✅ 9. Sınıf Tarih: Eski çağ medeniyetleri ve orta çağ medeniyetleri Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: Eski çağ medeniyetleri ve orta çağ medeniyetleri Testi
Sümerlerde tapınak, depo, okul ve rasathane (gözlemevi) olarak kullanılan, çok katlı ve basamaklı mimari yapılara ne ad verilir?
A) KurganB) Ziggurat
C) Höyük
D) Piramit
E) Megaron
İlk Çağ Anadolu medeniyetlerinden biri olan Friglerde öküz öldürmenin ve saban kırmanın cezasının ölüm olması, bu medeniyetle ilgili aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
A) Hukuk kurallarının dini esaslara dayandığınınB) Tarım ve hayvancılığı korumaya yönelik sert tedbirler alındığının
C) Sınıflı bir toplum yapısının egemen olduğunun
D) Çok tanrılı bir dini inanışın benimsendiğinin
E) Ticari faaliyetlerin tarımdan daha çok geliştiğinin
Orta Çağ Avrupa'sında merkezi krallıkların zayıflamasıyla ortaya çıkan, toprağı elinde bulunduran derebeylerin (senyör) hem siyasi hem de ekonomik güce sahip olduğu yönetim sistemine ne ad verilir?
A) OligarşiB) Feodalizm
C) Teokrasi
D) Demokrasi
E) Mutlakiyet
Roma Cumhuriyeti döneminde, patriciler (soylular) ile plebler (halk) arasındaki sınıf çatışmalarını sona erdirmek ve toplumsal barışı sağlamak amacıyla hazırlanan, günümüz Avrupa hukukunun da temelini oluşturan kanunlar aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hammurabi KanunlarıB) Urkagina Kanunları
C) On İki Levha Kanunları
D) Justinianus Kanunları
E) Solon Kanunları
Mısır medeniyetinin Mezopotamya medeniyetlerine göre dış istilalara daha az uğraması ve kendi içinde özgün, kesintisiz bir gelişim göstermesinde aşağıdakilerden hangisi en etkili olmuştur?
A) Güçlü ve düzenli bir merkezi krallık tarafından yönetilmesiB) Nil Nehri'nin sunduğu tarımsal imkanlar
C) Etrafının çöller ve denizler gibi doğal engellerle çevrili olması
D) Yazıyı Mezopotamya'dan daha erken kullanmaya başlamaları
E) Ölümden sonraki yaşama inanmaları ve mumyacılığı geliştirmeleri
Lidyalıların parayı icat etmeleri ve Efes'ten başlayıp Mezopotamya'ya kadar uzanan Kral Yolu üzerinde aktif ticaret yapmalarının, İlk Çağ dünyasında aşağıdakilerden hangisine doğrudan katkı sağladığı söylenemez?
A) Ticari faaliyetlerin kolaylaşmasına ve hızlanmasınaB) Kültürler arası etkileşimin ve bilgi alışverişinin artmasına
C) Takas (trampa) usulü ticaretin önemini kaybetmesine
D) Anadolu'da ilk kez merkezi bir devlet otoritesinin kurulmasına
E) Bölgesel ekonomik refahın ve zenginliğin artmasına
Asurlu tüccarların Kayseri yakınlarındaki Kültepe (Kaniş) bölgesinde kurdukları "karum" adı verilen pazar yerlerinde yaptıkları ticaret sonucunda, Anadolu'da çivi yazısıyla yazılmış kil tabletler bulunmuştur.
Bu bilgiye dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
B) Ticari ilişkilerin kültürel aktarıma ve tarih çağlarının başlamasına zemin hazırladığına
C) Asurluların Anadolu'yu tamamen askeri güçle işgal ettiğine
D) Anadolu yerli halkının yazıyı Asurlulardan önce de kullandığına
E) Kültepe'nin İlk Çağ'da Anadolu'daki tek ticaret merkezi olduğuna
Orta Çağ'da İpek Yolu ticaretini kontrol altında tutmak amacıyla Göktürk Devleti'nin önce Sasanilerle iş birliği yaparak Akhunları yıkması, daha sonra ise Bizans İmparatorluğu ile ittifak kurarak Sasanilere karşı savaşması aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
A) Devletler arası ilişkilerde ekonomik çıkarların belirleyici olduğununB) Orta Çağ'da dini inançların siyasi ittifakları doğrudan yönlendirdiğinin
C) Bizans'ın Orta Asya Türk devletleri üzerinde tam bir egemenlik kurduğunun
D) İpek Yolu'nun sadece Türk devletleri tarafından kullanıldığının
E) Sasanilerin Orta Çağ'ın en güçlü ekonomik imparatorluğu haline geldiğinin
Doğu Roma İmparatoru Justinianus tarafından hazırlatılan "Corpus Juris Civilis" (Justinianus Kanunları), eski Roma hukuk kurallarını çağın ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlemiştir. Bu kanunlarda aile, evlilik, miras ve mülkiyet hakları gibi konular ayrıntılı şekilde ele alınmış ve kadının toplumdaki hukuki statüsü güçlendirilmiştir.
Buna göre Justinianus Kanunları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Medeni hukuk alanında önemli düzenlemeler ve gelişmeler sağlandığı
C) Sınıflı toplum yapısını tamamen ortadan kaldırmayı amaçladığı
D) Laik hukuk kurallarının tamamen terk edilerek teokratik yapıya geçildiği
E) İlk Çağ'daki Hammurabi Kanunları ile birebir aynı hükümleri taşıdığı
İlk Çağ'da Anadolu'nun batı kıyılarında kurulan İyon şehir devletlerinde Tales, Pisagor, Hipokrat ve Heredot gibi bilim insanlarının yetişmesi ve bilimsel çalışmaların yoğunlaşmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi en azdır?
