✅ 9. Sınıf Kimya: Kimya ve elektriklenme Test Çöz
✅ 9. Sınıf Kimya: Kimya ve elektriklenme Testi
Nötr bir atomun elektron alması veya vermesi sonucu elektriksel yük dengesi bozulur ve iyon adı verilen yüklü tanecikler oluşur.
Buna göre, nötr bir X atomu 2 elektron verdiğinde ve nötr bir Y atomu 3 elektron aldığında oluşan iyonların yükleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru gösterilmiştir?
B) $ X^{2-} $ ve $ Y^{3+} $
C) $ X^{2+} $ ve $ Y^{3+} $
D) $ X^{2-} $ ve $ Y^{3-} $
E) $ X^+ $ ve $ Y^- $
Günlük hayatta plastik bir tarağın saça sürtüldüğünde küçük kağıt parçalarını çekmesi veya yün kazağımızı çıkarırken çıtırtı seslerinin duyulması sürtünme ile elektriklenme olayının sonuçlarıdır.
Bu elektriklenme olaylarının gerçekleşmesi, Dalton atom modelinin aşağıdaki varsayımlarından hangisinin doğrudan hatalı olduğunu ve atomun daha alt taneciklerden oluştuğunu kanıtlar?
B) Atomlar kimyasal tepkimelerde yeniden düzenlenir ancak yok edilemez.
C) Atom, içi dolu ve bölünemeyen en küçük yapı taşıdır.
D) Bir elementin tüm atomları kütle ve şekil olarak birbirinin tamamen aynısıdır.
E) Farklı element atomları belirli tam sayılarla birleşerek bileşikleri oluşturur.
Thomson atom modeli, atomun elektriksel yapısını açıklamaya çalışan ilk modellerden biridir ve tarihte "üzümlü kek modeli" olarak da bilinir.
Buna göre, Thomson atom modelinde yer alan elektriksel yüklerin dağılımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Negatif yüklü tanecikler, pozitif yüklü küre içerisine homojen olarak dağılmıştır.
C) Negatif yüklü elektronlar, pozitif yüklü çekirdeğin etrafındaki belirli yörüngelerde dolanır.
D) Atomun elektriksel olarak nötr olabilmesi için pozitif yük miktarı negatif yük miktarından fazla olmalıdır.
E) Atomun kütlesinin neredeyse tamamını negatif yüklü tanecikler oluşturur.
Bir atomun iyon haline geçmesiyle proton sayısı değişmezken, elektron sayısı değişir. İyon yükü, proton sayısı ile elektron sayısı arasındaki farka eşittir.
Buna göre, $ Y^{2-} $ iyonunun elektron sayısı $ 18 $ olduğuna göre, nötr Y atomunun proton sayısı kaçtır?
B) $ 16 $
C) $ 18 $
D) $ 20 $
E) $ 22 $
Sürtünme ile elektriklenmede iki yalıtkan madde birbirine sürtüldüğünde aralarında elektron alışverişi gerçekleşir. Bu kapsamda yapılan bir deneyde:
- Ebonit (sert plastik) çubuk yün kumaşa sürtülüyor.
- Cam çubuk ise ipek kumaşa sürtülüyor.
Buna göre gerçekleşen bu elektriklenme olayları ile ilgili;
I. Ebonit çubuktan yün kumaşa proton geçişi olmuştur.
II. Cam çubuktan ipek kumaşa elektron geçişi olmuştur.
III. Son durumda yün kumaş pozitif, ipek kumaş ise negatif yükle yüklenmiştir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Sodyum ($ _{11}Na $) ve Klor ($ _{17}Cl $) atomları arasında gerçekleşen kimyasal tepkime sonucu yemek tuzu ($ NaCl $) bileşiği oluşur. Bu süreçte atomlar arasında elektron alışverişi gerçekleşir ve oluşan zıt yüklü iyonlar birbirini çekerek bir arada tutar.
Buna göre, $ NaCl $ bileşiğinin oluşumu süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Elektron veren sodyum atomunun çekirdek yükü azalmıştır.
C) Oluşan $ Na^+ $ ve $ Cl^- $ iyonları arasında elektrostatik çekim kuvveti kurulmuştur.
