✅ 9. Sınıf Tarih: Devletleşme sürecinde ahlak ve hukuk Test Çöz
✅ 9. Sınıf Tarih: Devletleşme sürecinde ahlak ve hukuk Testi
Tarihte bilinen ilk yazılı kanunları hazırlayarak Mezopotamya'da sosyal adaletsizliği önlemeyi, borçlar yüzünden köleleşen insanların haklarını korumayı ve tapınakların halk üzerindeki baskısını azaltmayı amaçlayan Sümer kralı aşağıdakilerden hangisidir?
A) HammurabiB) Urkagina
C) Telepinu
D) Solon
E) Sargon
Babil Kralı Hammurabi tarafından hazırlanan kanunlar, son derece sert cezalar içermesi ve suçlunun işlediği suçun aynısıyla cezalandırılması esasına dayanmasıyla bilinir.
Tarihte "göze göz, dişe diş" olarak da adlandırılan bu ceza hukuku sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tazminat
C) Töre
D) Diyet
E) Kamu davası
Anadolu'da ilk sistemli kanunları oluşturan Hititlerin hukuk sisteminde, Mezopotamya hukukuna göre daha insancıl cezaların verilmesi ve ölüm cezası yerine genellikle maddi tazminatın tercih edilmesi aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
A) Merkezi otoritenin zayıf olduğununB) Hukukun gelişiminde dinin etkisinin bulunmadığının
C) Medeni hukuk ve insani değerlerin önemsendiğinin
D) Yazılı hukuka ilk kez Hititlerde geçildiğinin
E) Sınıfsal ayrımların tamamen sona erdiğinin
İlk Türk devletlerinde toplumsal hayatı, devlet yönetimini, ahlaki kuralları ve askeri yapıyı düzenleyen, kaynağını geleneklerden alan sözlü hukuk kurallarına ne ad verilir?
A) KurultayB) Kut
C) Töre
D) Yargu
E) Toy
Babil ve Hitit kanunları karşılaştırıldığında; Babillerde "kısas" esası benimsenerek suçluya doğrudan fiziksel zarar verilmesi öngörülürken, Hititlerde suçların cezası genellikle "tazminat" ödenmesi veya mülk üzerinden telafi edilmesi şeklinde düzenlenmiştir.
Bu durum iki devletin hukuk anlayışları hakkında aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
B) Hititlerin toplumsal barışı ve ekonomik telafiyi ön planda tuttuğunu
C) Babillerde merkezi otoritenin Hititlere göre daha zayıf olduğunu
D) Hitit kanunlarının tamamen dini kurallardan arındırılmış olduğunu
E) Babil kanunlarının sadece köleleri cezalandırmak için yapıldığını
İlk Türk devletlerinde hükümdarın yönetme yetkisini Tanrı'dan aldığına (Kut) inanılmasına rağmen, hükümdar töre kurallarına uymak zorundaydı. Töreye uymayan hükümdarın kutunun Tanrı tarafından geri alınacağına ve tahtını kaybedeceğine inanılırdı.
Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
B) Türk devletlerinde teokratik yönetim anlayışının bulunmadığının
C) Töre kurallarının kurultay üyeleri tarafından değiştirilemeyeceğinin
D) Kut inancının hükümdara sınırsız bir özgürlük tanıdığının
E) Türklerde yazılı hukuk kurallarının çok erken dönemde başladığının
Uygurlar Dönemi'nde Maniheizm dininin kabul edilmesiyle birlikte yerleşik yaşama geçilmiş, bunun sonucunda ticari ilişkiler gelişmiş, mülkiyet hakkı yaygınlaşmış ve sözlü hukuk kuralları olan töre yazılı hale getirilmiştir.
Bu bilgiye göre, hukuk kurallarının yazılı hale gelmesinde aşağıdakilerden hangisinin doğrudan etkili olduğu savunulabilir?
B) Dini inanışların tamamen değişmesinin
C) Sosyo-ekonomik yapının ve yaşam tarzının değişmesinin
D) Kurultay meclisinin yönetimdeki etkisinin azalmasının
E) Komşu devletlerle yapılan savaşların sona ermesinin
İlk Çağ devletlerinde krallar, yaptıkları kanunları genellikle tanrıların buyruğu olarak halka sunmuşlardır. Örneğin Babil Kralı Hammurabi, kanunlarını Adalet Tanrısı Şamaş'tan aldığını belirterek dikilitaşın üzerine bu sahneyi resmettirmiştir.
