✅ 9. Sınıf Kimya: Doğa ve kimya Test Çöz
✅ 9. Sınıf Kimya: Doğa ve kimya Testi
Suyun canlılar ve hayat için önemi düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi suyun canlı vücudundaki temel işlevlerinden biri değildir?
A) Vücut sıcaklığının terleme yoluyla dengelenmesini sağlamakB) Besin maddelerinin ve oksijenin dokulara taşınmasında rol oynamak
C) Hücrelerde oluşan zararlı metabolik atıkların seyreltilerek vücuttan uzaklaştırılmasına yardımcı olmak
D) Sindirim sisteminde besinlerin hidroliz (suyla parçalanma) reaksiyonlarında görev almak
E) Hücre zarının geçirgenliğini tamamen ortadan kaldırarak madde geçişini engellemek
İçerisinde yüksek oranda kalsiyum ($\text{Ca}^{2+}$) ve magnezyum ($\text{Mg}^{2+}$) iyonları barındıran sulara "sert su" denir.
Buna göre, sert sularla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) İçimi oldukça yumuşak, lezzetli ve tatlı sulardır.
C) Isıtıcı ve çaydanlıklarda kireç birikimine neden olmaz.
D) İçinde hiçbir mineral barındırmayan saf sulardır.
E) Çamaşırların daha parlak ve yumuşak olmasını sağlar.
Atmosferde biriken bazı gazlar, yağmur suyuyla tepkimeye girerek asit yağmurlarının oluşmasına neden olur.
Buna göre, aşağıdaki gazlardan hangisi asit yağmurlarının oluşumuna doğrudan neden olan gazlardan biri değildir?
B) $\text{NO}_2$
C) $\text{SO}_3$
D) $\text{He}$
E) $\text{CO}_2$
Ağır metaller, çevreye ve insan sağlığına oldukça ciddi zararları olan toksik elementlerdir.
Buna göre, aşağıdaki elementlerden hangisi çevre ve insan sağlığı için tehlikeli olan bu ağır metaller sınıfında yer almaz?
B) Cıva ($\text{Hg}$)
C) Kadmiyum ($\text{Cd}$)
D) Sodyum ($\text{Na}$)
E) Nikel ($\text{Ni}$)
Dünyadaki tatlı su kaynaklarının sınırlı olması, suyun tasarruflu kullanılmasını ve korunmasını zorunlu kılmaktadır.
Buna göre;
I. Evsel atık suların arıtma tesislerinde arıtılarak park, bahçe ve tarımsal sulamada kullanılması,
II. Sanayi tesislerinde kullanılan soğutma sularının geri dönüştürülerek tekrar sisteme kazandırılması,
III. Tarımsal alanlarda su kaybını azaltmak için vahşi (salma) sulama yöntemi yerine damlama sulama yönteminin yaygınlaştırılması
uygulamalarından hangileri su kaynaklarının korunması ve su tasarrufu sağlanmasına katkıda bulunur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I and III
E) I, II ve III
Sera etkisi ve küresel ısınma ile ilgili;
I. Atmosferde $\text{CO}_2$, $\text{CH}_4$ ve su buharı gibi gazların miktarının aşırı artması, yeryüzünden yansıyan ışınların daha fazla tutulmasına ve küresel ısınmaya neden olur.
II. Sera etkisi tamamen yapay bir süreç olup, Dünya üzerinde hiçbir olumlu etkisi yoktur.
III. Fosil yakıtların (kömür, petrol, doğal gaz) kullanımının azaltılması, sera gazı salınımını düşürerek küresel ısınma hızını yavaşlatır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Atmosferin stratosfer tabakasında bulunan ozon ($\text{O}_3$) tabakası ile ilgili;
I. Güneş'ten gelen zararlı ultraviyole (UV) ışınlarını soğurarak yeryüzündeki canlıları korur.
II. Soğutucu akışkanlarda ve aerosollerde kullanılan kloroflorokarbon (CFC) gazları ozon tabakasının incelmesine neden olur.
