✅ 9. Sınıf Tarih: İlk ve orta çağlarda türk dünyası, islam medeniyetinin doğuşu, türklerin islamiyet'i kabulü ve ilk türk Test Çöz

İlk Türk devletlerinde hükümdara yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılmasına ne ad verilir?

Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye göç etmesinden (Hicret) sonra, Medine'deki Müslümanlar, Yahudiler ve diğer topluluklar arasında toplumsal barışı sağlamak amacıyla imzalanan, tarihteki ilk yazılı anayasal metinlerden biri kabul edilen belge aşağıdakilerden hangisidir?

Türklerin kitleler halinde İslamiyet'i benimsemesinde dönüm noktası olan ve 751 yılında Abbasiler ile Çinliler arasında gerçekleşen savaş aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Türk devletlerinde görülen konar-göçer yaşam tarzının aşağıdakilerden hangisine neden olduğu savunulamaz?

İlk Türk devletlerinde kurultayda son sözün hakana ait olması kurultayın bir danışma meclisi olduğunu gösterirken, hakanın töreye uymak zorunda olması ve kurultay üyelerinin hakanı denetleyebilmesi demokratik unsurlar barındırdığını gösterir.

Buna göre kurultay ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Hz. Ebubekir Dönemi'nde Kur'an-ı Kerim'in kitap haline getirilmesi, Hz. Osman Dönemi'nde ise çoğaltılarak önemli eyalet merkezlerine gönderilmesi sağlanmıştır.

Bu iki faaliyetin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Karahanlı Devleti, İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmesine rağmen Türkçeyi resmi dil ilan etmiş, hükümdarlar "han, hakan" gibi Türkçe unvanlar kullanmaya devam etmiş ve ikili devlet teşkilatını uygulamıştır.

Bu durum Karahanlılar ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

I. Kök Türk Devleti, İpek Yolu ticaretini kontrol altında tutabilmek amacıyla önce Sasaniler ile ittifak kurarak Akhun Devleti'ni yıkmış; daha sonra ise Sasanilere karşı Bizans İmparatorluğu ile iş birliği yapmıştır.

Bu bilgilere göre I. Kök Türk Devleti'nin dış politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Emeviler Dönemi'nde uygulanan "Mevali" politikası (Arap olmayan Müslümanları ikinci sınıf vatandaş görme), Abbasiler Dönemi'nde terk edilerek yerine hoşgörü ve eşitliğe dayalı "ümmetçi" bir politika benimsenmiştir.

Bu politika değişikliğinin aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı savunulamaz?

Gazneliler Devleti, kurulduğu coğrafya itibarıyla bünyesinde Türk, Fars, Hint ve Afgan gibi farklı etnik kökenlerden toplulukları barındırmıştır.

Bu durumun Gazneliler üzerinde aşağıdakilerden hangisine neden olduğu savunulabilir?

Orhun Yazıtları'nda yer alan "Fakir halkı zengin kıldım, az halkı çok kıldım. Açları doyurdum, çıplakları giydirdim." ifadeleri ilk Türk devletlerindeki hangi devlet anlayışını doğrudan yansıtmaktadır?

İlk Türk devletlerinde "ülke hanedanın ortak malıdır" anlayışı egemendir. Bu durum, hükümdar öldüğünde hanedan üyeleri arasında taht kavgalarının çıkmasına ve devletlerin kısa sürede parçalanmasına yol açmıştır.

Buna göre, ilk Türk devletlerindeki veraset anlayışının;

I. Siyasi istikrarsızlık yaşanması,
II. Kut inancının toplum üzerindeki meşruiyetinin tamamen sarsılması,
III. Federal devlet örgütlenmesinin (ikili teşkilat) uygulanması

durumlarından hangilerine doğrudan zemin hazırladığı söylenebilir?

Hz. Ömer Dönemi'nde sınırların hızla genişlemesi ve devletin imparatorluk boyutuna ulaşması üzerine;

- Ülke toprakları "eyalet" adı verilen idari birimlere bölünmüş ve buralara askeri valiler (emir) atanmıştır.
- Yargı işlerini yürütmek üzere valilerden bağımsız çalışan "kadılar" görevlendirilmiştir.
- İlk düzenli ordu ve askeri posta teşkilatı kurulmuştur.

Bu teşkilatlanma çalışmalarının temel amaçları arasında aşağıdakilerden hangisinin yer aldığı savunulamaz?

Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılış sürecine girmesinde etkili olan iç ve dış faktörler arasında;

I. Hasan Sabbah liderliğindeki Batınilik faaliyetlerinin devlet adamlarına yönelik suikastlarla merkezi otoriteyi zayıflatması,
II. Atabeylerin, merkezi otoritenin zayıflamasını fırsat bilerek bağımsızlıklarını ilan etmesi,
III. Karahitaylar ile yapılan Katvan Savaşı'nın kaybedilmesi

gelişmeleri yer almaktadır.

Bu gelişmelerden yola çıkılarak Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılış süreciyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?