✅ 9. Sınıf Coğrafya: Türkiye'nin coğrafi konumu ve coğrafi bilgi sistemleri Test Çöz
✅ 9. Sınıf Coğrafya: Türkiye'nin coğrafi konumu ve coğrafi bilgi sistemleri Testi
Türkiye, $ 36^\circ - 42^\circ $ Kuzey paralelleri ile $ 26^\circ - 45^\circ $ Doğu meridyenleri arasında yer almaktadır.
Buna göre, Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasında kaç dakikalık yerel saat farkı bulunur?
B) 38
C) 76
D) 84
E) 114
Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS); mekânsal verilerin toplanması, depolanması, analiz edilmesi ve haritalandırılması süreçlerini kapsayan bütüncül bir sistemdir.
Aşağıdakilerden hangisi CBS'nin temel bileşenlerinden biri değildir?
B) Donanım
C) İnsan
D) Veri
E) Atmosfer
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin mutlak (matematik) konumunun bir sonucudur?
A) Üç tarafının denizlerle çevrili olmasıB) Kuzeye doğru gidildikçe Ekvator'dan uzaklaşılması
C) Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin artması
D) Önemli enerji nakil hatları üzerinde yer alması
E) Zengin bor ve linyit yataklarına sahip olması
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde (CBS) mekânsal veriler vektör ve raster olmak üzere iki farklı veri modeli ile temsil edilir. Vektör veri modelinde coğrafi unsurlar konumlandırılarak detaylandırılır.
Aşağıdakilerden hangisi vektör veri modelinde mekânsal detayları göstermek için kullanılan üç temel geometrik yapıdan biri değildir?
B) Çizgi
C) Poligon (Alan)
D) Piksel
E) Düğüm (Kesişim noktası)
Türkiye'de aynı günde ve aynı saatte Antalya kıyılarında denize girilebilirken, Erzurum'da kar yağışının ve dondurucu soğukların görülmesi, kısa mesafelerde iklim ve bitki örtüsü çeşitliliğinin fazla olduğunu gösterir.
Bu durum öncelikle aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
B) Yer şekillerinin kısa mesafelerde belirgin değişim göstermesiyle
C) Başlangıç Meridyeni'nin doğusunda bulunmasıyla
D) Yıl boyunca aynı ulusal saatin kullanılmasıyla
E) Orta kuşakta yer aldığı için dört mevsimin yaşanmasıyla
Bir şehir plancısı, kentte kurulması planlanan yeni bir sanayi sitesi için CBS ortamında şu tematik veri katmanlarını çakıştırma (overlay) analizine tabi tutmuştur:
1. Arazi eğim haritası
2. Yer altı su kaynakları koruma haritası
3. Ulaşım ağına yakınlık haritası
Bu CBS çalışması ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Birden fazla tematik katman birleştirilerek karar destek süreci oluşturulmuştur.
C) Çevreye verilecek zararın en aza indirilmesi amaçlanmıştır.
D) Çalışma sadece Türkiye'nin enlem ve boylam dereceleri kullanılarak tamamlanmıştır.
E) Bölgenin arazi uygunluk analizi gerçekleştirilmiştir.
Türkiye, $ 36^\circ - 42^\circ $ Kuzey paralelleri arasında yer aldığı için Dönenceler dışında (Orta Kuşak'ta) yer alır.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun Türkiye üzerindeki sonuçlarından biri değildir?
B) Yatay düzlemlerdeki cisimlerin gölge boyunun yıl içinde hiçbir zaman sıfır olmaması
C) Dağların güney yamaçlarının (bakı etkisiyle) yıl boyunca daha çok ısınması
D) Aynı gün içinde farklı yörelerde farklı mevsim koşullarının hissedilmesi
E) Öğle vakti gölge yönünün yıl boyunca kuzeyi göstermesi
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde raster veri modeli, düzenli bir matris şeklinde dizilmiş eşit boyutlu hücrelerden (piksellerden) oluşur. Bu model sürekli değişim gösteren coğrafi olguların temsilinde oldukça kullanışlıdır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin CBS'ye aktarılmasında raster veri modelinin kullanılması en uygundur?
B) Şehirler arası demiryolu ve karayolu hatları
C) Uydu fotoğrafları ve Sayısal Yükseklik Modeli (DEM) verileri
D) Ülkenin il ve ilçe idari sınır çizgileri
E) Bir mahalledeki elektrik direklerinin koordinatları
Türkiye, yıl boyunca $ 45^\circ $ Doğu meridyeninin (Iğdır) yerel saatini ulusal (ortak) saat olarak kullanmaktadır.
$ 29^\circ $ Doğu meridyeninde yer alan İstanbul'da yerel saat 14:00 iken, Türkiye'nin ulusal saati kaçtır?
