✅ 9. Sınıf Tarih: Dört halife devri Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: Dört halife devri Testi
Hz. Ebubekir Dönemi'nde meydana gelen Yemame Savaşı'nda çok sayıda hafızın şehit düşmesi üzerine, Kur'an-ı Kerim'in özgün halinin korunması amacıyla aşağıdakilerden hangisi gerçekleştirilmiştir?
A) Kur'an-ı Kerim'in çoğaltılarak eyaletlere gönderilmesiB) Kur'an-ı Kerim'in ilk kez kitap (mushaf) haline getirilmesi
C) Hadislerin ilk kez yazılı olarak bir araya getirilmesi
D) Arap alfabesinde harekeleme sistemine geçilmesi
E) Beytülmal adıyla ilk devlet hazinesinin kurulması
Dört Halife Dönemi'nde sınırların hızla genişlemesi, fethedilen bölgelerin yönetimini kolaylaştırmak amacıyla devlet teşkilatında yeni kurumların kurulmasını zorunlu kılmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu amaçla Hz. Ömer Dönemi'nde gerçekleştirilen teşkilatlanma çalışmalarından biri değildir?
B) Ülke topraklarının eyaletlere bölünerek buralara valiler atanması
C) Beytülmal adıyla ilk sistemli devlet hazinesinin kurulması
D) Kur'an-ı Kerim'in çoğaltılarak önemli İslam merkezlerine gönderilmesi
E) Adli işleri yürütmek amacıyla eyaletlere kadıların tayin edilmesi
Hz. Osman Dönemi'nde Suriye Valisi Muaviye'nin girişimleriyle ilk İslam donanması kurulmuş ve Akdeniz'de fetih hareketlerine başlanmıştır.
Bu donanmanın gerçekleştirdiği ilk önemli askeri başarı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Kıbrıs'ın vergiye bağlanması
C) İstanbul'un kuşatılması
D) Endülüs'ün (İspanya) fethi
E) Rodos Adası'nın ele geçirilmesi
İslam tarihinde Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali'nin sırayla devlet başkanlığı yaptığı döneme "Dört Halife Dönemi" denmektedir. Bu dönem, yönetim şekli ve halifelerin belirlenme yöntemi bakımından bazı tarihçiler tarafından "Cumhuriyet Devri" olarak da adlandırılmıştır.
Bu dönemin "Cumhuriyet Devri" olarak adlandırılmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
B) Halifelerin seçim ve şura (danışma) yöntemiyle belirlenmesi
C) Devlet işlerinin Divan adı verilen mecliste görüşülmesi
D) Toplumda eşitlik ve adalete önem verilmesi
E) Saltanat sistemine geçişin ilk adımlarının atılması
Hz. Muhammed'in vefatının ardından İslam toplumunda dinden dönme (Ridde), zekat vermeyi reddetme ve yalancı peygamberler gibi ciddi iç sorunlar ortaya çıkmıştır. Hz. Ebubekir, kararlı bir askeri mücadeleyle bu isyanları bastırmış ve hemen ardından Yemame Savaşı'ndaki kayıpları da dikkate alarak Kur'an-ı Kerim'i kitap haline getirtmiştir.
Hz. Ebubekir'in gerçekleştirdiği bu iki önemli faaliyet birlikte değerlendirildiğinde, ulaşılmak istenen ortak ve en kapsamlı amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) İslam toplumunun siyasi, sosyal ve dini bütünlüğünü korumak
C) Arap kabileleri arasındaki kan davalarına son vermek
D) Halifelik makamını babadan oğula geçen bir saltanata dönüştürmek
E) Farklı din ve kültürlerin İslam dünyasına girişini engellemek
Hz. Ömer Dönemi'nde ülke toprakları eyaletlere bölünmüş ve bu eyaletlerin başına askeri ve idari yetkilere sahip valiler atanmıştır. Ancak Hz. Ömer, yargı işlerini yürütmek üzere valilerden tamamen bağımsız çalışan kadılar tayin etmiş ve kadıların maaşlarını devlet hazinesinden (Beytülmal) karşılamıştır.
