✅ 9. Sınıf Edebiyat: Alper yasin Test Çöz
✅ 9. Sınıf Edebiyat: Alper yasin Testi
İslamiyet öncesi Türk edebiyatında, Alp Er Tunga gibi sevilen ve saygı duyulan bir liderin ölümünün ardından düzenlenen cenaze törenlerine ne ad verilir?
A) ŞölenB) Sığır
C) Yuğ
D) Toy
E) Kurultay
Günümüze ulaşan en eski ve en önemli örneği "Alp Er Tunga Sagusu" olan, ölen bir kişinin ardından duyulan acıyı, onun kahramanlıklarını ve iyiliklerini anlatan İslamiyet öncesi Türk şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) KoşukB) Sav
C) Sagu
D) Destan
E) Gazel
Alp Er Tunga Sagusu'nun ilk yazılı metni, Kaşgarlı Mahmud tarafından 11. yüzyılda kaleme alınan hangi ünlü eserde yer almaktadır?
A) Divânu Lugâti't-TürkB) Kutadgu Bilig
C) Atabetü'l-Hakayık
D) Divan-ı Hikmet
E) Dede Korkut Hikâyeleri
Alp Er Tunga, Türk tarihinin çok eski dönemlerinde yaşamış ve adına destan yazılmış ünlü bir hükümdardır. Alp Er Tunga aşağıdaki Türk boylarından veya devletlerinden hangisinin hükümdarıdır?
A) GöktürklerB) Uygurlar
C) Karahanlılar
D) Sakalar (İskitler)
E) Hunlar
"Alp Er Tunga öldi mü
Isız ajun kaldı mu
Ödlek öçin aldı mu
Emdi yürek yırtılur"
Yukarıdaki dörtlükle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
B) İslamiyet öncesi sözlü Türk edebiyatı ürünüdür.
C) Şiirde yabancı dillerin etkisi belirgin şekilde görülmektedir.
D) Ölen bir kahramanın ardından duyulan derin üzüntü işlenmiştir.
E) Düz kafiye şemasıyla $a-a-a-b$ şeklinde kafiyelenmiştir.
İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki "sagu" türü ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) "Yuğ" adı verilen ölüm törenlerinde kopuz eşliğinde söylenir.B) Genellikle 7'li hece ölçüsüyle ve yarım kafiye kullanılarak oluşturulur.
C) Bu şiirleri söyleyen kişilere "kam, baksı, oyun, ozan" gibi isimler verilir.
D) Sanatlı, ağır ve Arapça-Farsça kelimelerle yüklü bir dil kullanılır.
E) Ölen kişinin yiğitliği, cömertliği ve geride kalanların acısı konu edilir.
Alp Er Tunga Sagusu'nda geçen "Ödlek öçin aldı mu" dizesindeki "ödlek" kelimesi günümüz Türkçesinde hangi anlama gelmektedir?
A) Korkak insanB) Zaman, felek
C) Yiğit savaşçı
D) Düşman ordusu
E) Cenaze töreni
Alp Er Tunga Destanı, Saka Türkleri ile İranlılar arasındaki uzun savaşları konu edinir. Bu destandaki olaylar ve Alp Er Tunga'nın kahramanlıkları, ünlü İranlı şair Firdevsi'nin hangi eserinde "Afrasiyab" adıyla geniş yer bulmuştur?
A) ŞehnameB) Siyasetname
C) Kabusname
D) Mesnevi
E) Rubailer
"Alp Er Tunga öldi mü
Isız ajun kaldı mu
Ödlek öçin aldı mu
Emdi yürek yırtılur"
Bu dörtlükteki kafiye ve rediflerin incelenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Şiirde sadece tam kafiye kullanılmış, redife yer verilmemiştir.
C) "yırtılur" kelimesi ilk üç dize ile zengin kafiye oluşturmaktadır.
D) Dizelerin tamamında sadece zengin kafiye kullanılmıştır.
E) Şiirde aruz ölçüsü kullanıldığı için kafiye aranmaz.
Alp Er Tunga Destanı ve Sagusu ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi bilgi hatası içermektedir?
A) Alp Er Tunga, Saka Türklerinin efsanevi hükümdarı ve kahramanıdır.B) Alp Er Tunga Sagusu, Türk edebiyatının ilk sözlük çalışması olan Divânu Lugâti't-Türk sayesinde günümüze ulaşmıştır.
C) Alp Er Tunga Destanı, İslamiyet'in kabulünden sonraki döneme ait yazılı bir destandır.
D) Alp Er Tunga'nın İran kaynaklarındaki adı Afrasiyab'dır.
E) Sagu; ölen bir kişinin ardından duyulan acıyı, onun kahramanlıklarını ve iyiliklerini dile getiren lirik bir şiir türüdür.
İslamiyet öncesi Türk edebiyatına ait "sagu" türünün Türk halk edebiyatı ve Divan edebiyatındaki karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
A) Koşuk - GazelB) Ağıt - Mersiye
C) İlahi - Şarkı
D) Türkü - Kaside
E) Mani - Rubai
Bir edebiyat öğretmeni, 9. sınıf öğrencilerine Alp Er Tunga Sagusu'nu tanıtırken tahtaya şu bilgileri yazar:
I. Şiirde hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimi kullanılmıştır.
II. "Yuğ" adı verilen cenaze törenlerinde kopuz eşliğinde söylenmiştir.
III. Dil son derece sade olup yabancı dillerin etkisinden uzaktır.
IV. Bu şiir, Türk edebiyatının ilk yazılı belgesi olan Orhun Abideleri'nde yer alır.
V. Şiirde doğa olayları, felek ve ölüm temaları bir arada işlenmiştir.
Öğretmenin tahtaya yazdığı bu bilgilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?
B) II
C) III
D) IV
E) V
"Alp Er Tunga öldi mü
Isız ajun kaldı mu
Ödlek öçin aldı mu
Emdi yürek yırtılur"
Bu dörtlükten hareketle İslamiyet öncesi Türk şiiri ve dönemin zihniyeti hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
B) Doğanın ve zamanın (ödlek) insan hayatı üzerinde belirleyici bir gücü olduğuna inanıldığına
C) Şiirlerin belirli bir ritim, ölçü ve ahenk unsurları gözetilerek söylendiğine
D) Toplumsal olarak sevilen liderlerin ölümünün tüm toplumu derinden etkilediğine
E) Arap ve Fars edebiyatının nazım şekillerinin Türk şiir yapısını tamamen değiştirdiğine
Edebiyat dersinde "Alp Er Tunga" konusunu işleyen beş öğrenci şu yorumları yapmıştır:
Ahmet: Alp Er Tunga, Saka Türklerinin kahraman hükümdarıdır ve İran kaynaklarında Afrasiyab olarak geçer.
Burak: Onun ölümünün ardından söylenen sagu, Divânu Lugâti't-Türk'te yer aldığı için günümüze kadar ulaşabilmiştir.
Ceren: Sagu türü, İslamiyet sonrasında halk edebiyatında "ağıt", Divan edebiyatında ise "mersiye" adını almıştır.
Deniz: Alp Er Tunga Sagusu'nda "ajun" kelimesi "dünya", "ödlek" kelimesi ise "zaman, felek" anlamlarında kullanılmıştır.
Eylül: Alp Er Tunga Destanı, tamamen yazılı bir dönem ürünü olup bizzat Alp Er Tunga tarafından kaleme alınmıştır.
Buna göre öğrencilerden hangisinin yaptığı yorumda bilgi hatası vardır?
B) Burak
C) Ceren
D) Deniz
E) Eylül
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-alper-yasin/testler