✅ 9. Sınıf Tarih: Orta asya türk devletleri Test Çöz

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hükümdara yönetme yetkisinin Gök Tengri tarafından verildiğine inanılmasına ne ad verilir?

İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı, üyelerine "kurultay üyeleri" veya "toygun" denilen meclise ne ad verilirdi?

Orta Asya Türk devletlerinde görülen konargöçer (göçebe) yaşam tarzının aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenemez?

Tarihte bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti olan Asya Hun Devleti'nde, orduyu onlu sisteme göre düzenleyerek günümüz modern ordularının da temelini atan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Türk devletlerinde ülkenin doğu ve batı olmak üzere ikiye bölünerek yönetilmesi sistemine "ikili teşkilat" denilirdi. Genellikle doğuda asıl hükümdar (kağan) bulunurken, batıda ise hanedan üyesi bir "yabgu" görev yapardı.

Bu yönetim anlayışının temel amacı ve ortaya çıkardığı en önemli olumsuz sonuç sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Asya Hun Devleti'nin yıkılmasından sonra batıya doğru göç eden Türk boylarının Karadeniz'in kuzeyindeki barbar kavimleri batıya doğru sürüklemesiyle "Kavimler Göçü" (375) başlamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi Kavimler Göçü'nün dünya tarihi üzerindeki sonuçlarından biri değildir?

Kök Türk Devleti, İpek Yolu ticaretini kontrol altında tutabilmek amacıyla önce Sasaniler ile iş birliği yaparak Akhun Devleti'ni yıkmış; daha sonra ise Sasanilerin güçlenmesi üzerine Bizans İmparatorluğu ile ittifak kurarak Sasanileri zayıflatmıştır.

Bu bilgilere göre, Kök Türk Devleti'nin dış politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Uygurlar, Bögü Kağan Dönemi'nde Maniheizm dinini kabul etmişlerdir. Bu dinin etkisiyle hayvansal gıdaların tüketilmesi ve savaşılması yasaklanmış, Uygurlar yerleşik hayata geçerek tarım ve mimaride büyük gelişmeler kaydetmişlerdir.

Buna göre, din değişikliğinin Uygur toplumunda aşağıdakilerden hangisinde bir değişime yol açtığı söylenemez?

İlk Türk devletlerinde hukukun temelini sözlü hukuk kuralları olan "töre" oluştururdu. Töre; kurultay kararları, hakanın buyrukları ve geleneklerin birleşimiyle oluşurdu. Ancak törenin değişmez bazı hükümleri de vardı.

Aşağıdakilerden hangisi törenin değişmez ilkelerinden biri olan "könilik" kavramının karşılığıdır?

Hazar Hakanlığı'nda yönetici zümre Museviliği benimsemiş olmasına rağmen, halk arasında Hristiyanlık, İslamiyet, Musevilik ve Şamanizm gibi farklı dinler serbestçe yayılmıştır. Ülkede farklı dinlerin ibadethaneleri yan yana bulunmuş ve davalara her dinin temsilcisinden oluşan bir hâkimler kurulu (Yargıçlar Kurulu) bakmıştır.

Bu durum Hazarlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Orhun Yazıtları'nda geçen; "Fakir milleti zengin kıldım, az milleti çok kıldım. Açları doyurdum, çıplakları giydirdim." ifadeleri ilk Türk devletlerindeki yönetim anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini kanıtlar niteliktedir?

İlk Türk devletlerinde "Ülke, hanedanın ortak malıdır." anlayışı egemendi. Bu anlayışa göre kağan öldüğünde, hanedan üyesi olan tüm erkeklerin (oğullar, kardeşler, amcalar, yeğenler) tahta geçme hakkı bulunuyordu.

Bu veraset sisteminin;
I. Taht kavgalarının yaşanması ve devletlerin kısa sürede yıkılması,
II. Merkezî otoritenin zayıflaması,
III. Hükümdarın meşruiyetinin ilahi bir kaynağa (Kut) dayandırılması

durumlarından hangilerine doğrudan zemin hazırladığı söylenebilir?

Kök Türkler ve Uygurlar, İslamiyet öncesi Türk tarihi içinde kendilerine özgü alfabeler kullanan ve güçlü devlet teşkilatları kuran iki önemli topluluktur.

Bu iki devletin kültürel ve toplumsal yapıları karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi Uygurları Kök Türklerden ayıran temel farklardan biri olarak gösterilebilir?

İlk Türk devletlerine ait yazılı kaynakların sınırlı olması ve Türklerin uzun süre konargöçer bir yaşam sürmesi nedeniyle, bu dönem Türk tarihi hakkındaki bilgilerin büyük bir kısmı Çin, Bizans, Sasani ve Roma kaynaklarından elde edilmektedir.

Bu durumun Türk tarihinin araştırılmasında ortaya çıkarabileceği en önemli zorluk veya risk aşağıdakilerden hangisidir?