✅ 9. Sınıf Edebiyat: Edebiyatın bilim ve güzel sanatlarla ilişkisi Test Çöz
✅ 9. Sınıf Edebiyat: Edebiyatın bilim ve güzel sanatlarla ilişkisi Testi
Güzel sanatlar; kullanılan malzeme ve hitap edilen duyu organlarına göre görsel (plastik), işitsel (fonetik) ve dramatik (ritmik) sanatlar olmak üzere üçe ayrılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi işitsel (fonetik) sanatlar arasında yer alır?
B) Heykel
C) Edebiyat
D) Mimari
E) Tiyatro
Her sanat dalının kendini ifade etmek için kullandığı temel bir malzemesi vardır. Örneğin ressam rengi ve fırçayı, heykeltıraş mermeri veya kil, müzisyen ise sesi kullanır.
Buna göre, edebiyatın temel malzemesi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Dil (kelimeler)
C) Renkler
D) Hacim ve mekân
E) Dekore edilmiş sahne
Bir roman yazarının, kahramanının iç dünyasını, bilinçaltını, yaşadığı ruhsal bunalımları ve çatışmaları ayrıntılı biçimde ele alması, edebiyatın doğrudan hangi bilim dalından yararlandığını gösterir?
A) SosyolojiB) Tarih
C) Coğrafya
D) Psikoloji
E) Felsefe
Aşağıdaki sanat dallarından hangisi görsel (plastik) sanatlar grubuna girer?
A) MüzikB) Heykel
C) Tiyatro
D) Edebiyat
E) Dans
Tarık Buğra’nın "Küçük Ağa" adlı romanı, Millî Mücadele Dönemi’ni ve Anadolu halkının bu süreçteki tutumunu konu almaktadır. Yazar eserini oluştururken o dönemin tarihî koşullarından ve belgelerinden yararlanmıştır.
Bu durumla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Yazar, tarihî olayları işlerken edebiyat-tarih ilişkisinden yararlanmıştır.
C) Roman, yazıldığı dönemin tarihî gerçekliğini bire bir, hiçbir kurgu yapmadan aktaran kesin bir tarih belgesidir.
D) Tarih bilimi ile edebiyat arasında insanı ve toplum geçmişini konu alma noktasında bir ortaklık vardır.
E) Edebî eserler, tarih araştırmacılarına dönemin ruhunu anlama konusunda kaynaklık edebilir.
Güzel sanatlar sınıflandırılırken sanatın kullandığı malzeme ve yöneldiği duyu organı esas alınır.
Buna göre, dramatik (ritmik) sanatlar ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
B) Tiyatro, opera, bale ve sinema bu grupta değerlendirilir.
C) Malzemesi sadece ses ve kelimelerden oluştuğu için tamamen işitsel nitelik taşır.
D) Gösterim esnasında hem göze hem de kulağa hitap eden ögeler barındırabilir.
E) Edebiyatla ortak noktası, metne dayalı tiyatro eserlerinde dilin kullanılmasıdır.
Edebiyat ile coğrafya bilimi arasındaki ilişkiyle ilgili verilen:
I. Roman ve öykülerdeki mekân betimlemelerinde coğrafi çevreye dair ögeler yer alabilir.
II. Gezi yazısı ve egzotik roman gibi türler, farklı coğrafyaların tanıtılmasında ve coğrafya biliminde önemli bir yere sahiptir.
III. Edebî eserlerde mekân sadece kurgusal bir ögedir, bu nedenle coğrafya bilimi edebî metinlerden asla yararlanamaz.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Edebiyat ile felsefe arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğru değildir?
A) Her iki alan da insanı, hayatı ve varoluşu anlamlandırma çabası içindedir.B) Varoluşçuluk gibi bazı felsefi akımlar, düşüncelerini aktarmak için roman ve tiyatro türlerini sıkça kullanmıştır.
C) Edebî eserler, felsefi düşünceleri estetik bir kurgu ve dil aracılığıyla somutlaştırarak geniş kitlelere ulaştırır.
D) Edebiyat ve felsefe tamamen aynı yöntemleri kullanır; her iki alanda da temel amaç bilimsel kanıtlara ulaşmaktır.
E) Bir yazarın dünya görüşü ve felsefi anlayışı, yazdığı edebî metinlerin alt metnini oluşturabilir.
Güzel sanatlar; görsel (plastik), işitsel (fonetik) ve dramatik (ritmik) sanatlar olarak üç grupta incelenir.
Buna göre yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
B) Tiyatro - Dramatik (Ritmik) Sanat
C) Heykel - İşitsel (Fonetik) Sanat
D) Müzik - İşitsel (Fonetik) Sanat
E) Opera - Dramatik (Ritmik) Sanat
Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun "Yaban" romanında Kurtuluş Savaşı dönemindeki aydın-halk kopukluğu, köy yaşamı ve toplumsal yapı detaylıca ele alınır.