III. Ozon tabakasının zarar görmesi, yeryüzüne ulaşan UV ışınlarının artmasına ve buna bağlı olarak cilt kanseri gibi sağlık problemlerinin artmasına yol açar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Toprak ve su kirliliğine neden olan kimyasal maddeler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Plastikler doğada kolayca biyolojik olarak parçalanabildiği için toprak kirliliğine kalıcı bir etki yapmazlar.B) Deterjanların yapısında bulunan fosfatlar, su kaynaklarında aşırı yosunlaşmaya (ötrofikasyon) neden olarak sudaki oksijen seviyesini düşürür.
C) Endüstriyel atıklar ve pillerin yapısındaki ağır metaller toprağa sızarak bitkiler aracılığıyla besin zincirine geçebilir.
D) Petrol ve türevi organik sıvılar, su yüzeyini kaplayarak suyun hava ile temasını keser ve sudaki canlıların oksijensiz kalmasına yol açar.
E) Tarımda aşırı ve bilinçsiz kullanılan kimyasal gübreler, yağmur sularıyla yeraltı sularına karışarak su kirliliğine neden olur.
Sert suların yumuşatılması ve özellikleri ile ilgili;
I. Sert suların kaynatılması, geçici sertliğe neden olan kalsiyum bikarbonat gibi tuzların çökelmesini (kireç oluşturmasını) sağlayarak suyun sertliğini kısmen azaltır.
II. İyon değiştirici reçineler içeren cihazlar, sudaki $\text{Ca}^{2+}$ ve $\text{Mg}^{2+}$ iyonlarını $\text{Na}^+$ iyonları ile değiştirerek suyu yumuşatır.
III. Sert sular sabunun temizleme özelliğini azaltırken, deterjanların temizleme gücünü etkilemez; bu nedenle sert sularda sabun yerine deterjan kullanımı daha etkilidir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Çevre kirliliğinin önlenmesi ve ekolojik dengenin korunması amacıyla alınabilecek tedbirler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Fosil yakıt tüketimi azaltılarak rüzgar, güneş ve jeotermal gibi temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelinmelidir.B) Sanayi kuruluşlarının bacalarına filtreler takılarak atmosfere salınan zehirli gaz ve toz miktarı en aza indirilmelidir.
C) Plastik, cam ve metal gibi atıklar doğrudan çöpe atılmak yerine geri dönüşüm süreçlerine dahil edilmelidir.
D) Tarımsal verimliliği maksimum düzeyde tutmak için kimyasal gübreler ve tarım ilaçları (pestisitler) sınırsız ve kontrolsüz şekilde toprağa uygulanmalıdır.
E) Atık piller evsel atıklarla karıştırılmamalı, özel atık toplama kutularında biriktirilerek bertaraf edilmelidir.
Fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınan karbon monoksit ($\text{CO}$) ve karbondioksit ($\text{CO}_2$) gazları ile ilgili;
I. $\text{CO}$ gazı, yakıtların yetersiz oksijenle (eksik yanma) yanması sonucu oluşurken; $\text{CO}_2$ gazı tam yanma sonucunda oluşur.
II. $\text{CO}$ gazı kokusuz, renksiz ve son derece zehirli bir gaz olup, kandaki hemoglobine bağlanarak oksijen taşınmasını engeller.
III. $\text{CO}_2$ gazı soluduğumuz havada doğal olarak bulunan zehirsiz bir gazdır ancak atmosferdeki miktarının aşırı artması küresel ısınmaya yol açar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Bir laboratuvarda üç farklı su kaynağından alınan örneklerin içerdikleri kalsiyum ($\text{Ca}^{2+}$) ve magnezyum ($\text{Mg}^{2+}$) iyon derişimleri analiz edilmiş ve aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir:
- X su örneği: Litresinde $80\text{ mg Ca}^{2+}$ ve $30\text{ mg Mg}^{2+}$ iyonu içermektedir.
