✅ 9. Sınıf Edebiyat: Çıraklık Test Çöz
✅ 9. Sınıf Edebiyat: Çıraklık Testi
Bir oto tamir atölyesinde usta ile çırağı arasında şu konuşma geçer:
Usta: "Çırak, bana 13 numara anahtarı getir."
Çırak: "Hemen getiriyorum ustam."
Bu iletişim tablosuna göre, iletişimin ögelerinden biri olan "dönüt" (geri bildirim) aşağıdakilerden hangisidir?
B) 13 numara anahtar
C) "Hemen getiriyorum ustam."
D) Çırak
E) Tamir atölyesi
Ahilik teşkilatında çırakların uyması gereken ahlaki ve mesleki kuralları, usta-çırak ilişkisinin esaslarını ve meslek ahlakını yazılı olarak içeren, Türk-İslam kültüründe ve edebiyatında önemli bir yere sahip olan öğretici eser türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) FütüvvetnameB) Siyasetname
C) Seyahatname
D) Gazavatname
E) Tezkire
"Ustamın verdiği öğütler, meslek hayatımda bana her zaman yol gösterdi."
Bu cümledeki "öğütler" sözcüğünün yapısal ve anlamsal özellikleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) Soyut - Çoğul - Cins isim
C) Soyut - Topluluk - Özel isim
D) Somut - Çoğul - Özel isim
E) Soyut - Tekil - Cins isim
Bir berber dükkanındaki çırağın günlük heyecanlarını, ustasıyla olan sessiz iletişimini ve dükkandaki sıradan bir öğleden sonrasını; geleneksel serim, düğüm, çözüm planına uymadan, yaşamdan bir kesit sunarak anlatan hikaye türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Olay hikayesi (Maupassant tarzı)B) Durum hikayesi (Çehov tarzı)
C) Halk hikayesi
D) Manzum hikaye
E) Dede Korkut Hikayeleri
Bir marangoz ustası, yeni işe başlayan çırağına dönerek şöyle der:
"Oğlum Ahmet! Şu tezgahın üzerindeki vidaları iyice sıkıştır, ardından motorun yağını kontrol et."
Bu parçada ustanın konuşmasında dil, hangi işlevde kullanılmıştır?
B) Kanalı kontrol işlevi
C) Alıcıyı harekete geçirme işlevi
D) Heyecana bağlı işlev
E) Dil ötesi işlev
"Küçük çırak, elindeki eski çantayı sıkıca kavrayarak soğuk dükkana girdi. İçerideki birkaç müşteri meraklı gözlerle ona bakıyordu."
Bu parçadaki koyu yazılmış sıfatların türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) İşaret sıfatı - Niteleme sıfatı - Niteleme sıfatı - Soru sıfatı
C) Niteleme sıfatı - Belgisiz sıfat - Niteleme sıfatı - Sayı sıfatı
D) Belgisiz sıfat - Niteleme sıfatı - İşaret sıfatı - Niteleme sıfatı
E) Niteleme sıfatı - Niteleme sıfatı - İşaret sıfatı - Belgisiz sıfat
Aşağıdaki nasihat, Osmanlı döneminde çırakların mesleğe kabul töreninde okunan bir fütüvvetnameden alınmıştır:
"Ey çırak! Elini açık tut, sofranı açık tut, kapını açık tut; ama gözünü, dilini ve belini bağlı tut."
Bu fütüvvetname pasajında çırağa verilen öğütler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
B) Misafirperver ve ikram sever olmak
C) Harama ve başkasının hakkına göz dikmemek
D) Sır saklamak, dedikodudan ve kötü sözden uzak durmak
E) Rakip dükkanların mesleki sırlarını öğrenmeye çalışmak
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Sanayi sitesinde çırak olmak, birçok zorluğa göğüs germeyi gerektirir.B) Ustam bana işi öğretirken herşeyi en ince ayrıntısına kadar anlatırdı.
C) Mesleki eğitim merkezindeki dersler hafta içi yapılıyor.
D) Ahilik teşkilatının kuralları yüzyıllar boyunca titizlikle uygulanmıştır.
E) Dükkandaki işleri bitirip ustasından izin isteyerek evine gitti.
"Usta başını kaldırdı ( ) çırağına sevgiyle baktı ve şöyle dedi ( ) ( ) Evlat ( ) bu mesleğin sırrı sabırdır ( ) ( )"
Bu parçada yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
B) (;) (,) (") (;) (.) (")
C) (,) (;) (—) (,) (!) (—)
D) (.) (:) (") (,) (!) (")
E) (,) (:) (—) (,) (.) (—)
"Ustamın dilinden dökülür öğüt,
Çırağın kalbinde büyür bir yiğit.
