✅ 9. Sınıf Edebiyat: Sanat metni öğretici metinden ayırma Test Çöz
✅ 9. Sınıf Edebiyat: Sanat metni öğretici metinden ayırma Testi
Sanat metinleri ile öğretici metinleri birbirinden ayıran en temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yazıldıkları tarihi dönemB) Yazarlarının hayatta olup olmaması
C) Metnin yazılış amacı ve hedef kitlesi
D) Kullanılan kâğıdın ve baskının kalitesi
E) Metnin uzunluğu veya kısalığı
Aşağıdakilerden hangisi öğretici metinlerin belirgin özelliklerinden biridir?
A) Kelimelerin daha çok mecaz ve yan anlamlarıyla kullanılmasıB) Okuyucuda estetik heyecan uyandırmayı amaçlaması
C) Tamamen kurmaca bir gerçekliğe dayanması
D) Dilin göndergesel işlevde, yani bilgi verme amacıyla kullanılması
E) Çok anlamlılığa ve kişisel yorumlara açık olması
Aşağıdaki metin türlerinden hangisi "sanat metinleri" (edebi metinler) sınıfında yer almaz?
A) RomanB) Makale
C) Şiir
D) Tiyatro
E) Hikâye
Sanat metinlerinde dış dünyadaki gerçeklik olduğu gibi aktarılmaz; sanatçı tarafından değiştirilir, yorumlanır ve yeniden şekillendirilir.
Bu durum, sanat metinlerinin aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle doğrudan ilgilidir?
B) Kurmacalık
C) Bilimsellik
D) Eğiticilik
E) Açıklık
$ I. $ Metin: "Klorofil, bitkilerin yeşil renkli olmasını sağlayan ve fotosentez olayında görev alan önemli bir pigmenttir."
$ II. $ Metin: "Güneş, yeşil yaprakların arasından süzülürken doğa adeta derin bir uykudan uyanıyor, her bir yaprak hayata yeniden gülümsüyordu."
Yukarıda verilen metinlerle ilgili olarak yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
B) $ I. $ metinde dil sanatsal işlevde, $ II. $ metinde ise göndergesel işlevde kullanılmıştır.
C) $ I. $ metin nesnel bir gerçekliği aktarırken $ II. $ metin kurmaca bir gerçekliğe dayanmaktadır.
D) $ II. $ metinde kelimeler sadece ilk (gerçek) anlamlarıyla kullanılmıştır.
E) $ I. $ metinde estetik kaygı ön plandadır.
Sanat metinleri ile öğretici metinlerin karşılaştırıldığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Sanat metinlerinde üslup (anlatım biçimi) kaygısı varken öğretici metinlerde bilginin doğru aktarılması ön plandadır.B) Öğretici metinlerde kelimeler genellikle tek anlamlıdır, sanat metinlerinde ise çok anlamlılık hâkimdir.
C) Sanat metinleri öznel bir bakış açısıyla yazılırken öğretici metinlerde nesnellik esastır.
D) Öğretici metinler doğrudan kanıtlanabilir bilgiler sunarken sanat metinlerinde kanıtlama amacı güdülmez.
E) Sanat metinlerinde okuyucunun metni tek bir şekilde anlaması istenirken öğretici metinler yoruma açıktır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisi bir "sanat metni"nden alınmış olabilir?
A) Türkiye'nin yüz ölçümü yaklaşık olarak 783.562 kilometrekaredir.B) Kitap okumak, bireyin kelime dağarcığını ve empati yeteneğini geliştirir.
C) Rüzgârın fısıltısı, yalnız ağacın dallarında hüzünlü bir melodiye dönüşüyordu.
D) Fotosentez, ışık enerjisinin kimyasal enerjiye dönüştürülmesi sürecidir.
E) Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelik bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.
Edebi (sanat) metinlerde dilin kullanımıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Kelimelerin çağrışım gücünden ve yan anlamlarından yararlanılır.B) Söz sanatlarına ve mecazlı ifadelere sıkça yer verilir.
C) Dil, çoğunlukla heyecana bağlı ve şiirsel işlevlerde kullanılır.
D) Okuyucuya bilgi aktarmak amacıyla terimsel ifadeler yoğun olarak seçilir.
E) Anlatımda özgünlük ve estetik bir üslup yakalama amacı güdülür.
