✅ 9. Sınıf Kimya: İyonik katılar ve sıvılar Test Çöz
✅ 9. Sınıf Kimya: İyonik katılar ve sıvılar Testi
İyonik katılarla ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Erime ve kaynama noktaları genellikle çok yüksektir.B) Katı halde serbest iyon barındırmadıkları için elektrik akımını iletmezler.
C) Sıvı halde ve sulu çözeltilerinde elektrik akımını iletirler.
D) Bağımsız moleküler yapılardan oluşurlar.
E) Sert ve kırılgan bir yapıya sahiptirler.
Sodyum klorür ($ \text{NaCl} $) bileşiğinin farklı fiziksel halleri ve sulu çözeltisi ile ilgili;
I. Katı haldeki $ \text{NaCl} $
II. Erimiş (sıvı) haldeki $ \text{NaCl} $
III. $ \text{NaCl} $'nin sulu çözeltisi
verilenlerden hangileri elektrik akımını iletir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Aşağıda formülleri verilen maddelerden hangisi oda koşullarında iyonik katı sınıfında yer alır?
A) $ \text{CO}_2 $B) $ \text{H}_2\text{O} $
C) $ \text{MgO} $
D) $ \text{C} $ (grafit)
E) $ \text{SO}_2 $
Oda sıcaklığındaki iyonik sıvılar (ionic liquids) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Buhar basınçları son derece yüksektir ve çok uçucudurlar.B) Tamamen apolar kovalent bağlardan oluşurlar.
C) Oda sıcaklığında serbest iyon içerdikleri için elektrik akımını iletirler.
D) Erime noktaları genellikle 1000 °C'nin üzerindedir.
E) Endüstride çözücü olarak kullanılmaları çevre kirliliğini artırır.
İyonik bileşiklerin erime noktaları, iyonlar arasındaki elektrostatik çekim kuvvetinin (iyonik bağ sağlamlığının) bir göstergesidir. İyonik bağın sağlamlığı ise iyonların yüklerinin çarpımı ile doğru, iyonlar arası uzaklık (yarıçaplarının toplamı) ile ters orantılıdır.
Buna göre; $ \text{NaCl} \text{,} $ $ \text{NaF} $ ve $ \text{MgO} $ bileşiklerinin erime noktalarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
(İyon yükleri: $ \text{Na}^+ \text{,} $ $ \text{Mg}^{2+} \text{,} $ $ \text{F}^- \text{,} $ $ \text{Cl}^- \text{,} $ $ \text{O}^{2-} $; İyon yarıçapları: $ \text{F}^- < \text{Cl}^- $)
B) $ \text{NaCl} > \text{NaF} > \text{MgO} $
C) $ \text{NaF} > \text{NaCl} > \text{MgO} $
D) $ \text{MgO} > \text{NaCl} > \text{NaF} $
E) $ \text{NaF} > \text{MgO} > \text{NaCl} $
İyonik katılar sert olmalarına rağmen darbe aldıklarında kolayca kırılırlar, tel ve levha haline getirilemezler.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?
B) Darbe etkisiyle kristal örgüdeki iyonların serbest elektron denizinde kayması
C) Uygulanan kuvvet sonucu aynı yüklü iyonların karşı karşıya gelerek birbirini itmesi
D) İyonik kristallerin sadece ametal atomlarından oluşması
E) Sıcaklık artışıyla iyonların titreşim hareketinin azalması
İyonik katılar ve oda sıcaklığındaki iyonik sıvılar ile ilgili;
I. İyonik katılar düzenli bir kristal örgü yapısına sahipken, iyonik sıvılarda bu düzenlilik yoktur.
II. İyonik katılar oda sıcaklığında elektrik akımını iletmezken, iyonik sıvılar iletir.
III. Her iki türün de yapısında elektrostatik çekim kuvvetleri etkindir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Sodyum klorür ($ \text{NaCl} $) katısının suda çözünme süreciyle ilgili;
I. $ \text{Na}^+ $ ve $ \text{Cl}^- $ iyonları arasındaki iyonik bağlar zayıflayarak kopar.
II. Su molekülleri ile iyonlar arasında iyon-dipol etkileşimleri kurulur.
III. Su moleküllerinin kısmi negatif yüklü oksijen uçları, $ \text{Na}^+ $ katyonlarını sarar.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Saf bir X maddesi ile ilgili şu bilgiler veriliyor:
- Oda koşullarında katı haldedir.
- Katı halde elektrik akımını iletmezken, sulu çözeltisi elektrik akımını iletir.
- Erime noktası oldukça yüksektir.
