✅ 9. Sınıf Coğrafya: Nüfus, göçler, nüfus politikaları, ekonomik faaliyetler, afetler, bölgeler ve bölge sınırları Test Çöz

Yeryüzünde nüfusun dağılışını etkileyen en önemli doğal faktörlerden biri iklimdir. Sıcaklık ve yağış değerlerinin elverişli olduğu orta kuşak karaları nüfusun yoğun olduğu alanlardır.

Buna göre, coğrafi özellikleri göz önüne alındığında aşağıdaki bölgelerin hangisinde iklim şartlarının olumsuz olması (aşırı kuraklık ve sıcaklık) nedeniyle nüfusun daha seyrek olması beklenir?

İnsanların doğup büyüdükleri yerleri terk ederek başka yerlere göç etmesinde itici ve çekici faktörler rol oynar. İtici faktörler, insanların yaşadıkları yerlerden ayrılmalarına neden olan olumsuz durumlardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi göçe neden olan "itici" faktörlerden biridir?

Doğrudan doğa üzerinde yürütülen ve ham madde elde etmeye dayalı ekonomik faaliyetlere "birincil ekonomik faaliyetler" denir.

Buna göre, aşağıdaki meslek gruplarından hangisinde çalışan bir kişinin birincil ekonomik faaliyet kolunda yer aldığı söylenebilir?

Bölge sınırları zamanla değişebilir. Ancak bazı bölge sınırlarının değişmesi çok uzun zaman alırken, bazılarının sınırları beşeri ve ekonomik gelişmelere bağlı olarak kısa sürede değişebilir.

Buna göre, aşağıdaki bölge türlerinden hangisinin sınırlarının diğerlerine göre daha kısa sürede değişmesi beklenir?

Tabanı geniş, üst kısmı dar olan düzgün üçgen şeklindeki bir nüfus piramidine sahip bir ülke hakkında bazı çıkarımlar yapılabilir. Bu piramit yapısı, doğum oranlarının yüksek, ölüm oranlarının ise fazla olduğu gelişmemiş ülkelere aittir.

Buna göre, bu piramide sahip bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tarih boyunca insan toplulukları iklim değişiklikleri, siyasi baskılar, savaşlar ve yeni kaynaklar bulma arzusu gibi nedenlerle kitlesel göçler gerçekleştirmiştir. Bunlardan en önemlilerinden biri olan Kavimler Göçü, Asya Hun Devleti'nin dağılmasıyla batıya doğru ilerleyen Türk topluluklarının önlerindeki diğer kavimleri harekete geçirmesiyle başlamıştır.

Bu göç hareketinin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Afetler kökenlerine göre jeolojik, jeomorfolojik, meteorolojik, hidrolojik ve biyolojik afetler olarak sınıflandırılır. Yer kabuğunun derinliklerinden gelen kuvvetlerin etkisiyle oluşan afetler jeolojik kökenlidir.

Buna göre, aşağıdaki afet çiftlerinden hangisi tamamen jeolojik kökenli afetler sınıfında yer alır?

Coğrafi özelliklerine göre oluşturulan bölge sınırları bazen birbiriyle örtüşürken bazen de tamamen farklılık gösterir. Örneğin, beşeri ve ekonomik özelliklere göre oluşturulan bölgelerin sınırları ile siyasi sınırların çakışması daha yaygındır.

Buna göre, aşağıdaki bölge çiftlerinden hangisinin sınırlarının birbiriyle daha fazla benzerlik göstermesi beklenir?

Nüfus politikaları, ülkelerin mevcut nüfus miktarlarını, niteliklerini ve artış hızlarını kendi kalkınma hedeflerine uygun hale getirmek için uyguladıkları planlı çalışmalardır. Nüfus artış hızı çok yüksek olan ve bu durumun ekonomik kalkınmasını engellediğini düşünen bir ülke, nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar izler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu ülkenin uygulayacağı politikalardan biri olamaz?

Bir ülkedeki aktif nüfusun ekonomik faaliyet kollarına (tarım, sanayi, hizmet) göre dağılımı, o ülkenin gelişmişlik düzeyi hakkında önemli bilgiler verir. Gelişmiş ülkelerde hizmet ve sanayi sektöründe çalışanların oranı yüksek iken, gelişmekte olan veya gelişmemiş ülkelerde tarım sektöründe çalışanların oranı daha yüksektir.

Aşağıda üç farklı ülkenin aktif nüfusunun sektörel dağılım oranları verilmiştir:
- K ülkesi: Tarım %5, Sanayi %25, Hizmet %70
- L ülkesi: Tarım %45, Sanayi %15, Hizmet %40
- M ülkesi: Tarım %12, Sanayi %33, Hizmet %55

Buna göre, bu ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin en gelişmiş olandan en az gelişmiş olana doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Erozyon ve heyelan, dış kuvvetlerin etkisiyle meydana gelen ve toprak kaybına yol açan iki farklı doğal olaydır. Erozyon, toprağın üst kısmının rüzgar ve akarsular tarafından yavaş yavaş aşındırılıp taşınmasıyken; heyelan, eğimli yamaçlardaki toprak veya kaya kütlelerinin yer çekimi, aşırı yağış ve tabakaların uzanış doğrultusu gibi nedenlerle aniden kütle halinde aşağıya doğru kaymasıdır.

Buna göre, erozyon ve heyelan olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir ülkenin yıllara göre nüfus artış hızı grafiği incelendiğinde, nüfus artış hızının sürekli azaldığı ancak her yıl sıfırın üzerinde pozitif bir değerde (örneğin binde 15'ten binde 5'e düştüğü) kaldığı görülmektedir.

Bu grafiğe göre, bu ülkede yaşayan bir araştırmacının yaptığı aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

Coğrafyada bölgeler "şekilsel (homojen)" ve "işlevsel (fonksiyonel)" olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Şekilsel bölgeler somut verilere göre (iklim, yer şekilleri, nüfus vb.) oluşturulurken; işlevsel bölgeler, bir merkez etrafında gelişen ve o merkezle olan ekonomik, idari, planlama veya sosyal bağları gösteren bölgelerdir.

Buna göre, aşağıda verilen bölge örneklerinden hangisi "işlevsel bölge" sınıfında yer alır?

Bazı doğa olayları ve afetler, başka afetlerin oluşumunu doğrudan veya dolaylı olarak tetikleyebilir. Bu duruma "zincirleme afet etkisi" adı verilir.

Buna göre, okyanus tabanında meydana gelen şiddetli bir depremin ardından;

I. Tsunami oluşması,
II. Kıyı kesimlerde sel ve su baskınlarının yaşanması,
III. Tarım alanlarının deniz suyuyla kaplanarak tuzlanması ve verimsizleşmesi,
IV. Karasal alanlarda şiddetli kuraklığın başlaması

gelişmelerinden hangileri bu zincirleme afet ilişkisine doğrudan ve sırasıyla örnek gösterilebilir?