✅ 9. Sınıf Coğrafya: Nüfus politikaları, ekonomik faaliyetler ve afet yönetimi Test Çöz
✅ 9. Sınıf Coğrafya: Nüfus politikaları, ekonomik faaliyetler ve afet yönetimi Testi
İnsanların yaşamlarını sürdürebilmek ve ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yürüttükleri faaliyetlere ekonomik faaliyetler denir. Doğrudan doğa üzerinde yürütülen ve ham madde elde etmeye yönelik olan faaliyetler "birincil ekonomik faaliyetler" olarak adlandırılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi birincil ekonomik faaliyet grubu içerisinde yer alır?
B) Bir fabrikada otomobil montaj hattında görev yapmak
C) Karadeniz'de açık deniz balıkçılığı ile geçimini sağlamak
D) Bir teknoloji firmasında yazılım mühendisi olarak çalışmak
E) Tarihi bir ören yerinde turist rehberliği yapmak
Modern afet yönetimi; afet öncesi, afet sırası ve afet sonrası olmak üzere üç temel aşamadan oluşur. Afetin olumsuz etkilerini en aza indirmek için en kritik süreç afet öncesinde yapılan hazırlıklardır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi afet öncesi (hazırlık ve zarar azaltma) aşamasında yapılması gereken faaliyetlerden biridir?
B) Afetzedeler için geçici barınma ve çadır kentlerin kurulması
C) Evlerde deprem sarsıntısına karşı afet çantası hazırlanması
D) Hasar gören binalarda hasar tespit çalışmalarının yapılması
E) Yıkılan binaların enkaz kaldırma çalışmalarının yürütülmesi
Ülkelerin uyguladığı nüfus politikaları, sahip oldukları demografik yapıya ve ekonomik kalkınma düzeylerine göre değişiklik gösterir. Bazı ülkeler nüfus artış hızını artırmaya çalışırken, bazıları ise azaltmayı hedefler.
Buna göre, aşağıdaki özelliklere sahip ülkelerden hangisinin nüfus artış hızını azaltmaya yönelik bir politika uygulaması beklenir?
B) Sanayileşmiş, iş gücü açığı bulunan ve dışarıdan göç alan bir ülke
C) Nüfus artış hızı, ekonomik büyüme hızından çok daha yüksek olan bir ülke
D) Doğal kaynakları zengin olup bu kaynakları işleyecek nüfusu bulunmayan bir ülke
E) Toplam nüfusu hızla azalan ve mevcut nüfusunu korumak isteyen bir ülke
Ekonomik faaliyetler; birincil (tarım, hayvancılık), ikincil (sanayi, imalat) ve üçüncül (hizmet) olmak üzere temel gruplara ayrılır. Üçüncül ekonomik faaliyetler, doğrudan bir ürün üretmek yerine insanlara hizmet sunulmasını içeren sektördür.
Buna göre, aşağıda verilen meslek çalışanlarından hangisi üçüncül ekonomik faaliyet grubu içerisinde yer alır?
B) Tekstil fabrikasında dokuma makinesi operatörü olan kişi
C) Demir-çelik fabrikasında metalürji mühendisi olarak çalışan kişi
D) Devlet hastanesinde uzman doktor olarak görev yapan kişi
E) Mermer ocağında blok mermer çıkaran iş makinesi operatörü
Bir ülkenin çalışan nüfusunun ekonomik faaliyet kollarına (birincil, ikincil ve üçüncül) göre dağılımı, o ülkenin ekonomik gelişmişlik düzeyinin en önemli göstergelerinden biridir.
Aşağıda iki farklı ülkenin aktif nüfusunun sektörlere göre dağılım oranları verilmiştir:
- K ülkesi: Birincil faaliyetler %60, İkincil faaliyetler %15, Üçüncül faaliyetler %25
- L ülkesi: Birincil faaliyetler %5, İkincil faaliyetler %25, Üçüncül faaliyetler %70
Yalnızca bu bilgilere dayanarak, K ve L ülkeleriyle ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangileri doğrudur?
