✅ 9. Sınıf Tarih: İlk türk devleti Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: İlk türk devleti Testi
Tarihte bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kök Türk DevletiB) Uygur Devleti
C) Asya Hun Devleti
D) Avar Devleti
E) Hazar Devleti
Asya Hun Devleti'nde askeri alanda "onlu sistem" adı verilen teşkilatlanmayı kurarak günümüz modern ordularının da temelini atan ve devlete en parlak dönemini yaşatan Türk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) TeomanB) Mete Han
C) Bumin Kağan
D) Bilge Kağan
E) Kutluk Kağan
Tarihte "Türk" adını ilk kez resmi bir devlet adı olarak kullanan ve milliyetçi bir karaktere sahip olan ilk Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
A) Asya Hun DevletiB) I. Kök Türk Devleti
C) Uygur Devleti
D) Karahanlı Devleti
E) Kırgız Devleti
Maniheizm dinini kabul ederek göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçen, tarım, mimari ve kütüphanecilik alanında ilk kalıcı eserleri bırakan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
A) HunlarB) Kök Türkler
C) Uygurlar
D) Hazarlar
E) Peçenekler
İlk Türk devletlerinde hükümdara yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanılırdı. "Kut" adı verilen bu yetki kan yoluyla hanedanın tüm erkek üyelerine geçerdi.
Bu durumun ilk Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisine doğrudan zemin hazırladığı savunulabilir?
B) Taht kavgalarının yaşanmasına ve devletlerin kısa sürede yıkılmasına
C) Düzenli ordu sisteminden vazgeçilmesine
D) Dini hoşgörünün ortadan kalkmasına
E) Göçebe yaşam tarzının tamamen sona ermesine
İlk Türk devletlerinde görülen bozkır kültürünün (göçebe yaşam tarzı) toplumsal ve hukuki yapı üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Uzun süreli hapis cezalarının uygulanmamasıB) Sınıfsal farklılıkların ve köleliğin gelişmemesi
C) Taşınabilir sanat eserlerinin yaygın olması
D) Yazılı hukuk kurallarının (töre) erken dönemde gelişmesi
E) Toprağa dayalı soylu bir sınıfın oluşmaması
İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı meclise "Kurultay" (Toy/Kengeş) denirdi. Kurultayda son söz genellikle kağana ait olmakla birlikte, kağan kurultayın kararlarını her zaman tek başına göz ardı edemezdi. Ayrıca kağanın eşi olan "Hatun" da kurultay toplantılarına katılır ve elçileri kabul ederdi.
Bu bilgilere göre Kurultay ve ilk Türk devlet yönetimi hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
B) Kadınların devlet yönetiminde ve diplomaside söz sahibi olduğuna
C) Kağanın yetkilerinin mutlak ve sınırsız olmadığına
D) Kurultay üyelerinin tamamının halk tarafından seçimle belirlendiğine
E) Devlet yönetiminde meşveret (danışma) ilkesine önem verildiğine
II. Kök Türk (Kutluk) Devleti döneminde dikilen Orhun Yazıtları, Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı belgeleri olarak kabul edilir. Bu yazıtlarda halkın refahı, devletin bekası, kağanın görevleri ve Çin entrikalarına karşı uyanık olunması gerektiği gibi konular işlenmiştir.
Buna göre Orhun Yazıtları'nın içeriği dikkate alındığında, aşağıdaki kavramlardan hangisinin bu yazıtlarda vurgulandığı savunulamaz?
B) Ulusal bağımsızlık bilinci
C) Teokratik devlet düzeni
D) Millete hesap verme düşüncesi
E) Vatan sevgisi ve birlik beraberlik
Orta Asya'da yaşayan Türk boyları, tarih boyunca farklı dönemlerde ana yurtlarından dünyanın değişik bölgelerine göç etmek zorunda kalmışlardır.
Aşağıdakilerden hangisi bu göçlerin siyasi ve ekonomik nedenleri arasında gösterilemez?
B) Çin ve Moğol gibi güçlü komşuların baskıları
C) Türk boyları arasında yaşanan iç mücadeleler
D) Cihan hakimiyeti (dünyayı yönetme) mefkuresi
E) Maniheizm dininin Türkler arasında hızla yayılması
İlk Türk devletlerinde ülke yönetim kolaylığı sağlamak amacıyla "doğu" ve "batı" olmak üzere ikiye ayrılarak yönetilirdi. "İkili teşkilat" adı verilen bu sistemde kutsal kabul edilen doğu tarafında asıl kağan bulunurken, batı tarafında ise kağanın kardeşi "yabgu" unvanıyla iç işlerinde serbest, dış işlerinde doğudaki kağana bağlı olarak görev yapardı.