Hz. Ömer'in yargı alanında yaptığı bu düzenleme ile ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Eyaletlerdeki vergi gelirlerinin doğrudan merkeze aktarılmasını sağlamak
C) Yargı bağımsızlığını sağlayarak adaletin tarafsız bir şekilde dağıtılmasını güvenceye almak
D) Askeri sınıfın yargılanmasını sivil mahkemelerin yetkisine vermek
E) İslam hukukunun (şeriat) yerine örfi hukuku egemen kılmak
Hz. Osman Dönemi'nde fetihlerin hızla devam etmesiyle birlikte Suriye, Irak, İran ve Mısır gibi çok geniş coğrafyalarda farklı milletler İslamiyet'i kabul etmiştir. Bu süreçte, Arapçayı sonradan öğrenen yeni Müslümanlar arasında Kur'an-ı Kerim'in okunuş (kıraat) farklılıklarından kaynaklanan ciddi tartışmalar yaşanmaya başlamıştır.
Bu durum karşısında Hz. Osman'ın Kur'an-ı Kerim'i çoğaltarak önemli eyalet merkezlerine göndermesinin en önemli gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Eyaletlerdeki okuma yazma oranını artırmak
C) İslam inancının özgün halini korumak ve ibadetlerdeki uygulama birliğini sağlamak
D) Valilerin dini konularda halka baskı yapmasını engellemek
E) Gayrimüslim tebaanın İslamiyet'i kabul etmesini zorunlu kılmak
Hz. Ali'nin halifelik dönemi, İslam dünyasında iç karışıklıkların, taht mücadelelerinin ve mezhepsel ayrılıkların temellerinin atıldığı bir dönem olmuştur. Bu dönemde Cemel Vakası ve Sıffin Savaşı gibi Müslümanların kendi aralarında savaştığı büyük olaylar yaşanmıştır.
Bu iç karışıklıkların İslam devletinin dış politikası üzerindeki en doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
B) Fetih hareketlerinin durması ve sınırların genişlemesinin duraklaması
C) Türklerin kitleler halinde İslamiyet'i kabul etmeye başlaması
D) Başkentin Medine'den Şam'a taşınması
E) Gayrimüslimlerden alınan cizye vergisinin tamamen kaldırılması
Hz. Ömer Dönemi'nde;
I. Suriye, Filistin, Irak, İran ve Mısır'ın fethedilmesi,
II. Divan teşkilatının kurulması ve askeri ikta sisteminin temellerinin atılması,
III. Hicri takvimin kabul edilerek devlet işlerinde kullanılmaya başlanması.
Yukarıda verilen gelişmeler arasındaki sebep-sonuç ilişkisi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Sınırların genişlemesi, idari ve kurumsal teşkilatlanma ihtiyacını doğurmuştur.
C) Ekonomik bağımsızlık ancak takvim kullanımıyla mümkün olmuştur.
D) İç karışıklıklar devletin kurumlaşma sürecini tamamen engellemiştir.
E) Dış fetihler, İslam dünyasındaki mezhep ayrılıklarını sona erdirmiştir.
Sıffin Savaşı'nın ardından Hz. Ali ve Muaviye arasındaki hilafet sorununu çözmek amacıyla "Hakem Olayı"na başvurulmuştur. Ancak Muaviye'nin hakemi Amr bin As'ın hileli bir yöntem kullanması sonucu sorun çözülememiş, aksine İslam dünyasındaki bölünmeler daha da derinleşmiştir.
Hakem Olayı'nın sonucunda İslam toplumunun bölündüğü üç ana siyasi grup aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
B) Şiiler (Ali taraftarları) - Emeviler (Muaviye taraftarları) - Hariciler
C) Abbasiler - Fatimiler - Selçuklular
D) Mutezile - Eşarilik - Maturidilik
E) Hariciler - Karmatiler - Batıniler
Hz. Ömer Dönemi'nde sınırların genişlemesiyle birlikte gayrimüslim tebaanın sayısı artmış ve devletin gelir-gider dengesini korumak amacıyla yeni vergiler sistemli hale getirilmiştir. Bu dönemde;
Müslüman çiftçilerden ürün vergisi olarak Öşür*,
Gayrimüslim çiftçilerden toprak vergisi olarak Haraç*,
Gayrimüslim erkeklerden askere gitmemeleri ve can-mal güvenliklerinin sağlanması karşılığında Cizye* vergisi alınmıştır.