I. K ülkesinde tarım sektöründen elde edilen toplam gelir L ülkesinden kesinlikle daha fazladır.
II. L ülkesinin ekonomik gelişmişlik düzeyi K ülkesine göre daha yüksektir.
III. K ülkesinde kişi başına düşen milli gelir L ülkesine göre daha düşüktür.
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Heyelan; taş, toprak veya tabakaların yer çekimi, eğim, aşırı yağış ve killi yapının etkisiyle yamaç aşağıya doğru kütle halinde hareket etmesidir. Heyelanlar can ve mal kayıplarına yol açan önemli doğal afetlerdendir.
Buna göre, heyelan riskini azaltmak ve heyelanın olumsuz etkilerinden korunmak amacıyla alınabilecek önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
B) Yamaçlarda biriken fazla suyun toprağa sızmasını önlemek amacıyla drenaj kanalları açarak suyu bölgeden uzaklaştırmak
C) Heyelan tehlikesi bulunan dik yamaçların eteklerine güçlü istinat (destek) duvarları inşa etmek
D) Heyelan duyarlılığı yüksek olan dik ve killi yamaçlardaki yerleşim birimlerini daha güvenli alanlara nakletmek
E) Eğimli yamaçlarda ağaçlandırma çalışmaları yapmak ve mevcut bitki örtüsünü koruyarak toprak tabakasını desteklemek
Aşağıda iki farklı ülkenin nüfus özellikleri verilmiştir:
- X Ülkesi: Nüfus piramidinin tabanı oldukça geniştir. Çocuk nüfus oranı yüksek, ortanca yaş düşüktür.
- Y Ülkesi: Nüfus piramidinin tabanı dar olup yaşlı nüfus oranı yüksektir. Aktif nüfusun yaş ortalaması yüksek, ortanca yaş büyüktür.
Bu ülkelerin demografik yapıları göz önüne alındığında, uygulayacakları nüfus politikaları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Y ülkesi, gelecekte ortaya çıkabilecek dinamik nüfus açığını önlemek ve yaşlanan nüfusun ekonomik yükünü hafifletmek için doğum oranlarını artırıcı politikalar izlemelidir.
C) X ülkesi, yaşlı nüfusa yönelik sosyal güvenlik harcamalarını kısmak amacıyla nüfus artış hızını azaltıcı politikalar uygulamalıdır.
D) Y ülkesi, demografik yatırımların (okul, hastane vb.) devlet bütçesine getirdiği aşırı yükü azaltmak için nüfus artış hızını azaltıcı politikalar izlemelidir.
E) Her iki ülke de mevcut nüfus miktarlarını korumak amacıyla nüfus artış hızını sıfıra indirmeyi hedefleyen politikalar uygulamalıdır.
Günümüzde teknolojinin ve bilgi sistemlerinin hızla gelişmesiyle birlikte geleneksel ekonomik faaliyetlerin (birincil, ikincil, üçüncül) yanı sıra dördüncül ve beşincil ekonomik faaliyetler de ortaya çıkmıştır. Dördüncül faaliyetler bilgi toplama, işleme ve yayma (bilgi teknolojileri) süreçlerini kapsarken; beşincil faaliyetler ise kamu ve özel sektördeki en üst düzey karar verme ve yönetim süreçlerini kapsar.
Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde dördüncül ve beşincil ekonomik faaliyetlere uygun meslek çalışanları doğru eşleştirilmiştir?
B) Dördüncül: Turizm acentesi rehberi / Beşincil: Devlet hastanesinde görevli başhekim
C) Dördüncül: Otomotiv fabrikası işçisi / Beşincil: Üniversitede görev yapan profesör
D) Dördüncül: Tarımsal AR-GE teknikeri / Beşincil: Özel bir bankada çalışan gişe memuru
E) Dördüncül: İnşaat şantiyesi şefi / Beşincil: Lisede görev yapan okul müdürü
Deprem zararlarını azaltmaya yönelik çalışmalar "yapısal önlemler" (bina dayanıklılığı, zemin özellikleri, mühendislik hizmetleri) ve "yapısal olmayan önlemler" (bina içindeki eşyaların düzenlenmesi, eğitim, planlama) olmak üzere ikiye ayrılır. Depremlerdeki yaralanma ve can kayıplarının önemli bir kısmı bina içindeki eşyaların devrilmesinden kaynaklanmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi deprem zararlarını azaltmaya yönelik "yapısal olmayan önlemler" arasında yer alır?
