✅ 9. Sınıf Coğrafya: Jeolojik zamanlar Test Çöz
✅ 9. Sınıf Coğrafya: Jeolojik zamanlar Testi
Türkiye'de Zonguldak ve çevresinde zengin taş kömürü yataklarının bulunması, bu bölgenin hangi jeolojik zamanda oluştuğunun kesin bir kanıtıdır?
A) Prekambriyen (İlkel Zaman)B) Paleozoik (I. Jeolojik Zaman)
C) Mezozoik (II. Jeolojik Zaman)
D) Tersiyer (III. Jeolojik Zaman)
E) Kuvaterner (IV. Jeolojik Zaman)
Egeid karasının çökmesiyle Ege Denizi'nin oluşması, İstanbul ve Çanakkale boğazlarının açılması ve Karadeniz'in açık deniz hâline gelmesi hangi jeolojik zamanda gerçekleşmiştir?
A) PrekambriyenB) Paleozoik
C) Mezozoik
D) Tersiyer
E) Kuvaterner
Alp-Himalaya kıvrım sisteminin oluşumu, Atlas ve Hint okyanuslarının belirginleşmesi ile Türkiye'deki Toroslar ve Kuzey Anadolu Dağları'nın ana hatlarının ortaya çıkması hangi jeolojik dönemde gerçekleşmiştir?
A) Senozoik - TersiyerB) Paleozoik
C) Mezozoik
D) Prekambriyen
E) Senozoik - Kuvaterner
Yeryüzünün en eski ve sert kısımlarını oluşturan, üzerinde belirgin fosillere rastlanmayan veya sadece çok hücreli ilkel canlıların izlerini barındıran, "kalkan" adı verilen eski kara çekirdekleri hangi jeolojik zamanda oluşmuştur?
A) PaleozoikB) Mezozoik
C) Prekambriyen
D) Tersiyer
E) Kuvaterner
Jeolojik zamanlarda meydana gelen olaylar ve bu dönemlerde oluşan yer altı kaynakları eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Paleozoik - Taş kömürü yataklarının oluşumuB) Mezozoik - Dinozorların ortaya çıkması ve yaygınlaşması
C) Tersiyer - Linyit, petrol ve bor yataklarının oluşumu
D) Kuvaterner - İlk insan izlerinin ortaya çıkması
E) Prekambriyen - Alp-Himalaya dağ sırasının oluşumu
Türkiye arazisinin büyük bir kısmının genç oluşumlu (III. ve IV. Jeolojik Zaman) olmasının ülkemizde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi üzerinde etkili olduğu söylenemez?
A) Sık sık yıkıcı depremlerin yaşanmasıB) Sıcak su kaynakları ve jeotermal enerjinin yaygın olması
C) Ortalama yükseltinin fazla ve engebeli bir topoğrafyanın bulunması
D) Taş kömürü yataklarının çok geniş alan kaplaması
E) Akarsuların enerji potansiyellerinin yüksek olması
Mezozoik (II. Jeolojik Zaman) boyunca Tetis Denizi tabanında büyük miktarda tortulanma (sedimantasyon) gerçekleşmiş, bu tortullar daha sonra Tersiyer'de yan basınçlara uğrayarak kıvrılmış ve dağ sıralarını oluşturmuştur.
Buna göre, Mezozoik dönemi için aşağıdakilerden hangisi en uygun nitelendirmedir?
B) Büyük kıta kütlelerinin ilk kez bir araya gelerek Pangaea'yı oluşturduğu dönemdir.
C) Dış kuvvetlerin aşındırması ve biriktirmesiyle geçen bir durgunluk ve hazırlık dönemidir.
D) Buzul çağlarının yaşandığı ve deniz seviyesinin sürekli değiştiği dönemdir.
E) İlk tek hücreli canlıların ve bakterilerin sudan karaya geçtiği dönemdir.
Kuvaterner döneminde Dünya genelinde dört büyük buzul dönemi ve bu dönemler arasında sıcaklıkların arttığı buzul arası dönemler yaşanmıştır. Bu iklim dalgalanmaları deniz seviyesinde önemli değişmelere neden olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun doğrudan bir sonucudur?
