✅ 9. Sınıf Tarih: Göktürk devleti Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: Göktürk devleti Testi
I. Kök Türk Devleti, 552 yılında Avar egemenliğine son verilerek kurulmuştur. Bu devletin kurucusu ve ilk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bilge KağanB) Bumin Kağan
C) Kutluk Kağan
D) Mukan Kağan
E) İstemi Yabgu
Kök Türk Devleti'nin Türk tarihi açısından en önemli özelliklerinden biri de adında "Türk" kelimesini barındıran ilk Türk devleti olmasıdır.
Bu durum, Kök Türklerle ilgili aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
B) Ulusçu (milliyetçi) bir kimliğe sahip olduklarının
C) Din değiştirdiklerinin
D) Çin kültüründen tamamen etkilendiklerinin
E) Monarşik bir yönetim kurduklarının
Çin esaretine karşı bağımsızlık mücadelesi vererek II. Kök Türk Devleti'ni kuran ve devleti derleyip toparlayan anlamına gelen "İlteriş" unvanını alan Türk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kapgan KağanB) Bilge Kağan
C) Kutluk Kağan
D) Bumin Kağan
E) Mukan Kağan
Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı örnekleri olarak kabul edilen, II. Kök Türk Devleti dönemine ait olan ve Türk devlet yönetimi ile sosyal yapısı hakkında önemli bilgiler sunan eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yenisey YazıtlarıB) Karabalgasun Yazıtları
C) Sine Usu Yazıtı
D) Orhun (Kök Türk) Yazıtları
E) Divânu Lugâti't-Türk
Kök Türk Devleti'nde ülke toprakları doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılarak yönetilmiştir. Doğu bölgesinde asıl hükümdar (Kağan) bulunurken, batı bölgesinde kağanın kardeşi "Yabgu" unvanıyla iç işlerinde serbest, dış işlerinde doğuya bağlı olarak hüküm sürmüştür.
Bu yönetim sistemiyle (ikili teşkilat) ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Geniş sınırların yönetimini kolaylaştırmayı amaçladığı ancak taht kavgalarına zemin hazırladığı
C) Türk devletlerinde teokratik (dini) yönetim anlayışının egemen olduğunu gösterdiği
D) Sadece Kök Türk Devleti'ne özgü, ilk kez uygulanan bir sistem olduğu
E) Ülkenin federal bir cumhuriyet şeklinde yönetildiğini kanıtladığı
I. Kök Türk Devleti döneminde İstemi Yabgu, İpek Yolu ticaretini kontrol altına almak amacıyla önce Sasanilerle ittifak kurarak Akhun Devleti'ni yıkmış; daha sonra ise Sasanilerin güçlenmesi üzerine Bizans İmparatorluğu ile ittifak kurarak Sasanileri zayıflatmıştır.
Bu bilgilere göre, Kök Türk Devleti'nin dış politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Ekonomik çıkarlar doğrultusunda pragmatik (faydacı) ve dengeli bir siyaset izlenmiştir.
C) Bizans İmparatorluğu'nu tamamen ortadan kaldırmak hedeflenmiştir.
D) Sadece askeri güce güvenilmiş, diplomatik ilişkilere önem verilmemiştir.
E) Orta Asya dışındaki siyasi gelişmeler tamamen göz ardı edilmiştir.
I. Kök Türk Devleti'nin yıkılmasından sonra Türk boyları yaklaşık 50 yıl Çin esaretinde yaşamıştır. Bu süreçte Türkler bağımsızlıklarını kazanmak için çeşitli isyanlar çıkarmışlardır. Bu isyanların en bilineni Kürşad İhtilali'dir. Daha sonra Kutluk Kağan önderliğinde başlatılan mücadele başarıya ulaşmış ve II. Kök Türk Devleti kurulmuştur.
Bu gelişmeler, Türk milletiyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtıdır?
B) Çin kültürünü tamamen benimsediklerinin
C) Bağımsızlık duygusunun ve teşkilatçılık özelliklerinin güçlü olduğunun
D) Göçebe yaşam tarzını tamamen terk ettiklerinin
E) Monarşik yönetim biçimine karşı olduklarının
Orhun Yazıtları'nda yer alan; "Fakir milleti zengin kıldım, az milleti çok kıldım. Açları doyurdum, çıplakları giydirdim..." ifadeleri, Kök Türklerdeki devlet anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini doğrudan destekler?
A) Teokratik devlet yapısınıB) Sosyal devlet anlayışını
C) Oligarşik yönetim biçimini
D) Sömürgeci devlet politikasını
E) Laik hukuk sistemini
II. Kök Türk Devleti'nin ünlü veziri Tonyukuk; askeri ve siyasi dehasıyla "Türklerin Bismarck'ı" olarak anılmıştır. Tonyukuk, Bilge Kağan'ın şehirlerin etrafına surlar çekilmesi ve Budizm ile Taoizm tapınakları yapılması yönündeki önerilerine karşı çıkmıştır.
