✅ 9. Sınıf Fizik: Adezyon, Kohezyon, Yüzey Gerilimi ve Kılcallık Test Çöz
✅ 9. Sınıf Fizik: Adezyon, Kohezyon, Yüzey Gerilimi ve Kılcallık Testi
Farklı cins moleküller arasında oluşan çekim kuvvetine adezyon (yapışma) denir.
Buna göre, aşağıdaki olaylardan hangisi adezyon kuvvetine örnek olarak verilebilir?
B) Su damlasının küresel şekil alması
C) Cıva damlasının yüzeyde dağılmadan durması
D) Bir toplu iğnenin su yüzeyinde batmadan durması
E) Bitkilerin suyu köklerinden yapraklarına taşıması
Aynı cins moleküller arasında oluşan çekim kuvvetine kohezyon (tutunma) denir.
Buna göre, aşağıdaki olaylardan hangisi kohezyon kuvvetine örnek olarak verilebilir?
B) Islak saçların birbirine yapışması
C) Su damlasının küresel bir şekil alması
D) Mürekkebin kağıda dağılması
E) Kontakt lensin göze yapışması
Sıvı yüzeyindeki moleküllerin iç kısma doğru çekilmesiyle oluşan ve sıvının yüzey alanını küçültme eğilimine neden olan kuvvete yüzey gerilimi denir.
Buna göre, aşağıdaki olaylardan hangisi yüzey gerilimi ile doğrudan ilişkilidir?
B) Bitkilerin topraktan su çekmesi
C) Peçetenin dökülen çayı toplaması
D) Su üzerinde yürüyen böceklerin batmaması
E) Boyanın fırçaya yapışması
Sıvıların çok ince borularda (kılcal borular) yükselmesi veya alçalması olayına kılcallık denir.
Aşağıdakilerden hangisi kılcallık olayının temel nedenidir?
B) Sıvının yoğunluğu ile borunun yoğunluğu arasındaki fark
C) Adezyon ve kohezyon kuvvetlerinin göreceli büyüklüğü
D) Borunun içindeki hava basıncı
E) Sıvının buharlaşma hızı
Bir sıvı, bir yüzeyi ıslatıyorsa adezyon kuvveti kohezyon kuvvetinden büyüktür. Eğer sıvı yüzeyi ıslatmıyorsa kohezyon kuvveti adezyon kuvvetinden büyüktür.
Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Cıva, cam bir yüzeyi ıslatmaz çünkü cıvanın kohezyonu, cıvanın cama adezyonundan büyüktür.
C) Kılcal bir boruda suyun yükselmesi, adezyonun kohezyondan büyük olmasının bir sonucudur.
D) Kılcal bir boruda cıvanın alçalması, kohezyonun adezyondan büyük olmasının bir sonucudur.
E) Yüzey gerilimi, adezyon kuvveti ile doğru orantılıdır.
Yüzey gerilimi, sıvının cinsine bağlı olmakla birlikte, bazı dış etkenlerden de etkilenir.
Buna göre, bir sıvının yüzey gerilimini etkileyen faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
B) Sıvıdaki çözünmüş madde miktarı (safsızlık)
C) Sıvının bulunduğu ortamın basıncı
D) Sıvının cinsi
E) Sıvının yoğunluğu
Kılcallık olayı, günlük hayatımızda ve doğada birçok önemli fonksiyona sahiptir.
Aşağıdakilerden hangisi kılcallık olayının önemli bir sonucu değildir?
B) Gaz lambasının fitilinin yağı emerek yanmayı sağlaması
C) Havlunun suyu emerek kurulamayı sağlaması
D) Kandaki oksijenin dokulara taşınması
E) Mürekkebin kağıt üzerinde yayılması
Bir sıvı damlası, katı bir yüzey üzerine bırakıldığında, damlanın yüzeydeki davranışı adezyon ve kohezyon kuvvetlerinin göreceli büyüklüğüne bağlıdır.
Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Adezyon kuvveti kohezyon kuvvetinden büyük olan bir sıvı, kılcal boruda alçalır.
C) Cıva, cam bir yüzeyi ıslatmaz çünkü cıvanın kohezyonu, cıvanın cama adezyonundan küçüktür.
D) Su, cam bir yüzeyi ıslatır çünkü suyun cama adezyonu, suyun kohezyonundan büyüktür.
E) Yüzey gerilimi, adezyon kuvveti ile doğru orantılıdır.
Yüzey gerilimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Sıvının yüzeyindeki moleküllerin iç kısma doğru çekilmesiyle oluşur.
II. Sıcaklık arttıkça yüzey gerilimi genellikle azalır.
III. Deterjan gibi yüzey aktif maddeler yüzey gerilimini artırır.
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Kılcal borularda sıvıların yükselme veya alçalma miktarı, borunun iç çapına bağlıdır.
Aynı sıvı ve aynı ortamda, farklı iç çaplara sahip kılcal borulara daldırıldığında, sıvı seviyeleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
B) Boru çapı azaldıkça sıvı daha az yükselir.
C) Boru çapı azaldıkça sıvı daha fazla yükselir veya alçalır.
D) Boru çapının sıvı seviyesi üzerinde bir etkisi yoktur.
E) Sadece adezyon kuvveti boru çapını etkiler.
Bir öğrenci, fizik laboratuvarında farklı deneyler yaparken aşağıdaki gözlemleri not almıştır:
I. Bir beherdeki suyun yüzeyinde duran küçük bir ataşın batmaması.
II. İki cam levhayı birbirine yaklaştırdığında aralarındaki suyun levhaları birbirine doğru çekmesi.
III. İnce bir cam boruyu suya daldırdığında suyun boruda yükselmesi.
Bu gözlemler sırasıyla aşağıdaki fiziksel olaylardan hangileriyle açıklanabilir?
