✅ 9. Sınıf Edebiyat: Şiir bilgisi giriş, şiirde yapı, tema ve konu Test Çöz
✅ 9. Sınıf Edebiyat: Şiir bilgisi giriş, şiirde yapı, tema ve konu Testi
Şiirde her bir satıra verilen ad ve şiirin en küçük yapı birimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) BeyitB) Dize (Mısra)
C) Dörtlük
D) Bent
E) Kıta
Bir şiirde dile getirilen, somut bir duruma bağlı olmayan, genel ve soyut duygu veya düşünceye ne ad verilir?
A) KonuB) Tema
C) Başlık
D) Nazım şekli
E) Kafiye
Anlamca birbirine bağlı iki dizeden oluşan ve özellikle Divan edebiyatında sıklıkla kullanılan nazım birimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) DörtlükB) Bent
C) Kıta
D) Beyit
E) Mısra-ı azade
Şiirde soyut bir kavram olan temanın, somutlaştırılılarak kişi, yer, zaman gibi unsurlarla sınırlandırılmış hâline ne ad verilir?
A) KonuB) İmge
C) Nazım birimi
D) Ölçü
E) Redif
"Sessiz yaşadım, kim beni nerden bilecektir?
Yalnız senin aşkınla dönen bir senedir bu.
Gönlümde yanan, gözlerimi nemlendirecektir,
Ruhumda sönen, ömrümü mahvedecektir,
Yalnız senin aşkınla dönen bir senedir bu."
Yukarıda verilen şiir parçasının nazım birimi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Dize
C) Dörtlük
D) Bent
E) Kıta
Bir şair şiirinde genel olarak "hasret" duygusunu işlemektedir. Ancak bu hasreti, "gurbete giden bir işçinin memleketindeki ailesine duyduğu özlem" üzerinden anlatmaktadır.
Buna göre, bu şiirin teması ve konusu aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
B) Tema: Hasret - Konu: Gurbetteki bir işçinin ailesine duyduğu özlem
C) Tema: Aile sevgisi - Konu: Çalışma hayatı
D) Tema: Memlekete dönüş - Konu: Yalnızlık
E) Tema: Hasret - Konu: Doğa sevgisi
Şiirde yapı ve nazım birimleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Dize, şiirin en küçük yapı birimidir ve her zaman tek başına tam bir cümle oluşturmak zorundadır.B) Beyit, Divan edebiyatı nazım şekillerinde yaygın olarak kullanılan iki dizelik birimdir.
C) Dörtlük, Türk halk edebiyatının geleneksel ve en yaygın nazım birimidir.
D) Bent; üç, beş veya daha fazla dizeden oluşan, dörtlük dışındaki dize gruplarıdır.
E) Şiirde yapı; nazım birimi, ölçü, kafiye ve redif gibi unsurların birleşmesiyle oluşur.
"Ne yanar kimse bana ateş-i dilden özge
Ne açar kimse kapım bad-ı sabadan gayrı"
(Fuzuli)
(Günümüz Türkçesi: Bana gönlümdeki ateşten başka kimse yanmaz; kapımı sabah rüzgarından başka kimse açmaz.)
Bu beyitte işlenen temel duygu (tema) aşağıdakilerden hangidir?
B) Doğa sevgisi
C) Yalnızlık ve çaresizlik
D) Ölüm korkusu
E) Vatan hasreti
Şiirde yapı; dizelerin bir araya gelme biçimi, nazım birimi, ölçü, kafiye ve redif gibi dış unsurların oluşturduğu düzeni ifade eder.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir şiirin "yapısal" (dış yapı) özelliklerini belirleyen unsurlardan biri değildir?
B) Şiirde kullanılan ölçü
C) Kafiye örgüsü ve redifler
D) Şiirin teması ve iletisi
E) Şiirin nazım biçimi
"Gümüş bir dumanla kapandı her yer;
Yer ve gök bu akşam yayla dumanı.
Sürüler iniyor karşı tepeden,
Arkası karanlık yayla dumanı."
