✅ 9. Sınıf Tarih: Eski çağ'da yönetenler, savaşanlar Test Çöz

Eski Çağ medeniyetlerinin çoğunda hükümdarlar, yönetme yetkisini tanrısal bir güce dayandırmışlardır. Örneğin Mısır'da firavunlar "tanrı-kral" olarak kabul edilirken, Mezopotamya'da krallar tanrının yeryüzündeki vekili sayılmıştır.

Hükümdarların yetkilerini dine dayandırmaları, yönetim anlayışının aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olduğunu kanıtlar?

Hitit Devleti'nde kralın yanında, devlet işlerinin görüşüldüğü ve soylulardan oluşan bir meclis bulunmaktaydı. Bu meclis, gerektiğinde kralın ve kraliçenin faaliyetlerini denetleme yetkisine de sahipti.

Metinde bahsedilen ve Hititlerde siyasi gücü paylaşan bu meclisin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Eski Çağ'da Mezopotamya ve Anadolu medeniyetlerinde ordunun temelini piyadeler oluştururken, savaş meydanlarında hızı ve manevra kabiliyetiyle öne çıkan bir askeri birim daha kullanılmıştır. Özellikle Kadeş Savaşı'nda hem Mısırlılar hem de Hititler bu birimi yoğun şekilde kullanmıştır.

Bahsedilen bu askeri birim aşağıdakilerden hangisidir?

Hindistan'da uygulanan ve toplumun Brahmanlar (din adamları), Kşatriyalar (askerler), Vaisyalar (tüccarlar) ve Sudralar (işçiler) gibi sınıflara ayrıldığı, sınıflar arası geçişin imkansız olduğu sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Pers İmparatorluğu, sınırlarının çok genişlemesi üzerine merkezi otoriteyi güçlendirmek ve ülkeyi daha kolay yönetebilmek amacıyla topraklarını "Satraplık" adı verilen eyaletlere ayırmıştır. Ayrıca bu eyaletleri denetlemek için "Şah Kulağı" denilen müfettişler görevlendirmiştir.

Perslerin bu uygulamasıyla doğrudan aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenebilir?

Babil Kralı Hammurabi, hazırladığı kanunlarda kendisini "adaletin kralı" olarak tanıtmış ve bu kanunları kendisine Güneş Tanrısı Şamaş'ın yazdırdığını belirtmiştir.

Hammurabi'nin bu tutumuyla ilgili;
I. Kanunların meşruiyetini dine dayandırdığı,
II. Mutlak otoritesini güçlendirmek istediği,
III. Demokratik bir yönetim kurmayı hedeflediği

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Eski Çağ'da konar-göçer yaşam tarzını benimseyen topluluklar (Orta Asya Türkleri, İskitler vb.), yerleşik toplumlara göre askeri açıdan daha disiplinli ve savaşa hazır bir yapıya sahipti.

Aşağıdakilerden hangisi konar-göçer toplumların askeri yapısının özelliklerinden biri değildir?

Roma'da başlangıçta siyasi haklara sahip olan soylu kesime "Patriciler", Roma'ya sonradan gelip yerleşen ve hiçbir siyasi hakkı bulunmayan geniş halk kitlesine ise "Plebler" denirdi. Bu iki grup arasındaki mücadeleler sonucunda modern hukukun temeli sayılan bir gelişme yaşanmıştır.

Bahsedilen bu gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Yunan şehir devletlerinde başlangıçta krallar tarafından yürütülen yönetim, zamanla soylulardan oluşan bir grubun eline geçmiştir. Bu yönetim biçiminde sadece belirli bir azınlık grup söz sahibidir.

Yukarıda tanımı yapılan yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Mezopotamya'da krallar "rahip-kral" olarak adlandırılır ve tanrı adına ülkeyi yönettiklerini iddia ederlerdi. Mısır'da ise firavunlar doğrudan tanrı olarak kabul edilirdi.

Bu durumun Mısır'da aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?

Lidyalılar, ticaret sayesinde çok zenginleşmiş bir Anadolu medeniyetidir. Ancak Lidyalılar, ordularını kendi vatandaşlarından kurmak yerine, çevre bölgelerden topladıkları paralı askerlerden oluşturmuşlardır.

Lidyalıların bu askeri politikasının temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Eski Çağ dünyasında siyasi gücün meşruiyet kaynakları üzerine araştırma yapan bir tarihçi şu bulgulara ulaşmıştır:
- Hititlerde krallar, tanrıya hesap vermek amacıyla "Anal" denilen yıllıklar tutturmuştur.
- Sümerlerde krallar, tanrının mülkü olan şehirleri onun adına yöneten "Ensi" veya "Patesi" unvanlı rahiplerdir.
- İbranilerde krallık kurumu kutsal bir nitelik taşımış, krallar aynı zamanda peygamber-kral olarak görülmüştür.

Bu bulgulara dayanarak Eski Çağ medeniyetleri hakkında yapılabilecek en genel yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Yerleşik toplumlarda (Mısır, Mezopotamya) ordu genellikle profesyonel askerlerden veya belirli bir dönem askerlik yapan köylülerden oluşurken; konar-göçer toplumlarda (Avrasya bozkırları) eli silah tutan herkes her an savaşa hazır birer askerdir.

Bu durumun konar-göçer toplumlar üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İlk Çağ'da hukuk kurallarının oluşturulma sürecine bakıldığında; Sümerlerde Kral Urkagina'nın yolsuzlukları önlemek ve halkın huzurunu sağlamak için kanunlar yaptığı, Hititlerde ise aile hukukuna ve köle haklarına yönelik düzenlemeler içeren medeni kanun benzeri yapıların kurulduğu görülür.

Bu bilgiler ışığında İlk Çağ hukuk sistemleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?