B) Evlerdeki yüksek dolap, kitaplık, gardırop ve beyaz eşyaların duvara metal aparatlarla sabitlenmesi
C) Mevcut binaların taşıyıcı kolon ve kirişlerinin karbon fiber veya çelik malzemelerle güçlendirilmesi
D) Yeni yapılacak binalarda deprem sarsıntısını absorbe eden sismik izolatör teknolojisinin kullanılması
E) İnşaatlarda kullanılan beton ve demir kalitesinin deprem yönetmeliklerine uygunluğunun denetlenmesi
Hızlı nüfus artışı, doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı artırarak çevre sorunlarının küresel ölçekte hızlanmasına neden olmaktadır. İnsan faaliyetlerinin doğaya verdiği zararı ifade eden ekolojik ayak izi, nüfus artışına paralel olarak büyümektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hızlı nüfus artışının çevre üzerinde doğrudan yol açtığı olumsuz sonuçlardan biri değildir?
B) Enerji ihtiyacını karşılamak için fosil yakıt kullanımının artması ve buna bağlı hava kirliliği oluşması
C) Artan su talebi nedeniyle yeraltı ve yerüstü tatlı su kaynaklarının aşırı tüketilerek kuruması
D) Üretim ve tüketim faaliyetlerinin artmasıyla birlikte sanayi sektöründe yeni iş kollarının ve istihdamın oluşması
E) Kentlerin genişlemesiyle orman alanlarının tahrip edilmesi ve doğal yaşam alanlarının parçalanması
Kökenlerine göre afetler; jeolojik (deprem, volkanizma), jeomorfolojik (heyelan, kaya düşmesi) ve meteorolojik/hidrolojik (sel, kuraklık, fırtına) olmak üzere sınıflandırılır. Günümüzde küresel iklim değişikliği, atmosferik kökenli afetlerin sıklığını, etki alanını ve şiddetini belirgin şekilde artırmaktadır.
Buna göre, küresel iklim değişikliğinin doğrudan etkisiyle gelecekte sıklığının ve şiddetinin artması beklenen afetler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
B) Ani ve ekstrem yağışlar sonucu meydana gelen sel, taşkın ve taşkın sonrası çamur akıntıları
C) Yer kabuğundaki kırılmalar (fay hatları) sonucu oluşan tektonik depremler ve dev tsunami dalgaları
D) Okyanus sularının ısınmasıyla şiddeti artan tropikal fırtına, kasırga ve tayfunlar
E) Aşırı yüksek sıcaklıklar ve kuraklık nedeniyle ormanlık alanlarda çıkan büyük yangınlar
Bir ülkenin son 50 yıllık süreçteki sosyoekonomik ve demografik yapısındaki değişimler incelenmiş ve şu bulgulara ulaşılmıştır:
- 1970 Yılı: Aktif nüfusun %70'i tarım (birincil), %12'si sanayi (ikincil), %18'i hizmet (üçüncül) sektöründe çalışmaktadır. Doğum oranları çok yüksek olup, ülke nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar uygulamaktadır.
- 2020 Yılı: Aktif nüfusun %6'sı tarım (birincil), %34'ü sanayi (ikincil), %60'ı hizmet (üçüncül) sektöründe çalışmaktadır. Doğum oranları çok düşmüş, ortalama yaşam süresi uzamış ve yaşlı nüfus oranı belirgin şekilde artmıştır. Ülke yönetimi, yeni aldığı kararla çocuk sahibi olan ailelere vergi muafiyeti ve maddi destek sağlayarak nüfus artış hızını yeniden yükseltmeyi hedeflemektedir.
Bu ülkenin 50 yıllık süreçteki dönüşümü dikkate alındığında, yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi en doğrudur?
B) Ekonomik kalkınmayla birlikte yaşanan demografik dönüşüm, doğum oranlarının aşırı düşmesine neden olmuş; bu durum ülkeyi nüfus azaltıcı politikadan, nüfus artırıcı politikaya geçmeye zorlamıştır.
