✅ 9. Sınıf Coğrafya: Türkiye ve farklı ülkelerdeki nüfusla ilgili fırsat ve sorunların nüfus politikalarının belirlenmesindeki etkisi, ekonomik faaliyetler ve etkileri, doğal ve beşerî faktörlerin ekonomik faaliyetlere etkileri, tehlike, risk ve afet kavramları, afetlerin sın Test Çöz

Nüfus artış hızının çok yüksek olması, ülkelerin kalkınma hızını yavaşlatmakta ve sosyo-ekonomik sorunlara yol açmaktadır. Bu nedenle bazı ülkeler nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar uygulamaktadır.

Buna göre, aşağıdaki ülkelerden hangisinin nüfus artış hızını azaltmaya yönelik bir nüfus politikası uygulaması beklenir?

Doğrudan doğa üzerinde yürütülen ve ham madde elde etmeye dayalı ekonomik faaliyetlere "birincil ekonomik faaliyetler" denir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi birincil ekonomik faaliyet grubunda yer alır?

Doğal çevrenin (iklim, yer şekilleri, toprak yapısı, su kaynakları vb.) ekonomik faaliyetler üzerinde belirleyici bir etkisi vardır.

Aşağıdakilerden hangisi doğal faktörlerin ekonomik faaliyetler üzerindeki etkisine örnek gösterilebilir?

Afetler oluşum kökenlerine göre jeolojik, jeomorfolojik, meteorolojik, hidrolojik, biyolojik ve teknolojik olarak sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdaki afetlerden hangisi kökeni bakımından diğerlerinden farklı bir afet grubunda yer alır?

Gelişmiş ülkelerde doğum oranlarının çok düşük olması ve ortalama yaşam süresinin uzun olması, nüfusun yaşlanmasına yol açar. Bu durum gelecekte ciddi sosyo-ekonomik sorunları beraberinde getirir.

Aşağıdakilerden hangisi bu durumun ortaya çıkaracağı sorunlardan biri değildir?

Bir ülkenin çalışan nüfusunun ekonomik faaliyet kollarına göre dağılımı, o ülkenin gelişmişlik düzeyi hakkında önemli bilgiler verir.

Aktif nüfusunun %65'i üçüncül, %30'u ikincil ve %5'i birincil ekonomik faaliyetlerde çalışan bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Türkiye'de yer şekillerinin engebeli ve dağlık olması, ekonomik faaliyetleri hem olumlu hem de olumsuz yönde etkilemektedir.

Buna göre, yer şekillerinin engebeli olmasının Türkiye ekonomisine sağladığı olumlu katkı aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafya dersinde öğretmen; tehlike, risk ve afet kavramlarını açıklarken şu örneği vermiştir:

"Bir bölgede aktif bir fay hattının bulunması bir (I) iken, bu fay hattı üzerinde depreme dayanıksız binaların inşa edilmesi bir (II) oluşturur. Deprem meydana gelip binalar yıkıldığında ve can kayıpları yaşandığında ise bu durum bir (III) haline gelir."

Bu açıklamada boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi kavramlar getirilmelidir?

Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar farklı dönemlerde farklı nüfus politikaları uygulanmıştır. 1923-1965 yılları arasında nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikalar izlenirken, 1965 yılından sonra nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalara geçilmiştir.

1965 yılından sonra nüfus politikasında bu köklü değişikliğe gidilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte geleneksel ekonomik faaliyetlerin (birincil, ikincil, üçüncül) yanı sıra dördüncül ve beşincil ekonomik faaliyetler de önem kazanmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen meslek grubu ve ekonomik faaliyet sınıflandırması eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Bazı afetler, başka afetlerin oluşumunu doğrudan veya dolaylı olarak tetikleyebilir.

Buna göre, aşağıda verilen afet eşleşmelerinden hangisinde birinci afetin, ikinci afetin oluşumunu tetikleme olasılığı en düşüktür?

Bir ülkenin son 20 yıla ait nüfus piramitleri incelendiğinde, piramit tabanının giderek daraldığı gözlenmiştir. Bu durum, ülkede doğum oranlarının hızla düştüğünü göstermektedir.

Bu ülkenin gelecekte karşılaşabileceği demografik sorunları önlemek amacıyla uygulaması gereken en uygun nüfus politikası ve bu politikanın gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Küresel iklim değişikliği, doğal sistemleri etkilediği gibi beşerî ve ekonomik faaliyetleri de derinden sarsmaktadır. Özellikle sıcaklık artışları, yağış rejimindeki düzensizlikler ve ekstrem hava olayları ekonomik sektörleri doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, küresel iklim değişikliğinin ekonomik faaliyetler üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?

Bir bölgede heyelan riskini azaltmak amacıyla yapılan çalışmalar bazen yanlış planlama nedeniyle riski daha da artırabilir. Örneğin; dik bir yamaçta yer alan karayolunun güvenliğini sağlamak amacıyla inşa edilen istinat duvarları, yamacın arkasındaki suyun tahliye edilmesini (drenaj) engelleyecek şekilde tasarlanırsa, su birikmesi sonucu yamaçtaki ağırlık ve basınç artar. Bu durum, heyelan riskini azaltmak yerine heyelanın gerçekleşmesini kolaylaştırır.

Bu durum, afet yönetiminde aşağıdakilerden hangisinin önemini en iyi şekilde vurgulamaktadır?