Doğruluk yolunda sen de adım at,
Helal kazancına helal lokma kat."
Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) "aa-bb" şeklinde kafiyelenerek mesnevi tipi kafiye şeması oluşturulmuştur.
C) "öğüt" ve "yiğit" kelimelerindeki "-it" sesleri tam kafiyedir.
D) "at" ve "kat" kelimelerinde sadece "t" sesi benzeştiği için yarım kafiye kullanılmıştır.
E) Sade, halkın günlük konuşma diline yakın bir Türkçe ile yazılmıştır.
"Usta, çırağına doğru döndü ve 'Hey gidi günler! Biz de senin gibi heyecanla çalışırdık.' dedi."
Bu cümledeki "ve", "gibi" ve "Hey gidi" sözcüklerinin türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) Edat - Bağlaç - Ünlem
C) Bağlaç - Ünlem - Edat
D) Ünlem - Edat - Bağlaç
E) Edat - Ünlem - Bağlaç
Eski zamanlarda bir kuyumcu ustası, çırağına mesleğin inceliklerini öğretirken sadece altını işlemeyi değil; sabretmeyi, müşteriye saygı duymayı ve dürüstlüğü de öğretirdi. Çırak, altın eritme ocağının başında saatlerce bekler, sabrın ateşle imtihanını yaşardı. Usta, çırağının sadece el becerisini değil, ruhunu da olgunlaştırırdı. Bu yüzden çıraklıktan ustalığa geçiş, sadece bir unvan değişimi değil, bir karakter dönüşümüydü.
Bu parçadan hareketle geleneksel usta-çırak ilişkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
B) Çırağın meslekte ilerlemesinin sadece teknik/fiziksel becerilere bağlı olmadığına
C) Ustanın, çırağın hem mesleki hem de kişisel gelişiminden kendini sorumlu hissettiğine
D) Geleneksel çıraklık eğitiminde sabır duygusunun ve dayanıklılığın önemli bir yer tuttuğuna
E) Çıraklıktan ustalığa geçişin temel amacının piyasada maddi kazancı artırmak olduğuna
"Haftalardır bu dükkandayım. Ustamın yüzü hiç gülmez ama elleri bir mucize gibi çalışır. Demir örse her vurduğunda çıkan ses, içimde bir yerlerde yankılanır. 'Bak oğlum,' der hep, 'demir soğukken dövülmez, insanın kalbi de öyle. Isıtacaksın ki şekil veresin.' Ben onun bu sert görünüşünün altındaki sıcaklığı o an anlarım. Örsün başındaki o kızıl sıcaklık, ikimizin arasındaki sessiz köprüdür."
Bir çırağın ağzından yazılan bu hikaye parçasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
B) Anlatıcı, ustasıyla olan ilişkisini duygusal boyutta içselleştirerek aktarmıştır.
C) Betimleyici ve öyküleyici anlatım ögelerine bir arada yer verilmiştir.
D) Çırağın ustasına karşı duyduğu yoğun korku, güvensizlik ve nefret duygusu işlenmiştir.
E) Anlatımda benzetme ve mecaz gibi edebi sanatlı söyleyişlerden yararlanılmıştır.
Aşağıda farklı dönemlere ait iki farklı metin verilmiştir:
I. Metin (Fütüvvetname): "Çırak olan kişi; yalan söylemeye, haram yemeye, hile yapmaya tövbe etmelidir. Ustasına hürmet etmeli, onun rızasını almadan kendi başına dükkan açmamalıdır."
II. Metin (Modern İş Ahlakı): "Çalışanlar; dürüstlük, güvenilirlik ve mesleki yeterlilik ilkelerine uymakla yükümlüdür. İş ortamında haksız rekabetten kaçınmalı ve kurum içi hiyerarşiye saygı göstermelidir."
Bu iki metin karşılaştırıldığında varılabilecek en kapsamlı ve doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Her iki metin de farklı dönemlerde ve farklı üsluplarla yazılmasına rağmen mesleki dürüstlük, ahlak ve hiyerarşiye saygı gibi ortak evrensel değerleri savunmaktadır.
C) Geleneksel fütüvvetnamelerde yer alan kurallar, modern iş dünyasının etik ilkeleriyle tamamen çelişmektedir.
D) II. metin, I. metne göre çalışanların bireysel çıkarlarını korumayı ve rekabetçi olmayı daha çok teşvik etmektedir.
E) I. metin tamamen kurgusal ve edebi bir dille yazılmışken, II. metin şiirsel ve sanatsal bir anlatıma sahiptir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-ciraklik/testler