"Deneme, makale, fıkra, eleştiri" gibi türler gazete çevresinde gelişen metinler arasında yer alırken; "biyografi, otobiyografi, anı, günlük" gibi türler kişisel hayatı konu alan metinlerdendir.
Bu türlerin tamamının ortak sınıflandırma başlığı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Anlatmaya Bağlı Edebi Metinler
C) Göstermeye Bağlı Edebi Metinler
D) Öğretici Metinler
E) Sözlü Anlatım Türleri
Bir metnin sanat metni mi yoksa öğretici metin mi olduğunu belirlemek isteyen bir araştırmacı, metinde öncelikle aşağıdakilerden hangisini incelemelidir?
A) Metnin kaç paragraftan oluştuğunuB) Metinde kullanılan noktalama işaretlerinin sıklığını
C) Metnin yazılış amacını ve dilin hangi işlevde kullanıldığını
D) Metnin basıldığı matbaayı ve yayınevini
E) Metnin başlığının kaç kelimeden oluştuğunu
Aşağıdaki özelliklerden hangisi "öğretici metinler" ile ilişkilendirilemez?
A) Nesnel bir anlatım tutumunun benimsenmesiB) Kelimelerin yan ve mecaz anlamlarından olabildiğince kaçınılması
C) Okuyucuyu bir konuda aydınlatma ve ona bilgi verme amacı taşınması
D) Kurmaca bir dünya yaratılarak okuyucunun hayal gücünün sınırlarının zorlanması
E) Açık, anlaşılır ve sade bir dilin tercih edilmesi
"Yaz geceleri, gökyüzü berrak bir örtü gibi kasabanın üzerine serilirdi. Yıldızlar, karanlığın içinde göz kırpan elmas taneleri gibi ışıldar; rüzgâr, çam ağaçlarının arasından geçerek eski bir masalı fısıldardı kulaklarımıza."
Bu parça ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Estetik bir kaygıyla kaleme alınmış bir sanat metninden alınmıştır.
C) Dış dünyadaki gerçeklik, yazarın düş gücüyle yeniden yorumlanarak kurmaca bir şekilde sunulmuştur.
D) Dil, göndergesel işlevde kullanılarak kasabanın coğrafi özellikleri hakkında nesnel bilgi verilmiştir.
E) Okuyucuda coşku, heyecan ve estetik bir zevk uyandırmak amaçlanmıştır.
Edebi (sanat) metinler ile öğretici metinlerin "alımlayıcı" (okuyucu) boyutu karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğru bir saptama olur?
A) Öğretici metinlerde okuyucu, kendi bilgi birikimine göre metne yeni anlamlar yükler ve metni her okumada yeniden inşa eder.B) Sanat metinlerinde okuyucu pasif bir alıcıdır; yazarın sunduğu mesajı hiçbir yorum katmadan olduğu gibi kabul etmek zorundadır.
C) Öğretici metinler her okuyucuda farklı duygusal çağrışımlar uyandırırken sanat metinleri tüm okuyucularda aynı mantıksal sonucu doğurur.
D) Sanat metinleri çok anlamlı bir yapıya sahip olduğundan okuyucunun entelektüel ve kültürel birikimine göre farklı şekillerde yorumlanabilir.
E) Öğretici metinlerin okunması için estetik bir duyarlılık gerekirken sanat metinlerinin anlaşılması sadece akademik bilgiye dayanır.
"Bir biyografi yazarı ile bir romancının 'Atatürk'ün hayatı' konusunu ele alış biçimleri karşılaştırıldığında, metinlerin türsel farklılıkları daha net görülür."
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu iki yazarın yöntem ve amaç farkını ortaya koyan en doğru değerlendirmedir?
B) Biyografi yazarı dilin göndergesel işlevini kullanarak nesnel ve tarihi gerçekliği aktarır; romancı ise tarihi gerçekliği estetik bir kaygıyla yeniden kurgulayarak bir sanat metni üretir.
C) Her iki yazar da aynı yöntemi kullanır çünkü her iki tür de kişisel hayatı konu alan öğretici metinler arasında yer alır.
D) Romancı okuyucuya doğrudan bilgi vermeyi amaçlarken biyografi yazarı okuyucuda estetik heyecan uyandırmayı hedefler.
E) Biyografi yazarı öznel ve duygusal bir dil kullanırken romancı tamamen bilimsel ve terimsel bir dil tercih eder.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-sanat-metni-ogretici-metinden-ayirma/testler