D) Her iki tanecik de elektron alışverişi sonucunda kararlı soygaz elektron düzenine ulaşmıştır.
E) Klor atomunun toplam elektron sayısı $ 17 $'den $ 18 $'e yükselmiştir.
Kimyasal tepkimelerde atomlar elektron alarak ya da vererek farklı yüklü iyonlar oluştururlar. Elektron sayıları eşit olan taneciklere izoelektronik tanecikler denir.
$ X^{2-} $ ve $ Y^{3+} $ iyonlarının elektron sayıları birbirine eşittir.
X atomunun proton sayısı $ 16 $ olduğuna göre, nötr Y atomunun proton sayısı kaçtır?
B) $ 17 $
C) $ 19 $
D) $ 21 $
E) $ 23 $
Rutherford, ince bir altın levha üzerine pozitif yüklü alfa ($ He^{2+} $) tanecikleri göndererek gerçekleştirdiği ünlü saçılma deneyinde, taneciklerin çok büyük bir kısmının levhadan hiç sapmadan geçtiğini, ancak çok az bir kısmının büyük açılarla saptığını veya geriye döndüğünü gözlemlemiştir.
Alfa taneciklerinin bu şekilde sapmasının veya geriye dönmesinin temel nedeni atomun elektriksel yapısıyla ilişkili olarak aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?
B) Atomun merkezinde negatif yüklü bir bölgenin bulunması ve bu bölgenin alfa taneciklerini kendine doğru çekmesi
C) Atomun merkezinde pozitif yüklü, yoğun bir çekirdeğin bulunması ve bu çekirdeğin aynı işaretli alfa taneciklerini elektrostatik kuvvetle itmesi
D) Atomun dış çeperindeki elektronların, alfa taneciklerini çekirdeğe doğru güçlü bir şekilde itmesi
E) Altın atomlarının elektrik akımını iletme kapasitesinin alfa taneciklerini nötrleştirmesi
Statik (durgun) elektriklenme, günlük yaşamda sıkça karşılaştığımız ve maddelerin elektriksel yapısından kaynaklanan fiziksel ve kimyasal bir fenomendir.
Buna göre statik elektriklenme ile ilgili;
I. İki nötr yalıtkan cisim birbirine sürtüldüğünde zıt işaretli ancak eşit miktarda elektrik yüküyle yüklenirler.
II. Elektriklenme süreci boyunca maddeler arasında proton transferi gerçekleşir.
III. Elektrik yüküyle yüklenmiş bir cisim, nötr ve hafif cisimleri elektrostatik etkiyle çekebilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Kimyasal türler (atom, molekül, iyon) birbirine yaklaştığında taneciklerin yapısındaki artı ve eksi yükler arasında elektrostatik etkileşimler meydana gelir. Bu etkileşimler çekme ve itme kuvvetleri olarak sınıflandırılır.
Buna göre, iki atom birbirine yaklaştığında oluşan elektrostatik kuvvetler ile ilgili;
I. Bir atomun çekirdeği ile diğer atomun elektronları arasında elektrostatik çekme kuvveti oluşur.
II. İki atomun çekirdekleri arasında ve elektron bulutları arasında elektrostatik itme kuvvetleri oluşur.
III. Atomlar arasında kalıcı bir kimyasal bağın oluşabilmesi için itme kuvvetlerinin çekme kuvvetlerinden daha baskın olması gerekir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
William Crookes ve Joseph John Thomson gibi bilim insanlarının yaptığı katot ışınları tüpü deneylerinde, havası boşaltılmış bir cam tüpün iki ucuna yüksek gerilim uygulandığında katottan (negatif kutup) çıkan ışınların anoda (pozitif kutup) doğru hareket ettiği görülmüştür. Bu ışınların önüne elektriksel bir alan uygulandığında, ışınların pozitif yüklü levhaya doğru saptığı gözlenmiştir.
Katot ışınlarının elektriksel alanda pozitif kutba doğru sapması, atomun yapısıyla ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisinin doğrudan kanıtıdır?