C) Tarım sektöründe çalışan nüfus oranının %70'ten %6'ya düşmesi, ülkede gıda üretiminin yetersiz kalmasına ve dışa bağımlılığın artmasına neden olmuştur.
D) Ülke, endüstriyel gelişimini sürdürebilmek için 50 yıl boyunca kesintisiz olarak nüfus artış hızını artırıcı politikalar uygulamış ve başarılı olmuştur.
E) Yaşlı nüfus oranının artması, ülkedeki toplam nüfus miktarının 1970 yılına göre kesin olarak daha az olmasına yol açmıştır.
Bir coğrafi bölgenin (M Bölgesi) fiziksel özellikleri şu şekildedir:
- Alp-Himalaya deprem kuşağı üzerinde yer almakta olup aktif fay hatlarına sahiptir.
- Karadeniz iklimine benzer, her mevsim bol yağış alan, dik eğimli ve engebeli bir topoğrafyaya sahiptir.
- Toprak örtüsü büyük oranda killi ve suyu emdiğinde kolayca kayabilen gevşek yapıdadır.
- Bölgenin ortasından geçen nehir, dar ve derin vadilerden geçerek düzlüğe ulaşmaktadır.
Bu bölgede uygulanacak "Entegre Afet Yönetimi" planlamasında, can ve mal kayıplarını en aza indirmek için alınması gereken en doğru ve kapsamlı strateji aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
B) Heyelan riskini azaltmak amacıyla dik yamaçların eğimini artıracak kazı çalışmaları yapmak, sel riskine karşı ise nehir yataklarını daraltarak suyun akış hızını artırmak
C) Yerleşim alanlarını aktif fay hatlarından ve heyelan duyarlılığı yüksek dik yamaçlardan uzak, jeolojik olarak sağlam zeminlere kurmak; akarsu havzalarında ağaçlandırma ve drenaj çalışmaları yaparak sel ve heyelan riskini birlikte azaltmak
D) Sadece deprem riskine odaklanarak bölgedeki tüm binaları sismik izolatörlü yapmak; heyelan ve sel gibi meteorolojik/jeomorfolojik afetleri ise geçici ve mevsimsel olaylar kabul ederek önlemleri afet sonrasına bırakmak
E) Nehir yatağı boyunca yüksek beton duvarlar inşa ederek sel riskini sıfırlamak, heyelan bölgelerinde ise sadece yamaç eteklerine istinat duvarı yaparak yerleşimi bu duvarların hemen arkasına kurmak
Bir ülkenin (T ülkesi) tarihsel süreçte aktif nüfusunun ekonomik faaliyet kollarına göre dağılımındaki değişim üç farklı dönem halinde aşağıda verilmiştir:
- I. Dönem: Birincil faaliyetler %80, İkincil faaliyetler %8, Üçüncül faaliyetler %12
- II. Dönem: Birincil faaliyetler %40, İkincil faaliyetler %25, Üçüncül faaliyetler %35
- III. Dönem: Birincil faaliyetler %5, İkincil faaliyetler %30, Üçüncül faaliyetler %65
T ülkesinin bu süreçteki ekonomik ve demografik yapısındaki değişimler analiz edildiğinde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?
B) III. Dönem'de ülkenin doğal nüfus artış hızı I. Dönem'e göre çok daha yüksek olduğu için ülke acilen nüfus artış hızını azaltıcı politikalar uygulamalıdır.
C) II. Dönem, ülkenin sanayileşme ve şehirleşme sürecinin hızlandığı, kırsal alanlardan kentlere doğru göç hareketlerinin en yoğun yaşandığı geçiş evresidir.
D) III. Dönem'de bilgi teknolojileri, yazılım (dördüncül) ve üst düzey yönetim (beşincil) faaliyetlerinin ülke ekonomisindeki rolü I. Dönem'e göre daha geridedir.
E) I. Dönem'de ülkede kişi başına düşen milli gelir, eğitim seviyesi ve ortalama yaşam süresi diğer dönemlere göre en yüksek seviyededir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-cografya-nufus-politikalari-ekonomik-faaliyetler-ve-afet-yonetimi/testler