B) Kohezyon, Yüzey gerilimi, Adezyon
C) Kılcallık, Kohezyon, Yüzey gerilimi
D) Adezyon, Kılcallık, Kohezyon
E) Yüzey gerilimi, Kılcallık, Adezyon
Bir ev hanımı, bulaşık yıkarken sıcak su ve deterjan kullanmayı tercih etmektedir.
Bu tercihin fiziksel nedenleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. Sıcak su, suyun yüzey gerilimini azaltarak kirin daha kolay çözülmesini sağlar.
II. Deterjan, suyun adezyon kuvvetini artırarak kirin yüzeyden ayrılmasına yardımcı olur.
III. Deterjan, suyun kohezyon kuvvetini azaltarak yüzey gerilimini düşürür ve suyun ıslatma özelliğini artırır.
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Bir öğrenci, üç farklı kılcal boruyu (X, Y, Z) aynı anda aynı ortama yerleştirilmiş iki farklı sıvıya (Sıvı 1 ve Sıvı 2) daldırıyor.
Gözlemler:
- Sıvı 1'de X borusunda sıvı yükseliyor, Y borusunda sıvı alçalıyor, Z borusunda ise sıvı seviyesi değişmiyor.
- Sıvı 2'de X, Y ve Z borularının hepsinde sıvı yükseliyor.
Bu gözlemlere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?
B) Sıvı 2, X borusunu ıslatır.
C) Z borusu, Sıvı 1 için adezyon ve kohezyon kuvvetlerinin eşit olduğu bir borudur.
D) Y borusu, Sıvı 2 için adezyon kuvvetinin kohezyon kuvvetinden büyük olduğu bir borudur.
E) Sıvı 1, Y borusunu ıslatır.
Yağmurlu bir havada, ıslak asfalt yolda yürürken ayakkabılarımızın yola yapıştığını ve bazen yürümekte zorlandığımızı hissederiz. Ancak aynı yolda, kuru havada böyle bir durum yaşanmaz.
Bu durumun temel fiziksel açıklaması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?
B) Islak yolda, suyun ayakkabı tabanı ile asfalt arasındaki adezyon kuvveti, kuru durumdakinden daha azdır.
C) Su moleküllerinin kendi arasındaki kohezyon kuvveti, ayakkabı ve asfalt arasındaki adezyon kuvvetinden çok daha büyüktür.
D) Su, ayakkabı tabanı ile asfalt arasında bir köprü görevi görerek adezyon kuvvetini artırır ve sürtünmeyi yükseltir.
E) Yağmur suyu, asfaltın pürüzlülüğünü azaltarak ayakkabının kaymasına neden olur.
Bir ressam, bir tabloyu boyarken fırçasını boyaya batırıyor ve boyayı tuvale sürüyor. Bu süreçte aşağıdaki olaylar gerçekleşir:
I. Boyanın fırça kıllarına yapışması.
II. Fırçadaki boyanın, fırça dik tutulduğunda bile kolayca damlamaması.
III. Boyanın tuval yüzeyine yayılarak tutunması.
Bu olayların gerçekleşmesinde etkili olan temel fiziksel kuvvetler veya olaylar, doğru sırayla aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
B) Kohezyon, Yüzey gerilimi, Kılcallık
C) Kılcallık, Adezyon, Kohezyon
D) Adezyon, Yüzey gerilimi, Adezyon
E) Yüzey gerilimi, Kohezyon, Kılcallık
Şekilde, aynı ortamda bulunan bir kap içindeki suya ve bir başka kap içindeki cıvaya, iç çapları farklı olan kılcal borular daldırılmıştır.
(Şekil betimlemesi: Sol tarafta bir kap içinde su bulunmaktadır. Bu suya, soldan sağa doğru iç çapları $d_1$, $d_2$, $d_3$ olan üç adet kılcal boru daldırılmıştır. Boruların içindeki su seviyeleri, kabın içindeki su seviyesinin üzerinde yükselmiştir. $h_1$, $h_2$, $h_3$ bu yükselme miktarlarıdır. Sağ tarafta ise bir kap içinde cıva bulunmaktadır. Bu cıvaya, soldan sağa doğru iç çapları $d_4$, $d_5$, $d_6$ olan üç adet kılcal boru daldırılmıştır. Boruların içindeki cıva seviyeleri, kabın içindeki cıva seviyesinin altında alçalmıştır. $h_4$, $h_5$, $h_6$ bu alçalma miktarlarıdır. Boruların iç çapları arasında $d_1 > d_2 > d_3$ ve $d_4 > d_5 > d_6$ ilişkisi vardır.)
Buna göre, borulardaki sıvı seviyeleri için aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
B) $h_4 < h_5 < h_6$
C) $h_1 = h_2 = h_3$
D) $h_1 < h_2 < h_3$
E) $h_4 > h_5 > h_6$
Aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Bir sıvının yüzey gerilimi, o sıvının molekülleri arasındaki kohezyon kuvveti ile doğru orantılıdır.
II. Boyanın fırçaya yapışması adezyon, fırçadaki boyanın damlamaması ise kohezyon ve yüzey gerilimi ile açıklanabilir.
III. Kılcal bir boruda sıvının yükselmesi için, sıvının adezyon kuvvetinin kohezyon kuvvetinden büyük olması ve boru çapının yeterince küçük olması gerekir.
IV. Cıva, cam bir yüzeyi ıslatmaz çünkü cıva molekülleri arasındaki kohezyon kuvveti, cıva ile cam arasındaki adezyon kuvvetinden küçüktür.
B) I ve III
C) I, II ve III
D) II, III ve IV
E) I, II, III ve IV
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-fizik-adezyon-kohezyon-yuzey-gerilimi-ve-kilcallik/testler