Cengiz Yasası
E) Hammurabi Kanunları
Orta Çağ'da hüküm süren Bizans, Sasani ve Kutsal Roma-Germen gibi imparatorluklarda hükümdarlar, iktidarlarını meşrulaştırmak için genellikle ilahi bir kaynağa dayanmışlardır. Örneğin Bizans imparatorları kendilerini Tanrı'nın yeryüzündeki temsilcisi ilan etmişlerdir.
Bu durum Orta Çağ devletlerinin siyasi yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
B) Siyasi gücün meşruiyet kaynağının dine dayandırıldığının
C) Soy dayanışmasının tamamen ortadan kalktığının
D) Askeri gücün siyasi güçten üstün tutulduğunun
E) Hukukun üstünlüğü ilkesinin kabul edildiğinin
Sasani İmparatorluğu, geniş topraklarını yönetmek için ülkeyi "şehriban" adı verilen eyaletlere ayırmış ve buralara merkezden valiler atamıştır. Ayrıca krallar, eyalet yöneticilerini denetlemek için "kralın gözü ve kulağı" denilen müfettişler görevlendirmiştir.
Sasanilerin bu uygulamalarla doğrudan aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?
B) Ticari faaliyetleri tek elde toplamak
C) Merkezi otoriteyi güçlü tutmak ve eyaletleri denetlemek
D) Dini hoşgörüyü tüm ülkede yaygınlaştırmak
E) Orduyu tamamen paralı askerlerden oluşturmak
Orta Çağ Avrupa'sında feodal sistemin askeri yapısı, senyörlere bağlı şövalyelerden oluşuyordu. Ancak $14.$ yüzyıldan itibaren barutun ateşli silahlarda kullanılması ve kralların merkezi ordular kurmaya başlamasıyla şövalyelerin askeri önemi azalmıştır.
Bu bilgiye göre, Orta Çağ'ın sonlarına doğru askeri alanda yaşanan değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
B) Savaşların tamamen sona erdiğine
C) Paralı askerlik sisteminin ilk kez ortaya çıktığına
D) Kralların yetkilerini feodal beylere devrettiğine
E) Şövalyeliğin tamamen dini bir tarikata dönüştüğüne
Moğol İmparatorluğu'nda büyük kurultay (toy), devlet işlerinin görüşüldüğü ve hanın seçildiği en yüksek organdı. Cengiz Han, Türk töresinden de yararlanarak "Yasaname-i Büyük Cengiz Han" adı verilen kanunları yürürlüğe koymuş ve bu kanunlar imparatorluğun her yerinde kesin olarak uygulanmıştır.
Bu bilgilere göre Moğol İmparatorluğu ile ilgili;
$I.$ Hukuk kurallarının oluşturulmasında kültürel etkileşim yaşanmıştır.
$II.$ Kurultay, siyasi kararların alındığı önemli bir yönetim organıdır.
$III.$ Ülkede mutlak bir hukuk birliği ve otorite sağlanmaya çalışılmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
B) Yalnız $II$
C) $I$ ve $II$
D) $II$ ve $III$
E) $I$, $II$ ve $III$
Orta Çağ'da tarıma dayalı ekonomiye sahip devletlerde toprak, hem ekonomik zenginliğin hem de askeri gücün kaynağıydı. Devletler, hazineden para harcamadan büyük ordular beslemek için toprağı askeri hizmet karşılığında askerlere veya yöneticilere dağıtırlardı.
Bu durumun Orta Çağ devletlerinde aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkmasında etkili olduğu söylenemez?
B) Tarımsal üretimin sürekliliğinin sağlanmasında
C) Hazinenin askeri harcamalar üzerindeki yükünün hafiflemesinde
D) Ticaret burjuvazisinin yönetimde tek söz sahibi olmasında
E) Taşrada güvenliğin ve asayişin korunmasında
Bizans İmparatoru $I.$ Justinianus, eski Roma kanunlarını derleyerek "Corpus Juris Civilis" (Yurttaşlar Hukuku Derlemesi) adıyla yeni bir hukuk sistemi oluşturmuştur. Bu kanunlarla aile, mülkiyet ve ceza hukuku yeniden düzenlenmiş, imparatorun mutlak yetkileri hukuksal bir güvenceye kavuşturulmuştur.
Buna göre Justinianus Kanunları'nın;
$I.$ Toplumsal düzeni ve mülkiyet hakkını koruma altına alma,
$II.$ İmparatorun siyasi otoritesini yasalarla güçlendirme,
$III.$ Sınıfsal ayrımları tamamen ortadan kaldırma
amaçlarından hangilerine yönelik olduğu savunulabilir?
