✅ 9. Sınıf Tarih: Eski çağda yönetimler ve savaşlar Test Çöz

MÖ 1280 civarında Hititler ile Mısır arasında Suriye topraklarına egemen olmak amacıyla yapılan savaşın ardından imzalanan ve tarihin bilinen ilk yazılı antlaşması kabul edilen belge aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Çağ'da çok geniş topraklara hükmeden Pers İmparatorluğu, ülkeyi "satraplık" adı verilen eyaletlere bölmüş ve buralara merkezden valiler (satrap) atamıştır.

Perslerin bu yönetim sistemini uygulamalarındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Çağ Yunan medeniyetinde Atina, Sparta, Korint gibi "polis" adı verilen bağımsız şehir devletleri bulunmaktaydı.

Yunanistan'da bu şekilde şehir devletlerinin bulunması, aşağıdakilerden hangisinin engellendiğinin doğrudan kanıtıdır?

Hititlerde "Tavananna" adı verilen kraliçe; kral savaşta olduğunda devlet işlerini yürütür, dini törenlere başkanlık eder ve resmi antlaşmalara kral ile birlikte mühür basardı.

Bu durum Hititler ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

İlk Çağ'da Mısır kralları (Firavunlar) kendilerini doğrudan "tanrı" olarak ilan ederken, Mezopotamya'da (örneğin Sümerlerde) krallar kendilerini tanrının yeryüzündeki "rahibi" veya "temsilcisi" olarak görmüşlerdir.

Bu durumun Mısır'da aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?

Hititlerde ilk dönemlerde "Pankus" adı verilen bir meclis bulunmaktaydı. Bu meclis, kralın yetkilerini denetleyebilir, hatta gerektiğinde kraliyet ailesi üyelerini yargılayabilirdi. Ancak Hitit Devleti'nin son dönemlerinde bu meclisin yetkileri azaltılmış ve kral tek karar verici konuma gelmiştir.

Hitit yönetimindeki bu değişim aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Babil Kralı Hammurabi, hazırladığı kanunlarda "kısasa kısas" (göze göz, dişe diş) ilkesini benimseyerek oldukça sert cezalar öngörmüştür. Buna karşın Hitit kanunlarında cezaların genellikle tazminat ödenmesi esasına dayandığı, aile hukukuna ve kadın haklarına önem verildiği görülür.

Bu farklılık, İlk Çağ medeniyetleri hakkında aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

Roma Cumhuriyeti döneminde soylular (patriciler) ile Roma'ya sonradan gelip yerleşen ve hiçbir siyasi hakkı bulunmayan hür halk (plebler) arasında uzun süren sınıf çatışmaları yaşanmıştır. Bu çatışmaları önlemek ve toplumsal düzeni korumak amacıyla "12 Levha Kanunları" hazırlanmıştır.

Buna göre, 12 Levha Kanunları'nın hazırlanmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Çağ'da yerleşik medeniyetler genellikle profesyonel veya paralı askerlerden oluşan ordular kurarken, konar-göçer topluluklarda eli silah tutan her birey asker kabul edilmiş ve "ordu-millet" anlayışı egemen olmuştur.

Bu durumun konar-göçer topluluklara askeri açıdan sağladığı en önemli avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

Makedonya Kralı Büyük İskender'in Doğu Seferi sonucunda Batı (Yunan) kültürü ile Doğu (Mezopotamya, Mısır, Pers) kültürleri birbirleriyle kaynaşmış ve "Helenizm" adı verilen yeni bir kültür ortaya çıkmıştır.

Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtıdır?

Asurlu tüccarlar, Anadolu'da "Karum" adı verilen ticaret merkezleri kurmuşlar ve bu ticaret faaliyetleri sırasında Mezopotamya çivi yazısını Anadolu'ya taşımışlardır. Böylece Anadolu, Tarih Öncesi Dönemlerden Tarih Çağlarına geçmiştir.

Bu bilgiye dayanarak, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

İlk Çağ medeniyetlerinde hükümdarlar, yönetimlerini meşrulaştırmak ve halk üzerindeki otoritelerini artırmak için gücün kaynağını genellikle ilahi bir güce dayandırmışlardır. Örneğin; Hitit kralları kendilerini tanrının yeryüzündeki temsilcisi saymış, Mısır firavunları doğrudan tanrı olarak kabul edilmiş, Sümer kralları ise "rahip-kral" unvanını kullanmıştır.

Bu bilgilere göre, İlk Çağ devlet yönetimleri ile ilgili;

I. Din ve devlet işleri iç içe yürütülmüştür.
II. Hükümdarların otoritesi dinsel unsurlarla desteklenmiştir.
III. Demokratik ve laik devlet düzeni yaygın olarak benimsenmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İlk Çağ Yunan dünyasında Atina; yurttaşların mecliste oy kullanabildiği, yasaların halk tarafından yapıldığı demokratik bir yönetim geliştirirken; Sparta, iki kral ve yaşlılar meclisi tarafından yönetilen, tamamen askeri disipline dayalı oligarşik bir yapı kurmuştur.

Bu iki şehir devletinin farklı yönetim ve toplum yapılarına sahip olması;

I. Yunan coğrafyasında tek bir siyasi otoritenin bulunmadığı,
II. Toplumsal ve coğrafi koşulların farklı siyasi modeller ortaya çıkardığı,
III. Atina ve Sparta'nın ortak bir Helen kimliği taşımadığı

durumlarından hangilerini doğrudan kanıtlar?

Akad Kralı Sargon, tarihte bilinen ilk düzenli ve sürekli orduyu kurarak Mezopotamya'daki şehir devletlerini tek bir yönetim altında birleştirmiş ve tarihin ilk imparatorluğunu kurmuştur. Ancak bu geniş sınırlara sahip imparatorluk, bünyesinde farklı milletleri barındırdığı için merkezi otoriteyi korumakta zorlanmış ve zamanla çıkan iç isyanlar sonucunda parçalanmıştır.

Bu tarihsel süreç analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?