- Y su örneği: Litresinde $15\text{ mg Ca}^{2+}$ ve $5\text{ mg Mg}^{2+}$ iyonu içermektedir.
- Z su örneği: Litresinde $160\text{ mg Ca}^{2+}$ ve $60\text{ mg Mg}^{2+}$ iyonu içermektedir.
Suyun sertliği, yapısındaki bu iyonların toplam derişimi arttıkça artmaktadır.
Buna göre, bu su örneklerinin özellikleri ve günlük yaşamdaki etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Aynı miktar sabun kullanılarak yapılan temizlikte, en fazla köpürme ve en etkin temizlik Z su örneğinde gerçekleşir.
C) Y su örneği, elektrikli ev aletlerinin (çaydanlık, çamaşır makinesi vb.) rezistanslarında kireç birikimine en az neden olan yumuşak sudur.
D) Z suyunun içimi, X ve Y sularına göre daha sert ve lezzetsizdir.
E) X ve Z sularının sertliğini gidermek için iyon değiştirici reçine sistemleri kullanılabilir.
Bir çevre mühendisi, yoğun sanayi faaliyetlerinin yürütüldüğü bir bölgede hava kalitesini ve buna bağlı oluşan asit yağmurlarını incelemektedir. Mühendis, fabrikalardan salınan kükürt dioksit ($\text{SO}_2$) ve azot dioksit ($\text{NO}_2$) gazlarının atmosferdeki su buharı ($\text{H}_2\text{O}$) ve oksijen ($\text{O}_2$) ile tepkimeye girerek sülfürik asit ($\text{H}_2\text{SO}_4$) ve nitrik asit ($\text{HNO}_3$) oluşturduğunu rapor etmiştir.
Buna göre, bu bölgede gerçekleşen asit yağmurlarının çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkileri ile ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
B) Mermer (kalsiyum karbonat) yapılı tarihi eserlerin ve metal köprülerin kimyasal aşınmaya uğramasına yol açar.
C) Göl ve akarsuların asitlik derecesini artırarak sudaki kalsiyum dengesini bozar ve su ekosistemindeki canlı çeşitliliğini tehlikeye atar.
D) Atmosferdeki asidik gazların solunması, insanlarda kronik astım, bronşit ve akciğer rahatsızlıklarını doğrudan tetikler.
E) Topraktaki ağır metallerin (cıva, kurşun vb.) çözünürlüğünü azaltarak bu metallerin bitkiler tarafından emilmesini ve besin zincirine karışmasını tamamen engeller.
Doğaya salınan bazı kimyasal kirleticiler, canlı organizmalar tarafından vücuttan kolayca atılamaz ve yağ dokularında birikerek besin zinciri yoluyla üst basamaklara aktarılır. Bu duruma "biyolojik birikim" (biyoakümülasyon) denir. Özellikle cıva ($\text{Hg}$), kurşun ($\text{Pb}$) gibi ağır metaller ve bazı kalıcı organik kirleticiler bu özelliğe sahiptir.
Bir göl ekosistemine endüstriyel atık sularla karışan cıva ($\text{Hg}$) elementinin bu ekosistemdeki dağılımı ile ilgili;
I. Besin zincirinin en üst basamağında yer alan canlılarda (örneğin balıkçıl kuşlar), zincirin alt basamağındaki canlılara (örneğin fitoplanktonlar) göre daha yüksek derişimde cıva birikmesi beklenir.
II. Ağır metaller hücrelerdeki bazı enzimlerin yapısını bozarak canlılarda sinir sistemi hasarlarına ve gelişim bozukluklarına yol açabilir.
III. Göldeki suyun kimyasal yöntemlerle temizlenmesi, o ana kadar canlıların dokularında birikmiş olan ağır metal miktarını anında sıfırlayarak ekosistemi tamamen eski haline döndürür.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-doga-ve-kimya/testler