Bu duruma göre edebiyatın aşağıdaki bilim dallarından hangisiyle olan doğrudan ilişkisi vurgulanmaktadır?
B) Sosyoloji
C) Arkeoloji
D) Biyoloji
E) Mantık
Edebiyat ile pozitif bilimlerin (fizik, kimya, biyoloji vb.) gerçekliğe yaklaşım biçimleri birbirinden farklıdır.
Buna göre, edebiyat ve pozitif bilimlerin karşılaştırıldığı aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Bilimsel metinlerde dil göndergesel işlevde kullanılırken edebî metinlerde genellikle şiirsel (sanatsal) işlevde kullanılır.
C) Bilim doğrudan doğruya bilgi vermeyi amaçlarken edebiyat okuyucuda estetik haz uyandırmayı hedefler.
D) Hem bilimsel hem de edebî metinlerde üslup ve anlatım tamamen öznel olmak zorundadır.
E) Bilimsel deney ve gözlemler tekrarlanabilir nitelikteyken edebî eserin ortaya koyduğu duygu dünyası özgündür.
"Bir romancı, kahramanının yaşadığı ekonomik sıkıntıların ruhunda açtığı derin yaraları anlatırken sadece bir gözlemci veya bilim insanı değildir. O, bireyin iç dünyasındaki bu çalkantıyı (psikoloji) ve toplumun ekonomik kriz dönemindeki yapısını (sosyoloji) alır; kendi imge süzgecinden geçirerek yeniden inşa eder. Eser bittiğinde ortada ne sadece bir psikoloji raporu vardır ne de sosyolojik bir anket. Karşımızda, kelimelerle örülmüş, insanı sarsan ve estetik heyecan uyandıran kurgusal bir dünya durur."
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
B) Edebî eserin değeri, yararlandığı bilimsel verileri değiştirmeden ve kurgulamadan aynen sunmasına bağlıdır.
C) Edebiyat, bilimin verilerini estetik bir dönüştürme süreciyle sanatsal bir boyuta taşır.
D) Yazar, psikolojik ve sosyolojik gerçeklikleri kendi düş gücü ve dil işçiliğiyle yeniden biçimlendirir.
E) Bilimsel raporlar ile edebî eserler arasındaki en temel farklardan biri, edebiyatın estetik heyecan uyandırma amacıdır.
Sanat dallarının sınıflandırılması ve edebiyatın diğer sanatlarla etkileşimi üzerine verilen:
I. Bir tiyatro metni kâğıt üzerinde okunduğunda edebiyatın (fonetik sanat) bir parçasıyken, sahnede oyuncular tarafından hareket ve sesle icra edildiğinde dramatik (ritmik) sanata dönüşür.
II. Edebiyat, temel malzemesi olan 'dil' sayesinde sinema, tiyatro ve müzik gibi farklı sanat dallarına senaryo, güfte veya metin vererek kaynaklık eden disiplinlerarası bir konumdadır.
III. Fonetik sanatlar ile plastik sanatlar arasındaki temel ayrım; fonetik sanatların mekânda yer kaplaması, plastik sanatların ise zaman içinde akıp gitmesidir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Metin: "Tarihçi, Osmanlı Devleti’nin kuruluş dönemini incelerken arşiv belgelerine, fermanlara ve dönemin kroniklerine dayanarak 'ne olduğu' sorusuna nesnel cevaplar arar. Olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi kurar. Şeyh Edebalı’nın Osman Bey’e nasihatini tarihsel bir veri olarak ele alır. Aynı konuyu işleyen bir romancı ise Osman Bey’in o gece rüyasında ne hissettiğini, kalbinin nasıl çarptığını, çadırın içindeki lambanın duvara vuran gölgesini kurgular. Romancı, tarihçinin bıraktığı boşlukları insani duyarlılık ve imgelemle doldurur."
Bu parçadan hareketle edebiyat ve tarih ilişkisine dair ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Edebiyat ile tarih aynı konuyu ele alsalar da tarih "dışsal ve nesnel olgulara", edebiyat ise "insani tecrübeye ve kurgusal iç gerçekliğe" odaklanır.
C) Romancılar tarihî belgeleri incelemedikçe tarihî roman yazma yetkinliğine ulaşamazlar.
D) Tarihî olayların tam olarak anlaşılabilmesi için edebî eserlerin bilimsel kanıt olarak kabul edilmesi gerekir.
E) Edebî kurgu, tarihî gerçeklikle çeliştiği an eser sanatsal değerini yitirir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-edebiyatin-bilim-ve-guzel-sanatlarla-iliskisi/testler