Buna göre, X maddesi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
B) $ \text{KNO}_3 $ (Potasyum nitrat)
C) $ \text{SiO}_2 $ (Kuvars)
D) $ \text{Cu} $ (Bakır)
E) $ \text{H}_2\text{O} $ (Su)
Sodyum florür ($ \text{NaF} $) ve sodyum klorür ($ \text{NaCl} $) iyonik katılarıyla ilgili;
I. $ \text{NaF} $'nin erime noktası $ \text{NaCl} $'ninkinden daha yüksektir.
II. $ \text{NaF} $ kristalindeki örgü enerjisi $ \text{NaCl} $'dekinden daha fazladır.
III. Her iki bileşik de katı halde serbest iyon barındırdığı için elektrik akımını iletir.
yargılarından hangileri doğrudur?
(İyon yarıçapları: $ \text{F}^- < \text{Cl}^- $)
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Oda sıcaklığındaki iyonik sıvılar, endüstride geleneksel organik çözücülerin yerine "yeşil çözücüler" (çevre dostu çözücüler) olarak kullanılmaktadır.
Buna göre, iyonik sıvıların yeşil çözücü olarak tercih edilmesinde;
I. Buhar basınçlarının yok denecek kadar az olması sebebiyle atmosfere uçucu organik bileşik (VOC) salınımı yapmamaları,
II. Kolayca geri dönüştürülüp tekrar tekrar kullanılabilmeleri,
III. Tamamen apolar yapıda olup su kaynaklarına hiç karışmamaları
özelliklerinden hangileri etkilidir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Aşağıdaki tabloda bazı iyonik bileşiklerin katyon ve anyon yarıçapları ile erime noktaları verilmiştir:
$$
\begin{array}{lccc}
\text{Bileşik} & \text{Katyon Yarıçapı (pm)} & \text{Anyon Yarıçapı (pm)} & \text{Erime Noktası (}^\circ\text{C)} \\
\text{NaF} & 102 & 133 & 993 \\
\text{NaCl} & 102 & 181 & 801 \\
\text{NaBr} & 102 & 196 & 747 \\
\text{MgO} & 72 & 140 & 2852 \\
\end{array}
$$
Tablodaki verilere göre yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
B) Katyonu aynı olan iyonik bileşiklerde, anyon yarıçapı büyüdükçe iyonlar arası çekim kuvveti zayıflar ve erime noktası düşer.
C) İyon yarıçapı büyüdükçe iyonik bağın sağlamlığı ve erime noktası her zaman artar.
D) Tablodaki tüm bileşikler oda koşullarında ($ 25\ ^\circ\text{C} $) katı fiziksel haldedir.
E) İyonik bağ gücü ile bileşiklerin erime noktaları arasında doğru bir orantı vardır.
Bir kimya laboratuvarında iki farklı sıvı örneği incelenmektedir:
- Sıvı A: $ 801\ ^\circ\text{C} $'ta eritilmiş sodyum klorür ($ \text{NaCl} $) sıvısı.
- Sıvı B: $ 25\ ^\circ\text{C} $'ta bulunan, asimetrik organik katyon ve inorganik anyondan oluşan bir oda sıcaklığı iyonik sıvısı.
Bu iki sıvı ile ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
B) Sıvı A'nın elde edilmesi için yüksek miktarda ısı enerjisi gerekirken, Sıvı B oda koşullarında kendiliğinden sıvı haldedir.
C) Sıvı B'yi oluşturan katyonların büyük ve asimetrik yapısı, düzenli bir kristal örgü oluşmasını zorlaştırarak erime noktasını düşürür.
D) Sıvı A soğutulup katılaştırıldığında iyonik bir katı oluşurken, Sıvı B soğutulup katılaştırıldığında moleküler bir katı oluşur.
E) Her iki sıvının da buhar basıncı son derece düşüktür ve kolay kolay buharlaşmazlar.
Sodyum klorür ($ \text{NaCl} $) kristal yapısında her bir $ \text{Na}^+ $ iyonu 6 adet $ \text{Cl}^- $ iyonu tarafından, her bir $ \text{Cl}^- $ iyonu da 6 adet $ \text{Na}^+ $ iyonu tarafından elektrostatik çekim kuvvetleriyle çevrelenmiştir. Bu düzenli kristal örgüye dışarıdan mekanik bir darbe uygulandığında, kristal tabakaları birbiri üzerinde kayar ve aynı yüklü iyonlar karşı karşıya gelir.
Buna göre, bu olay ve iyonik katıların özellikleri ile ilgili;
I. Aynı yüklü iyonların karşı karşıya gelmesiyle oluşan elektrostatik itme kuvveti, kristal yapının kırılmasına yol açar.
II. İyonik katıların tel ve levha haline getirilememesinin (şekillendirilememesinin) temel nedeni bu kayma sırasındaki itme kuvvetleridir.
III. Darbe uygulanıp kırılma gerçekleşirken iyonik bağların tamamı korunur, sadece fiziksel görünüm değişir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-iyonik-katilar-ve-sivilar/testler