B) 13:04
C) 14:00
D) 15:04
E) 15:16
Türkiye'nin coğrafi konumu unsurları dikkate alındığında, aşağıda verilen özelliklerden hangisi Türkiye'nin göreceli (özel) konumu ile açıklanamaz?
A) Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı stratejik noktada bulunmasıB) Batıdan doğuya doğru gidildikçe genel olarak ortalama yükseltinin ve karasallığın artması
C) Akdeniz Kıyıları'nın yıllık ortalama sıcaklığının Karadeniz Kıyıları'ndan yüksek olması
D) Genç oluşumlu bir arazi yapısına sahip olmasına bağlı olarak jeotermal kaynakların yaygın olması
E) Çanakkale ve İstanbul Boğazları ile Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerin açık denizlere ulaşımını sağlaması
Uzaktan algılama, yeryüzüyle temas kurmadan uçak veya uydu gibi araçlarla elde edilen verilerin kaydedilmesi ve analiz edilmesi tekniğidir. Bu veriler CBS yazılımlarına aktarılarak mekânsal analizlerde kullanılır.
Buna göre, uzaktan algılama ve CBS entegrasyonu aşağıdaki çalışmalardan hangisinde doğrudan bir veri kaynağı olarak kullanılamaz?
B) Baraj göllerindeki su yüzeyi alanı değişimlerinin zamansal takibi
C) Yeraltındaki madenlerin kimyasal içeriklerinin laboratuvar ortamında tayini
D) Şehirsel büyümenin tarım alanları üzerindeki etkisinin haritalanması
E) Taşkın felaketi esnasında su altında kalan yerleşimlerin tespiti
Bir coğrafi analiz projesinde, Türkiye'nin bir il sınırında heyelan riski en yüksek olan alanları tespit etmek amacıyla CBS ortamında "Mekânsal Duyarlılık Analizi" yapılmıştır.
Heyelan oluşumunu tetikleyen unsurlar şunlardır:
- Eğim değerlerinin fazla olması
- Yıllık yağış miktarının yüksek olması
- Geçirimsiz ve suyla kolay kayganlaşan killi toprak yapısı
- Jeolojik tabakaların yamaç eğimi yönünde uzanması
İlgili ilin raster veri katmanları çakıştırılarak oluşturulan haritada, en yüksek heyelan risk puanına sahip bölge belirlenmiştir.
Bu bölgenin coğrafi yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenemez?
B) Bölgenin aldığı yıllık yağış miktarı il ortalamasının üzerindedir.
C) Toprak yapısı suyu emdiğinde plastik özellik gösteren killi karakterdedir.
D) Söz konusu alan topoğrafik olarak düz ve geniş bir plato sahası özelliğindedir.
E) Jeolojik tabakaların uzanım yönü arazi eğim yönü ile paralellik göstermektedir.
Türkiye sınırları içerisinde yer alan iki farklı merkez (X ve Y) hakkında şu bilgiler verilmiştir:
- X merkezi: 21 Haziran tarihinde, Y merkezine göre daha uzun gündüz süresi yaşamaktadır.
- Y merkezi: Yıl boyunca öğle vakti Güneş ışınlarını X merkezine göre daha büyük açı ile almakta ve öğle vaktinde oluşan gölge boyu X'e göre daha kısa olmaktadır.
Yalnızca bu bilgilere dayanarak, X ve Y merkezleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle doğrudur?
B) Y merkezinin enlem derecesi, X merkezinin enlem derecesinden daha küçüktür.
C) X merkezinde yerel saat yıl boyunca Y merkezinden ileridedir.
D) Y merkezi kesinlikle Türkiye'nin en doğu sınır noktasında yer alır.
E) X ve Y merkezleri aynı meridyen çizgisi üzerinde yer almaktadır.
Bir araştırmacı CBS kullanarak Türkiye'nin hidroğrafya (akarsu) haritasını ve havza analizlerini hazırlamaktadır. Bu çalışmada:
- Akarsu ağlarının çiziminde Vektör Veri Modeli,
- Akarsu havzasının yükseklik ve eğim analizinde ise Raster Veri Modeli (Sayısal Yükseklik Modeli) kullanılmıştır.
Bu iki veri modelinin özellikleri düşünüldüğünde, aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Akarsu havzasının yükselti değerleri raster modelde hücrelerin sahip olduğu sayısal değerler ile saklanır.
C) Vektör veriler, raster verilere kıyasla genel olarak bellek üzerinde daha az depolama alanı kaplar.
D) Akarsuyun doğduğu kaynak noktası vektör veri modelinde poligon (alan) olarak temsil edilmek zorundadır.
E) Raster modelde kullanılan piksellerin boyutu küçüldükçe mekânsal çözünürlük ve detay düzeyi artar.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-cografya-turkiye-nin-cografi-konumu-ve-cografi-bilgi-sistemleri/testler