B) Katot ışınlarının negatif yüklü taneciklerden (elektronlardan) oluştuğunun
C) Atom kütlesinin neredeyse tamamının çok küçük bir hacimde toplandığının
D) Elektronların çekirdek etrafında belirli enerji seviyelerinde dolandığının
E) Atomun bölünemez, içi dolu sert kürelerden oluştuğunun
Tek atomlu X, Y ve Z taneciklerinin proton ve elektron sayıları arasındaki ilişki aşağıda belirtilmiştir:
- X taneciğinin proton sayısı $ a $, elektron sayısı $ a+2 $'dir.
- Y taneciğinin proton sayısı $ b $, elektron sayısı $ b $'dir.
- Z taneciğinin proton sayısı $ c $, elektron sayısı $ c-1 $'dir.
Burada $ a $, $ b $ ve $ c $ sıfırdan büyük tam sayıları temsil etmektedir.
Buna göre, bu taneciklerin elektriksel yük durumları ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
B) Z taneciği negatif yüklü bir anyondur.
C) X ve Z tanecikleri arasında elektrostatik çekim kuvveti oluşabilir.
D) Y taneciği elektriksel olarak yüklü bir iyon olup kararsız yapıdadır.
E) X ve Z taneciklerinin kimyasal özellikleri, bu taneciklerin nötr halleri ile tamamen aynıdır.
Atomun yapısındaki elektriksel yüklerin varlığı ve bu yüklerin atom içerisindeki dağılımı, tarihsel süreçte farklı atom modelleriyle açıklanmaya çalışılmıştır.
Bir kimya öğretmeni, atom modellerinin elektriksel yük kavramına bakış açılarını özetlemek için tahtaya şu ifadeleri yazmıştır:
I. "Atomda pozitif ve negatif yükler bulunur; ancak bu yükler atomun gövdesi içinde homojen olarak dağılmıştır ve atom elektriksel olarak nötrdür."
II. "Atomun yapısında herhangi bir alt tanecik veya elektriksel yük bulunmaz; atom içi dolu, bölünemeyen nötr bir küredir."
III. "Atomdaki pozitif yüklerin tamamı atomun merkezinde çok küçük bir hacimde toplanmıştır, negatif yüklü elektronlar ise bu merkezin dışındaki büyük boşluklarda dağılmıştır."
Buna göre, öğretmenin tahtaya yazdığı bu ifadelerin ait olduğu atom modelleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) I: Thomson, II: Dalton, III: Rutherford
C) I: Rutherford, II: Dalton, III: Thomson
D) I: Thomson, II: Rutherford, III: Dalton
E) I: Dalton, II: Rutherford, III: Thomson
İyonik bileşiklerde zıt yüklü iyonları bir arada tutan kuvvet elektrostatik çekim kuvvetidir. Bu çekim kuvvetinin büyüklüğü (iyonik bağın sağlamlığı) arttıkça bileşiğin erime noktası da yükselir. Elektrostatik çekim kuvvetinin büyüklüğü;
- İyonların yüklerinin büyüklüğü ile doğru orantılıdır.
- İyonların yarıçaplarının toplamı (iyonlar arası mesafe) ile ters orantılıdır.
Aşağıda bazı iyonik bileşikler ve bu bileşikleri oluşturan iyonların yükleri verilmiştir:
- $ MgO $ bileşiğinde iyonlar $ Mg^{2+} $ ve $ O^{2-} $ şeklindedir.
- $ NaF $ bileşiğinde iyonlar $ Na^+ $ ve $ F^- $ şeklindedir.
- $ NaCl $ bileşiğinde iyonlar $ Na^+ $ ve $ Cl^- $ şeklindedir.
Aynı grupta bulunan halojen iyonlarının yarıçapları arasında $ Cl^- > F^- $ ilişkisi olduğu bilinmektedir.
Buna göre; $ MgO $, $ NaF $ ve $ NaCl $ bileşiklerinin elektrostatik çekim kuvvetlerinin büyüklüklerine (bağ sağlamlıklarına) göre karşılaştırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) $ NaCl > NaF > MgO $
C) $ NaF > MgO > NaCl $
D) $ MgO > NaCl > NaF $
E) $ NaF > NaCl > MgO $
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-kimya-ve-elektriklenme/testler