Kralların bu yolla ulaşmak istedikleri temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Kanunların meşruiyetini ve kalıcılığını artırmak
C) Din adamlarının yönetimdeki etkisini azaltmak
D) Farklı inançlara sahip toplulukları birleştirmek
E) Hukuk kurallarını tamamen demokratikleştirmek
Roma Cumhuriyeti'nde patriciler (soylular) ile plebler (Roma'ya sonradan gelip yerleşen sınıfsız halk) arasındaki hak mücadelelerini ve sınıf çatışmalarını önlemek, toplumsal huzuru sağlamak amacıyla hazırlanan, modern Avrupa hukukunun da temelini oluşturan kanunlar aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hammurabi KanunlarıB) On İki Levha Kanunları
C) Justinianus Kanunları
D) Urkagina Kanunları
E) Solon Kanunları
Doğu Roma (Bizans) İmparatoru Justinianus, eski Roma hukuk kurallarını derleyip sistemleştirerek kendi adıyla anılan kanunları hazırlatmıştır. Bu kanunlarda aile, miras ve mülkiyet hakları yeniden düzenlenmiş, suçluların cezalandırılmasında kilisenin ve Hristiyanlık ahlakının etkisi belirgin hale gelmiştir.
Buna göre Justinianus Kanunları ile ilgili;
I. Medeni hukuk alanında önemli düzenlemeler yapılmıştır.
II. Hukuk kurallarının şekillenmesinde dini unsurlar etkili olmuştur.
III. İlk kez laik hukuk kuralları uygulanmaya başlanmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
İlk Türk devletlerinde törenin zamanla değişen kuralları yanında asla değiştirilemeyen temel hükümleri bulunmaktaydı. Bu değişmez ilkeler şunlardır:
- Könilik (Adalet)
- Uzluk (İyilik, faydalılık)
- Tüzlük (Eşitlik)
- Kişilik (İnsanlık)
Buna göre, törenin değişmez hükümleri dikkate alındığında ilk Türk devletlerinin hukuk anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) İnsani değerleri ön planda tuttuğu
C) Hukukun üstünlüğü ilkesini benimsediği
D) Sınıflı bir toplum yapısını korumaya çalıştığı
E) Toplumun huzur ve refahını hedeflediği
Göçebe yaşam süren ilk Türk topluluklarında hapis cezalarının süresi genellikle 10 günü geçmezken, yerleşik yaşama geçen Uygurlarda uzun süreli hapis cezaları uygulanabilmiş; ayrıca borç, kiralama, iş sözleşmesi ve velayet gibi konular yazılı belgelerle kayıt altına alınmıştır.
Bu değişim analiz edildiğinde, hukuk sistemlerinin yapısı ve işleyişi hakkında ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Yaşam tarzı ve ekonomik faaliyetler, hukuki kuralların biçimini ve cezaların niteliğini doğrudan belirler.
C) Yazılı hukuk kuralları sadece yerleşik yaşama geçildikten sonra ortaya çıkabilir.
D) Göçebe yaşamda suç işleme oranı yerleşik yaşama göre her zaman daha düşüktür.
E) Devletleşme süreci tamamlanmadan hukuk kurallarının yaptırım gücü oluşmaz.
I. Orhun Kitabeleri'nde Bilge Kağan: "Fakir halkı zengin kıldım, az halkı çok kıldım. Türk milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım. Ölesiye yitire çalışıp kazandım..." demiştir.
II. Babil Kralı Hammurabi: "Zayıfların güçlüler tarafından ezilmesini önlemek, adaleti sağlamak, yetimi ve dulu korumak ve ülkeye refah getirmek için bu kanunları yazdım." demiştir.
Bu iki tarihi metin karşılaştırıldığında, farklı coğrafya ve dönemlerde yaşamış bu hükümdarların ortak olarak benimsediği yönetim ve hukuk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Sosyal devlet ve adalet anlayışını hakim kılmak
C) Sınıfsal ayrıcalıkları yasal güvence altına almak
D) Askeri fetihleri hukuki gerekçelere dayandırmak
E) Demokratik yönetim organlarını hayata geçirmek
İlk Çağ'da Mezopotamya devletlerinde hukuk kuralları genellikle kralların tanrılardan aldığı ilahi emirler (teokratik meşruiyet) şeklinde sunulurken, Roma'da On İki Levha Kanunları plepler ile patriciler arasındaki sınıfsal mücadelelerin ve toplumsal uzlaşma arayışının bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Bu iki farklı hukuk gelişim süreci karşılaştırıldığında çıkarılabilecek en doğru analiz aşağıdakilerden hangisidir?
B) Sınıfsal ve toplumsal mücadeleler, hukukun kaynağının ilahi iradeden toplumsal sözleşmeye ve uzlaşıya doğru kaymasında etkili olmuştur.
C) Mezopotamya'da halkın kanun yapma sürecine katılımı Roma'ya göre daha yüksektir.
D) Kralların ilahi meşruiyet kullanması, toplumsal sınıflaşmanın oluşmasını tamamen engellemiştir.
E) Roma'da yazılı hukukun ortaya çıkmasıyla birlikte ahlak kuralları önemini tamamen yitirmiştir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-tarih-devletlesme-surecinde-ahlak-ve-hukuk/testler