Bu vergilendirme sistemi dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
B) Gayrimüslimlerin can ve mal güvenliği devlet güvencesi altına alınmıştır.
C) Tarımsal üretim, devletin önemli vergi kaynaklarından birini oluşturmuştur.
D) Gayrimüslimler askeri yükümlülüklerden muaf tutulmuştur.
E) Müslüman olmayan tebaaya yönelik ekonomik baskılarla zorla din değiştirme amaçlanmıştır.
Tarihçi Ahmet Bey, 9. sınıf tarih dersinde şu değerlendirmeyi yapmıştır:
"Dört Halife Dönemi'nde devlet başkanları, toplumun ileri gelenlerinin ortak kararı ve halkın biatıyla iş başına geliyordu. Bu durum, liyakat ve istişareyi ön planda tutan bir yönetim anlayışını yansıtmaktaydı. Ancak Hz. Ali'nin şehit edilmesi ve ardından Emevi Devleti'nin kurulmasıyla birlikte Muaviye, oğlu Yezid'i veliaht tayin ederek halifeliği babadan oğula geçen bir yapıya dönüştürdü."
Ahmet Bey'in bu değerlendirmesinden yola çıkarak aşağıdaki analizlerden hangisi yapılamaz?
B) Emevilerle birlikte İslam devletinin yönetim yapısında teokratik karakter tamamen son bulmuştur.
C) Muaviye'nin veliaht tayin etmesi, halifelik makamının veraset sistemine dahil olmasına yol açmıştır.
D) Dört Halife Dönemi'nde liderlerin belirlenmesinde kişisel yetkinlik ve toplumsal uzlaşı aranmıştır.
E) Siyasi gelişmeler, İslam devletinin kurumsal ve yönetimsel yapısında köklü bir zihniyet değişimine neden olmuştur.
Hz. Ömer, fethedilen Irak ve Suriye topraklarını savaşa katılan askerler arasında paylaştırmak yerine, bu toprakları eski sahiplerinin elinde bırakarak onları vergiye bağlamış ve mülkiyetini devlete ait saymıştır. Bu topraklardan elde edilen haraç gelirleriyle de ordunun ve memurların maaşlarını karşılamıştır. Tarihçiler, Hz. Ömer'in bu politikasının feodal yapıların oluşmasını engellediğini ve merkezi otoriteyi koruduğunu belirtirler.
Hz. Ömer'in fethedilen toprakları askerlere dağıtmayıp devlet kontrolünde tutmasının en derin siyasi ve askeri gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Gayrimüslim nüfusu tamamen topraksız bırakarak göçe zorlamak
C) Fethedilen bölgelerde tarımsal üretimi tamamen durdurup ticareti canlandırmak
D) Ordu komutanlarının eyaletlerde bağımsız beylikler kurmasını teşvik etmek
E) İslam devletinde özel mülkiyet kavramını tamamen ortadan kaldırmak
İslamiyet'in gelişiyle birlikte Cahiliye Dönemi'nin kabilecilik (asabiye) anlayışı büyük ölçüde zayıflamış ve "ümmet" bilinci ön plana çıkmıştır. Ancak Hz. Osman'ın şehit edilmesiyle başlayan süreçte, eski kabile rekabetleri (özellikle Haşimoğulları ile Ümeyyeoğulları/Emeviler arasındaki rekabet) yeniden su yüzüne çıkmıştır. Hz. Ali'nin halifeliğini tanımayan Şam Valisi Muaviye'nin (Ümeyye soyundan) muhalefeti, Sıffin Savaşı'na ve ardından gelen bölünmelere zemin hazırlamıştır.
Bu tarihsel analiz dikkate alındığında, Dört Halife Dönemi'nin sonlarında yaşanan iç çatışmalar hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
B) İslamiyet, kabilecilik anlayışını ve toplumsal sınıfları tamamen ve kalıcı olarak yok etmiştir.
C) Siyasi ve sosyo-politik rekabetler, dini bağların önüne geçerek devletin bütünlüğünü sarsmıştır.
D) Hz. Ali Dönemi'ndeki çatışmalar, dış güçlerin kışkırtmasıyla ortaya çıkan yapay sorunlardır.
E) Kabilecilik anlayışının yeniden canlanması, İslam devletinin sınırlarının daralmasına yol açmıştır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-dort-halife-devri/testler