A) Deniz ticareti sayesinde ekonomik refahın yüksek olmasıB) Farklı kültürlerle etkileşim kurabilecek bir coğrafi konumda bulunması
C) Tek tanrılı bir din anlayışının bilimsel araştırmaları teşvik etmesi
D) Şehir devletlerinde özgür düşünce ortamının bulunması
E) Çevre uygarlıkların bilgi birikiminden yararlanılması
Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu Cengiz Han, ülkesinde düzeni sağlamak amacıyla yazılı olmayan göçebe hukuk kurallarını ve Türk töresini bir araya getirerek "Cengiz Yasası" (Yasaname-i Büyük) adıyla yazılı kanunlar haline getirmiştir.
Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
B) Moğol hukukunun oluşumunda Türk kültürünün ve töresinin etkili olduğunun
C) Cengiz Han'ın tüm dinleri yasaklayarak tek bir inanç sistemi kurduğunun
D) Moğol İmparatorluğu'nda demokratik bir yönetim yapısının benimsendiğinin
E) Cengiz Yasası'nın sadece askeri disiplin kurallarından ibaret olduğunun
Coğrafi şartlar, İlk Çağ medeniyetlerinin hem ekonomik faaliyetlerini hem de bilimsel ve zihinsel gelişimlerini doğrudan etkilemiştir. Örneğin; Mısır'da Nil Nehriri'nin taşkın zamanlarının düzenli olması, nehrin taşmasıyla bozulan tarla sınırlarını yeniden belirleme ihtiyacını doğurmuş; bu durum Mısır'da geometri ve astronominin (güneş yılı esaslı takvim) gelişmesini sağlamıştır. Buna karşılık Mezopotamya'da Fırat ve Dicle nehirlerinin taşkınlarının düzensiz, ani ve yıkıcı olması, bölge insanında doğa güçlerine karşı büyük bir çaresizlik hissi yaratmış, bu durum din anlayışlarına ve edebiyatlarına (Tufan Hikayeleri) yansımıştır. Ayrıca Mezopotamya'da taş az olduğu için yapıların kerpiçten yapılması, günümüze az sayıda mimari eser ulaşmasına neden olmuştur.
Bu metinden hareketle, İlk Çağ medeniyetleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
B) Coğrafi ihtiyaçlar, bilimsel çalışmaların başlamasında ve gelişmesinde itici bir güç olmuştur.
C) Mısır ve Mezopotamya medeniyetlerinin bilimsel seviyeleri sadece coğrafi yalıtılmışlıkla açıklanabilir.
D) Coğrafyadaki malzeme çeşitliliği, mimari eserlerin kalıcılığı üzerinde belirleyici bir rol oynamıştır.
E) Nehirlerin akış rejimlerindeki farklılıklar, iki farklı bölgede farklı zihniyetlerin ve bilim dallarının gelişmesine yol açmıştır.
Orta Çağ devletlerinde hükümdarlar, iktidarlarını meşrulaştırmak ve halk üzerindeki otoritelerini mutlak kılmak için dini referanslara büyük önem vermişlerdir. Örneğin; Bizans İmparatorluğu'nda imparator, Tanrı'nın yeryüzündeki temsilcisi kabul edilmiş ve kilisenin de başı sayılarak (Sezaropapizm) hem dünyevi hem de ruhani liderliği elinde toplamıştır. Sasani İmparatorluğu'nda ise krallar, kutsal bir güce (Farr) sahip olduklarına inanılan ilahi figürler olarak kabul edilmiş ve Zerdüştlük dininin rahipleriyle yakın iş birliği yapmışlardır.
Bu bilgilere göre, Orta Çağ'da devlet yönetimi ve meşruiyet kaynakları ile ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi en doğrudur?
B) Hükümdarlar, otoritelerini korumak ve toplumsal itaati sağlamak için teokratik (dini) unsurları bir araç olarak kullanmışlardır.
C) Bizans ve Sasani imparatorluklarında halkın yönetimde söz sahibi olduğu demokratik mekanizmalar geliştirilmiştir.
D) Dini liderlerin siyasi liderlerden üstün tutulması, merkezi krallıkların zayıflamasına neden olmuştur.
E) Siyasi meşruiyetin kaynağı sadece askeri güce dayandırılmış, dini kurumlar siyaset dışında tutulmuştur.
İlk Çağ hukuk sistemleri incelendiğinde Babil Kralı Hammurabi'nin kanunlarının son derece sert olduğu, "kısasa kısas" (göze göz, dişe diş) ilkesini benimsediği ve sosyal sınıflara (hür, yarı hür, köle) göre farklı cezalar öngördüğü görülür. Buna karşın Anadolu medeniyetlerinden Hititlerin kanunlarında ölüm cezalarının oldukça sınırlandırıldığı, suçların cezalandırılmasında genellikle "tazminat" (maddi bedel ödeme) yönteminin benimsendiği, kadınlara mülkiyet ve boşanma gibi medeni hakların tanındığı görülmektedir.
Bu karşılaştırmadan yola çıkarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
B) Hammurabi Kanunları'nın dünyadaki ilk yazılı hukuk kuralları olduğuna
C) Hitit hukuk sisteminin, insancıl ve medeni yönüyle dönemine göre daha gelişmiş bir sosyal adalet anlayışına sahip olduğuna
D) Babillilerin tarım ve ticaretle hiç uğraşmadığı için sert kanunlar hazırladığına
E) Hititlerde sınıfsal yapının Babillilere göre çok daha katı ve tavizsiz uygulandığına
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-eski-cag-medeniyetleri-ve-orta-cag-medeniyetleri/testler