✅ 9. Sınıf Edebiyat: İleti imge söz sanatları Test Çöz
✅ 9. Sınıf Edebiyat: İleti imge söz sanatları Testi
Bir konuşmacının dinleyicilere aktardığı düşünce, duygu veya bilginin iletişimdeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
A) GöndericiB) Alıcı
C) İleti
D) Kanal
E) Dönüt
Şiirde gerçekliğin şairin düş dünyasında yeniden şekillendirilmesiyle oluşan, alışılmamış bağdaştırmalarla kurulan zihinsel tasarımlara ne ad verilir?
A) TemaB) İmge
C) İleti
D) Ahenk
E) Kafiye
"Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım."
Bu dizede belirgin olarak kullanılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Teşhis (Kişileştirme)
C) Tezat (Karşıtlık)
D) Kinaye
E) İntak (Konuşturma)
"Hırçın bir rüzgâr penceremi dövüyor, bir şeyler fısıldıyordu."
Bu cümlede rüzgâra insani özellikler yüklenmesiyle yapılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Teşhis (Kişileştirme)
C) Mübalağa (Abartma)
D) Tecahülüarif
E) Mecazımürsel
Bir sınıfta öğretmen, arka sırada kendi aralarında konuşan öğrencilere bakarak parmağını dudaklarına götürür ve "Şşşt!" der. Öğrenciler de hemen susarak önlerine dönerler.
Bu iletişim durumuna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
B) Alıcı arka sıradaki öğrencilerdir.
C) İleti "Sessiz olun." mesajıdır.
D) Dönüt, öğrencilerin susup önlerine dönmesidir.
E) Kullanılan kod sadece yazılı dildir.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde imgesel bir anlatıma yer verilmemiştir?
A) Yalnızlığın soğuk elleri dokunuyor omuzlarıma bu gece.B) Hüzünlü bir bulut ağlıyordu gökyüzünün sonsuz boşluğunda.
C) Akşam olunca kuşlar yuvalarına dönmek için gökyüzünde süzülüyordu.
D) Zaman, bir nehir gibi akıp gidiyor avuçlarımızın arasından.
E) İçimde biriken sessizlik, çığlık çığlığa bağırıyordu odada.
"Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz"
Bu dizede bir arada kullanılan ve birbirine karşıt durumları ifade eden sözcükler aracılığıyla yapılan edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
B) Teşbih
C) İstiare
D) Hüsnütalil
E) Mecazımürsel
"Bir hilal uğruna ya Rab, ne güneşler batıyor!"
Bu dizede "güneşler" sözcüğüyle vatan uğruna canını feda eden askerler kastedilmiştir. Benzeyen (asker) söylenmeyip sadece kendisine benzetilen (güneş) söylenerek yapılan bu söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Açık İstiare
C) Teşbih-i Beliğ
D) Mecazımürsel
E) Kinaye
"Ünlü şairimiz, son kitabıyla tüm Ankara'yı ayağa kaldırmıştı."
Bu cümledeki "Ankara" sözcüğünde görülen edebî sanat (mecazımürsel), aşağıdaki cümlelerin hangisinde vardır?
B) Ağaçlar sonbaharın gelişiyle yapraklarını döktü.
C) Kitap okumak insanın ufkunu genişletir.
D) Dalgalı deniz tekneyi beşik gibi sallıyordu.
E) Gökyüzündeki yıldızlar bize göz kırpıyordu.
"Güzel şeyler düşünelim diye
Yemyeşil oluvermiş ağaçlar"
Bu dizelerde ağaçların yeşermesi doğanın doğal bir döngüsüyken, şair bu durumu "insanların güzel şeyler düşünmesi" gibi hayalî ve güzel bir nedene bağlamıştır.
Bu dizelerde görülen edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
B) Hüsnütalil
C) Mübalağa
D) Tezat
E) Tariz
"Dost dost diye nicesine sarıldım
Benim sadık yârim kara topraktır
Beyhude dolandım boşa yoruldum
Benim sadık yârim kara topraktır"
Âşık Veysel'e ait bu dörtlüğün örtük iletisi (teması) aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tarım yapmanın ve toprakla uğraşmanın insanı mutlu ettiği
C) Yolculuk yapmanın insanı bedenen ve ruhen çok yorduğu
D) Eski dostların kıymetini bilmenin önemi
E) Ölüm korkusunun insan hayatını nasıl şekillendirdiği
Bir edebiyat öğretmeni, derste öğrencilerine "İletişim, sadece kelimelerle değil; jestler, mimikler, mekân ve hatta sessizlikle de kurulur." der. Ardından tahtaya şu örneği yazar:
"Sınıfta sınav esnasında kopya çeken bir öğrenciyi fark eden öğretmen, öğrencinin yanına gidip sırasına hafifçe vurur ve gözlerinin içine bakarak başını iki yana sallar. Öğrenci hemen kağıdını kapatır ve önüne döner."
Bu iletişim sürecinin ögeleriyle ilgili yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?
B) Alıcı kopya çeken öğrencidir ve gönderilen iletiyi doğru bir şekilde çözümlemiştir.
C) Kanal, öğretmenin çıkardığı ses dalgaları ve fiziksel temas (sıraya vurma) ile görsel temastır.
D) Dönüt, öğrencinin kağıdını kapatıp önüne dönmesiyle gerçekleşen eylemdir.
E) Bağlam, okul dışındaki herhangi bir sosyal ortamdır; çünkü bu iletişim her yerde aynı anlamı taşır.
"Sessiz dereler gibi içten içe akardın,
Gözlerinde birikmiş bulutlarla bakardın.
Şimdi bir hırçın rüzgâr gibi estin geçtin,
Gönlümün sarayını bir anda yıkıp gittin."
Bu dörtlükle ilgili aşağıda yapılan değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
B) "Gözlerinde birikmiş bulutlar" ifadesiyle hüzün ve gözyaşı imgeleştirilmiştir.
C) "Gönlümün sarayını yıkmak" sözünde, sadece kendisine benzetilen kullanıldığı için kapalı istiare yapılmıştır.
D) "Hırçın rüzgâr" ifadesinde rüzgâra insani bir özellik verilerek teşhis (kişileştirme) sanatı yapılmıştır.
E) Şiirin genelinde soyut kavramlar (gönül kırıklığı, hüzün) somut ögelerle (saray, bulut, rüzgâr) somutlaştırılarak imgesel bir anlatım kurulmuştur.
Edebî sanatlarda, sözün gücünü artırmak ve çağrışım zenginliği sağlamak amacıyla kelimeler gerçek anlamlarının dışında kullanılır. Örneğin, bir varlığı kendi özelliğinin çok üzerinde veya aşağısında göstermek "mübalağa", insan dışı bir varlığı doğrudan konuşturmak ise "intak" sanatıdır.
Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde, ayraç içinde verilen edebî sanat yoktur?
B) "Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın? / Gömelim gel seni tarihe desem, sığmazsın." (Mübalağa)
C) "Gül gülse dâim ağlasa bülbül aceb değül / Zira kimine ağla demişler kimine gül" (Tezat)
D) "Boynu bükük mor menekşe, dostlarından ayrıldığı için çok üzgündü." (İntak)
E) "Ateşten kızaran bir gül arar da / Gezer bağdan bağa çoban çeşmesi" (Teşhis)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-ileti-imge-soz-sanatlari/testler