B) Yalnız $II$
C) $I$ ve $II$
D) $II$ ve $III$
E) $I$, $II$ ve $III$
Bizans İmparatorluğu, sınırlarını korumak için kendi yurttaşlarından oluşan orduların yanı sıra Peçenek, Kıpçak, Uz ve Norman gibi topluluklardan ücretli askerler de istihdam etmiştir. Ancak bu paralı askerler, devletin zor zamanlarında veya maaşları ödenmediğinde taraf değiştirebilmiş ya da isyan edebilmişlerdir.
Bu durumun Bizans İmparatorluğu'nda aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?
B) Feodal sistemin tamamen ortadan kalkmasına
C) İmparatorluğun sınırlarının kalıcı olarak genişlemesine
D) Etnik birliğin ve ortak bir Bizans kimliğinin oluşmasına
E) Ordunun yönetim üzerindeki siyasi etkisinin sona ermesine
Tarihçi Marc Bloch'a göre feodalizm; merkezi iktidarın dağılması, kamu otoritesinin parçalanarak yerel güçlerin eline geçmesi ve bu güçlerin hem yargı hem de askeri yetkileri kendi tekellerinde bulundurmasıdır. Buna karşılık Sasani İmparatorluğu'nda şahlar, eyaletleri doğrudan merkezden atadıkları valilerle yönetmiş ve yerel güçlerin ordular kurmasını engellemişlerdir.
Bu iki siyasi yapı karşılaştırıldığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
B) Sasani İmparatorluğu, feodal yapılara kıyasla daha merkeziyetçi bir yönetim modeline sahiptir.
C) Feodal sistemde askeri güç yerelleşirken, Sasanilerde askeri güç merkezi otoritenin denetimindedir.
D) Her iki yönetim modelinde de halkın yönetim mekanizmalarına katılımı (demokratik temsil) yasal güvence altındadır.
E) Siyasi otoritenin parçalanmış olması, feodalitede kralların yerel beyler üzerindeki yaptırım gücünü kısıtlamıştır.
Moğolistan'ın sert karasal iklimi ve tarıma elverişsiz bozkır coğrafyası, Moğolları konargöçer bir yaşam tarzına ve hayvancılığa yönlendirmiştir. Bu yaşam tarzı, her an savaşa hazır, disiplinli, hızlı hareket edebilen ve süvari birliklerinden oluşan bir askeri yapının doğmasını sağlamıştır. Cengiz Han, bu askeri gücü kabilecilik bağlarından kurtararak onlu sisteme göre yeniden organize etmiş ve büyük bir imparatorluk kurmuştur.
Bu bilgilere dayanarak Moğol İmparatorluğu'nun askeri ve siyasi yapısı hakkında aşağıdaki analizlerden hangisine ulaşılamaz?
B) Cengiz Han, geleneksel kabile bağlarını aşarak liyakat ve disipline dayalı merkezi bir ordu kurmayı amaçlamıştır.
C) Moğol ordusunun hareket kabiliyetinin yüksek olması, konargöçer kültürün askeri alana bir yansımasıdır.
D) Moğol İmparatorluğu'nda askeri teşkilatlanma, yerleşik tarım toplumlarının askeri sistemlerinin birebir taklit edilmesiyle oluşturulmuştur.
E) Siyasi gücün geniş sınırlara yayılmasında, coğrafyanın kazandırdığı askeri beceriler önemli bir rol oynamıştır.
Orta Çağ'da siyasi gücün meşruiyeti ve sınırları sürekli bir mücadele alanı olmuştur. Doğu Roma'da Justinianus, kanunlarla imparatorun iradesini hukukun üstüne koyarak mutlak otoriteyi pekiştirirken; İngiltere'de Magna Carta ile kralın yetkileri soylular lehine sınırlandırılmış ve "hukukun kraldan üstün olduğu" ilkesi filizlenmiştir. Feodal Avrupa'da ise kral, ancak kendi vasallarının rızası ve askeri desteğiyle gücünü koruyabilmiştir.
Bu metinden hareketle Orta Çağ dünyasındaki siyasi yapılarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
B) Siyasi gücün sınırları ve meşruiyetinin hukuki boyutu, farklı coğrafyalarda ve devletlerde değişkenlik göstermiştir.
C) Doğu Roma İmparatorluğu'nda halk, yönetimde söz sahibi olmak için Magna Carta benzeri haklar elde etmiştir.
D) Feodal sistem, kralların mutlak otoritesini tüm Avrupa coğrafyasında kesin olarak hakim kılmıştır.
E) İngiltere'deki anayasal gelişmeler, Doğu Roma'daki hukuk reformlarının doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-orta-cagdaki-devletlerin-siyasi-ve-askeri-yapisi/testler