Bu şiir parçasının yapısı, konusu ve başlığı dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Şiirde "yayla dumanı" başlığı ve konusu etrafında bir doğa tasviri yapılmıştır.
C) Şiirin teması toplumsal bir eleştiridir.
D) Şiirde serbest ölçü kullanılmış, kafiye düzenine dikkat edilmemiştir.
E) Şiirde soyut bir ölüm korkusu somutlaştırılmadan verilmiştir.
Şiir bilgisi ünitesinde öğretmen tahtaya şu iki tanımı yazmıştır:
I. Şiirin dış yapısını oluşturan; nazım birimi, kafiye şeması ve ölçüye göre aldığı dış formdur (koşma, gazel vb.).
II. Şiirin işlediği konuya göre aldığı isimdir (güzelleme, koçaklama, ilahi vb.).
Bu tanımların karşılık geldiği kavramlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
B) I. Nazım birimi - II. Nazım şekli
C) I. Nazım biçimi - II. Nazım türü
D) I. Tema - II. Konu
E) I. Dize - II. Bent
"Desem ki vakitlerden bir Nisan akşamıdır,
Rüzgarların en ferahlatıcısı senden esiyor;
Sende seyrediyorum denizlerin en mavisini,
Ormanların en kuytusunu sende gezmekteyim,
Senden kopardım çiçeklerin en solmazını."
(Cahit Sıtkı Tarancı)
Bu şiir parçasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Şiirin teması "sevgiliye duyulan derin aşk ve hayranlık"tır.
C) Şair, doğaya ait unsurları (rüzgar, deniz, orman, çiçek) sevgiliyi betimlemek için birer araç olarak kullanmıştır.
D) Şiirde geleneksel Divan edebiyatı nazım birimi olan "beyit" esas alınmıştır.
E) Soyut bir duygu olan aşk, somut doğa tasvirleriyle ilişkilendirilerek işlenmiştir.
"Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında;
Yürüyorum, arkama bakmadan yürüyorum.
Yolumun karanlığa saplanan noktasında,
Sanki beni bekleyen bir hayal görüyorum."
(Necip Fazıl Kısakürek)
Bu dörtlükle ilgili yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi, şiirin yapı ve tema ilişkisini en doğru şekilde açıklamaktadır?
B) Şiirdeki "sokak", "karanlık" ve "hayal" gibi somut unsurlar, "korku ve yalnızlık" temasını somutlaştırarak şiirin yapısal ve anlamsal bütünlüğünü sağlamıştır.
C) Dörtlük nazım birimi ve düzenli kafiye örgüsü, şairin iç dünyasındaki karmaşayı tamamen ortadan kaldırıp neşeli bir hava yaratmıştır.
D) Şiirde beyit birimi tercih edilerek Divan şiirinin soyut aşk anlayışı modern bir dille yeniden üretilmiştir.
E) Şiirin konusu "toplumsal adaletsizlik" olduğu için, dizelerin uzunlukları bu sert eleştiriyi yansıtacak şekilde ayarlanmıştır.
"Geçti istemem gelmeni,
Yokluğunda buldum seni;
Bırak vehmimde gölgeni,
Gelme, artık neye yarar?"
Bu dörtlükte yapısal unsurlar (dörtlük nazım birimi, kafiye ve ölçü) ile tema (sitem, yalnızlık) arasındaki ilişki değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Şiirde serbest bir yapı kullanıldığı için tema belirginleşememiş, anlam karmaşası oluşmuştur.
C) Şiirin konusu "doğa sevgisi" olduğundan, dörtlük yapısı bu konuyu sınırlamıştır.
D) Nazım birimi olarak beyit seçilmesi, temanın daha geniş kitlelere ulaşmasını kolaylaştırmıştır.
E) Şiirde yapısal hiçbir kurala uyulmaması, temanın karmaşık bir şekilde aktarılmasına yol açmıştır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-siir-bilgisi-giris-siirde-yapi-tema-ve-konu/testler