Bu yönetim modelinin uzun vadede ortaya çıkardığı en önemli olumsuz sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Ülkenin kolayca parçalanmasına ve yıkılmasına zemin hazırlaması
C) Göçebe yaşam tarzının zorunlu hale gelmesi
D) Kurultay'ın yetkilerinin tamamen sona ermesi
E) Komşu devletlerle ticari ilişkilerin kesilmesi
Uygur Devleti, Maniheizm dinini kabul ettikten sonra savaşmayı ve et yemeyi yasaklayan bu dinin etkisiyle yerleşik hayata geçmiştir. Bu durum Uygur toplumunda köklü değişimlere neden olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi bu dini değişimin Uygurlarda doğrudan yol açtığı gelişmelerden biri değildir?
B) Tarım ve ticaret faaliyetlerinin ön plana çıkması
C) Savaşçılık ve askeri özelliklerin zamanla zayıflaması
D) Türk tarihinin ilk yazılı hukuk kurallarının oluşturulması
E) Orhun Yazıtları'nın bu dönemde dikilmesi
Orhun Yazıtları'nda Bilge Kağan şöyle demektedir:
"Tanrı buyurduğu için kağan oldum. Ölecek milleti diriltip besledim. Yalın milleti giydirdim, yoksul milleti zengin ettim. Az milleti çok ettim. Değerli ili olandan, değerli kağanı olandan daha iyi kıldım..."
Bilge Kağan'ın bu ifadelerinden yola çıkılarak ilk Türk devletlerindeki egemenlik ve yönetim anlayışı ile ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi yapılamaz?
B) Kağanın halkına karşı ekonomik ve sosyal sorumluluklarının bulunduğu
C) Devletin varlığını sürdürebilmesinin halkın refah seviyesinin artırılmasına bağlı görüldüğü
D) Hükümdarın mutlak otoritesinin hiçbir töre veya meclis kararıyla sınırlandırılamayacağı
E) Türk devletinin gücünü ve saygınlığını diğer milletlere karşı artırma hedefinin güdüldüğü
Bozkır göçebe kültürüne sahip Hunlar ve Kök Türkler ile yerleşik hayata geçen Uygurlar karşılaştırıldığında, toplumsal ve kültürel yapıda köklü değişimler meydana geldiği görülür.
Bu iki farklı yaşam tarzının karşılaştırılmasına ilişkin yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, yerleşik yaşamın Türk kültür dünyasına getirdiği yapısal dönüşümü en iyi şekilde analiz etmektedir?
B) Göçebelerde sözlü edebiyat (sav, sagu, koşuk) hakimken, yerleşik hayatta sadece dini metinlerin yazılmasıyla edebi çeşitliliğin sona ermesi
C) Göçebelerde mülkiyet kavramının gelişmemesi sınıf farkını önlemişken, yerleşik yaşamla birlikte özel mülkiyetin, yazılı sözleşmelerin ve hukuk belgelerinin ortaya çıkması
D) Göçebe devletlerde ikili teşkilat kullanılırken, yerleşik hayata geçişle birlikte tek merkezli mutlak monarşi sisteminin ilk kez kurulması
E) Göçebelerin sadece hayvancılıkla uğraşmasına karşın, yerleşik Uygurların hayvancılığı tamamen bırakıp sadece tarıma yönelmesi
$ \text{VI.} $ yüzyılda Kök Türk Devleti, İpek Yolu ticaretini kontrol altında tutabilmek amacıyla önce Sasanilerle ittifak kurarak Akhun Devleti'ni yıkmıştır. Daha sonra Sasanilerin İpek Yolu üzerinde tekel oluşturmak istemesi üzerine bu kez Bizans İmparatorluğu ile diplomatik ilişkiler kurup Sasanilere karşı ortak bir cephe oluşturmuştur.
Kök Türk Devleti'nin izlediği bu dış politika stratejisinden hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
B) Ekonomik çıkarların, devletler arası ittifakların yönünü ve yapısını belirlediğine
C) Bizans İmparatorluğu'nun Türk devletleri üzerindeki siyasi üstünlüğünü kabul ettirdiğine
D) Kök Türklerin batı yönündeki fetih hareketlerini tamamen durdurmak zorunda kaldığına
E) Sasanilerin İpek Yolu ticaretini tamamen Türklerin kontrolüne bıraktığına
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-ilk-turk-devleti/testler