✅ 9. Sınıf Kimya: Aufbau ve Pauli İlkesi Test Çöz

Elektronların çekirdeğe en yakın, en düşük enerjili orbitalden başlayarak sırayla en yüksek enerjili orbitale doğru yerleşmesini açıklayan kural aşağıdakilerden hangisidir?

"Bir orbitalde zıt spinli en fazla iki elektron bulunabilir. Aynı atomdaki iki farklı elektronun dört kuantum sayısı da aynı olamaz."

Yukarıda tanımı verilen kimya ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Pauli İlkesi'ne göre bir orbitaldeki elektronların spinleri (yönelimleri) zıt olmalıdır.

Buna göre, tam dolu bir orbitalin şematik gösterimi aşağıdakilerden hangisinde Pauli İlkesi'ne uygun olarak verilmiştir?

Temel haldeki bir atomda elektronlar orbitallere yerleşirken öncelikle en düşük enerjili orbitali tercih ederler.

Buna göre, temel haldeki bir atomda elektronların orbitallere yerleşim sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Aşağıda bazı atomların orbitallerindeki elektron dağılımları şematik olarak gösterilmiştir.

Buna göre, hangi seçenekteki dağılımda Aufbau İlkesi'ne uyulduğu halde Pauli İlkesi ihlal edilmiştir?
(Not: Kutular enerji sırasına göre soldan sağa doğru dizilmiştir.)

Temel haldeki karbon ($_{6}\text{C}$) atomunun elektron dizilimi ile ilgili bazı bilgiler aşağıda verilmiştir:

I. Elektron dizilimi $1s^2 2s^2 2p^2$ şeklindedir.
II. Elektronlar orbitallere yerleşirken en düşük enerjili orbitalden başlar (Aufbau İlkesi).
III. $2s$ orbitalindeki iki elektronun spin yönleri aynıdır.

Bu bilgilerden hangileri doğrudur?

Azot ($_{7}\text{N}$) atomunun temel hal elektron diziliminde yer alan $2p$ orbitallerindeki elektronların dağılımı ile ilgili;

I. Üç elektron da farklı $2p$ orbitallerine teker teker yerleşir.
II. $2p$ orbitallerindeki elektronların spinleri (yönelimleri) aynıdır.
III. Bu yerleşim Pauli İlkesi'ne aykırıdır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Temel haldeki bir atomun dışarıdan enerji alarak elektronunun daha yüksek enerjili bir orbitale geçmesi durumuna "uyarılmış hal" denir. Uyarılmış haldeki bir atomda Aufbau İlkesi'ne uyulmamış görünür.

Buna göre, nötr haldeki aşağıdaki elektron dizilimlerinden hangisi uyarılmış bir atoma aittir?

Pauli İlkesi'ne göre bir orbital en fazla zıt spinli iki elektron alabilir.

Buna göre; $s$, $p$ ve $d$ alt kabuklarının (alt enerji düzeylerinin) sırasıyla içerdikleri orbital sayıları göz önüne alındığında, bu alt kabukların alabileceği en fazla elektron sayıları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
(Bilgi: $s$ alt kabuğunda 1, $p$ alt kabuğunda 3, $d$ alt kabuğunda 5 adet orbital bulunur.)

Temel haldeki nötr bir X atomunun en yüksek enerjili orbitalinde bulunan elektronların şematik gösterimi $2p$: [↑ ][↑ ][ ] şeklindedir.

Buna göre, bu atomun çekirdek yükü (atom numarası) kaçtır?

Aufbau İlkesi'ne göre elektronlar orbitallere en düşük enerjili olandan başlayarak yerleşir. Orbitallerin enerji düzeyleri belirlenirken baş kuantum sayısı ($n$) ve açısal momentum kuantum sayısı ($l$) değerlerinin toplamına ($n+l$) bakılır. $n+l$ değeri büyük olan orbitalin enerjisi daha yüksektir. Eğer $n+l$ değerleri eşit ise, baş kuantum sayısı ($n$) büyük olanın enerjisi daha fazladır.
($s$ için $l=0$, $p$ için $l=1$, $d$ için $l=2$)

Buna göre, aşağıda verilen orbital çiftlerinden hangisinde birinci orbitalin enerjisi ikinci orbitalin enerjisinden daha düşüktür?

Bir bilim insanı, elektronların orbitallere yerleşim kurallarını araştırırken Pauli İlkesi'nin geçerli olmadığı, ancak Aufbau İlkesi ve Hund Kuralı'nın tamamen geçerli olduğu alternatif bir evren modeli tasarlıyor. Bu alternatif evrende, Pauli İlkesi yerine "Bir orbitalde en fazla 3 elektron bulunabilir" kuralı geçerlidir.

Buna göre, bu alternatif evrende temel haldeki nötr bir atomun elektron dizilimi ile ilgili;

I. Bir $s$ alt kabuğu en fazla 3 elektron alabilir.
II. Atom numarası 5 olan bir elementin temel hal elektron dizilimi $1s^3 2s^2$ şeklinde olur.
III. $p$ alt kabuğu en fazla 9 elektron barındırabilir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Temel hal elektron dizilimlerinde kurallara uyum büyük önem taşır. Aşağıda nötr X, Y ve Z atomlarının elektron dizilimleri ve orbital şemaları verilmiştir:

- X: $1s^2 2s^2 2p^4$ $\rightarrow$ $2p$ orbital şeması: [↑↓][↑ ][↑ ]
- Y: $1s^2 2s^2 2p^2$ $\rightarrow$ $2p$ orbital şeması: [↑↓][ ][ ]
- Z: $1s^2 2s^1 2p^3$ $\rightarrow$ $2s$ ve $2p$ şeması: $2s$: [↑ ], $2p$: [↑ ][↑ ][↑ ]

Buna göre; X, Y ve Z atomlarının elektron dizilimlerinde ihlal edilen kurallar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Temel haldeki bir X atomunun elektron diziliminde en yüksek enerjili alt kabuk olan $3p$'de 4 elektron bulunmaktadır.

Buna göre, bu atomla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle yanlıştır?