Vezir Tonyukuk'un bu önerilere karşı çıkmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Budizm ve Taoizm'in Türklerin savaşçı ve mücadeleci özelliklerini yitirmesine yol açacağını düşünmesi
C) Surların yapımı için gerekli ekonomik kaynağın bulunmaması
D) Ülkede tek tanrılı bir din olan Gök Tanrı inancını zorla yaymak istemesi
E) Çin'in askeri gücünden çekinmesi
Kök Türkler, kendilerine özgü 38 harften oluşan Kök Türk alfabesini oluşturmuş ve bu alfabeyi Orhun Yazıtları'nda kullanmışlardır.
Bu durum Kök Türklerle ilgili aşağıdakilerden hangisinin kesin bir kanıtıdır?
B) Kağıt ve matbaayı Çinlilerden önce icat ettiklerinin
C) Kendilerine ait gelişmiş bir yazı diline ve milli bir alfabeye sahip olduklarının
D) Siyasi birliklerini hiçbir zaman kaybetmediklerinin
E) Sadece tarım faaliyetleriyle uğraştıklarının
Kök Türklerde hükümdarlık yetkisinin Gök Tanrı tarafından hükümdar ve ailesine verildiğine inanılırdı. "Kut" adı verilen bu inanışa göre kan bağı taşıyan tüm hanedan üyelerinin tahta geçme hakkı bulunuyordu.
Bu durumun Kök Türk Devleti'nde aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?
B) Sık sık taht kavgalarının yaşanmasına ve devletin ömrünün kısalmasına
C) Teokratik bir cumhuriyet rejiminin kurulmasına
D) Kadınların da hükümdar olarak tahta geçebilmesine
E) Ordunun yönetimdeki etkisinin tamamen sona ermesine
Orhun Yazıtları'nda Bilge Kağan şöyle seslenmektedir:
"Türk milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım. Ondan sonra Tanrı irade ettiği için, kutum ve talihim olduğu için ölecek milleti diriltip besledim. Çıplak milleti giydirdim, fakir milleti zengin ettim. Az milleti çok kıldım. Değerli ili (devleti) olandan, değerli kağanı olandan daha iyi kıldım..."
Bu metinden hareketle Kök Türk devlet yönetimi ve hükümdarın görevleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
B) Hükümdarın halkına karşı sorumlu olduğu ve sosyal devlet anlayışının uygulandığı
C) Devletin varlığını sürdürebilmesi için askeri ve ekonomik gücün artırılmaya çalışıldığı
D) Hükümdarın mutlak yetkilerinin kurultay (meclis) tarafından sınırlandırıldığı
E) "Kut" inancının hükümdara devleti yönetme gücü ve sorumluluğu yüklediği
Orhun Yazıtları'nda yer alan; "Çin milletinin sözü tatlı, ipek kumaşı yumuşak imiş. Tatlı sözle, yumuşak ipek kumaşla aldatıp uzak milleti öylece yaklaştırırmış... Yumuşak ipek kumaşına, tatlı sözüne aldanıp çok Türk milleti öldün! Türk milleti, öleceksin!" ifadeleri Türk-Çin ilişkilerinin doğasını yansıtmaktadır.
Yazıtlardaki bu uyarılardan yola çıkarak, II. Kök Türk Devleti'nin Çin politikasının temel felsefesi hakkında aşağıdaki analizlerden hangisi yapılabilir?
B) Çin'in kültürel asimilasyon politikalarına karşı milli kimliğin ve bağımsızlığın korunması amaçlanmıştır.
C) Çin topraklarının tamamen ele geçirilerek Türk imparatorluğuna katılması hedeflenmiştir.
D) Çin'in ipek ve lüks tüketim mallarının Türk ekonomisini güçlendireceğine inanılmıştır.
E) Çin ile askeri ittifaklar kurularak batıdaki Bizans tehlikesinin önlenmesi planlanmıştır.
II. Kök Türk Devleti döneminde Bilge Kağan, Türklerin yerleşik hayata geçmesini, şehirlerin etrafının surlarla çevrilmesini ve Budizm ile Taoizm'in kabul edilmesini önermiştir. Ancak Vezir Tonyukuk bu öneriye karşı çıkarak; "Bizim nüfusumuz Çinlilerin yüzde biri bile değildir. Su ve otlak peşindeyiz. Hayatımız savaşçılık üzerine kuruludur. Eğer surlar içine çekilirsek, Çin orduları bizi kuşatır ve yok eder. Budizm ve Taoizm ise insanlardaki mücadele azmini yok eder." demiştir.
Vezir Tonyukuk'un bu analizi, Türklerin yaşam tarzı ile askeri stratejileri arasındaki ilişki açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Göçebe yaşam tarzının sağladığı hareket kabiliyetinin, Türklerin sayıca üstün düşmanlara karşı en önemli savunma ve saldırı silahı olduğu
C) Budizm ve Taoizm gibi dinlerin Türklerin askeri teşkilatlanmasını daha disiplinli hale getireceği
D) Çin ile yapılacak savaşlarda surların, Türk süvari birliklerinin manevra kabiliyetini artıracağı
E) Nüfus azlığının, Türklerin askeri alanda hiçbir zaman başarılı olamayacağını gösterdiği
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-gokturk-devleti/testler