B) Kıtaların kayarak bugünkü konumlarını alması
C) Kıyı çizgilerinin değişmesi ve boğazların oluşması
D) Alp-Himalaya kıvrım sisteminin yükselmesi
E) Linyit ve tuz yataklarının çökelmesi
Türkiye'de linyit, bor, tuz ve jips yataklarının ülkenin hemen her bölgesinde yaygın olarak bulunması, Türkiye'nin jeolojik geçmişi hakkında öncelikle hangi bilgiyi verir?
A) I. Jeolojik Zaman'da çok geniş kara kütlelerine sahip olduğunuB) III. Jeolojik Zaman'da gölsel ve karasal havzaların yaygın olduğunu
C) Prekambriyen döneminde şiddetli volkanizmaya maruz kaldığını
D) II. Jeolojik Zaman'da derin okyanus çukurlarının bulunduğunu
E) IV. Jeolojik Zaman'da tamamen buzullarla kaplandığını
Türkiye'deki Yıldız Dağları, Zonguldak çevresi, Menderes, Kırşehir, Bitlis ve Kastamonu gibi alanlar I. Jeolojik Zaman'da oluşmuş, sertleşmiş ve esnekliğini kaybetmiş yaşlı kütlelerdir. Bu kütlelere coğrafyada "masif" adı verilir.
Buna göre masif arazilerle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
B) Aktif volkanik dağların yoğunlaştığı bölgelerdir.
C) Yer yapısı bakımından daha kararlı ve yaşlı arazilerdir.
D) Genç kıvrım dağlarının zirve noktalarını oluştururlar.
E) Tamamı deniz seviyesinin altında kalmış çöküntü alanlarıdır.
Levha tektoniği kuramına göre, Paleozoik'te tek bir kıta olan Pangaea, Mezozoik'te parçalanarak kuzeyde Laurasia ve güneyde Gondwana adı verilen iki büyük kıtaya bölünmüştür. Bu iki kıta arasında ise büyük bir deniz oluşmuştur.
Bu parçada bahsedilen ve Türkiye arazisinin de büyük bir kısmının tortulanma alanı olan bu kadim deniz aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tetis Denizi
C) Baltık Denizi
D) Hazar Denizi
E) Kızıldeniz
Bir coğrafya öğretmeni tahtaya Türkiye'nin jeolojik geçmişiyle ilgili şu bilgileri yazmıştır:
I. Zonguldak'ta taş kömürü yataklarının bulunması, bu bölgenin Paleozoik'te sıcak ve nemli bir iklim etkisinde gür ormanlarla kaplı olduğunu gösterir.
II. Toros Dağları'nın yüksek kesimlerinde denizel fosillere rastlanması, bu alanların geçmişte bir deniz tabanı olduğunu ve sonradan yükseldiğini kanıtlar.
III. Ege Denizi'ndeki adaların oluşumu ve boğazların açılması, Tersiyer dönemindeki şiddetli volkanik patlamaların doğrudan bir sonucudur.
Öğretmenin verdiği bilgilerden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Jeolojik süreçler incelendiğinde, bir bölgede meydana gelen epirojenik (kıta oluşumu) hareketler sonucunda deniz gerilemesi (regresyon) veya deniz ilerlemesi (transgresyon) olayları yaşanır. Türkiye arazisi özellikle III. Zaman'ın sonları ile IV. Zaman'ın başlarında (Neojen-Kuvaterner geçişi) toptan yükselmeye (epirojenez) maruz kalmıştır.
Bu toptan yükselme hareketinin Türkiye'nin fiziki coğrafyası üzerindeki en belirgin kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Kuzey Anadolu ve Batı Anadolu'da aktif fay hatlarının bulunması
C) Karadeniz kıyılarında boyuna kıyı tipinin görülmesi
D) İç Anadolu Bölgesi'nde sönmüş volkanik dağların bir hat boyunca uzanması
E) Akdeniz kıyılarında maki bitki örtüsünün yaygın olması
Türkiye'de iki farklı maden ocağında araştırma yapan bir jeolog şu tespitlerde bulunmuştur:
- K maden ocağı: Çıkarılan kömürün kalori değeri çok yüksek olup, karbon oranı %85-90 civarındadır. Çevredeki kayaçlarda eğrelti otu gibi ilkel karasal bitki fosillerine rastlanmıştır.
- L maden ocağı: Çıkarılan kömürün kalori değeri daha düşük, nem oranı yüksek olup, karbon oranı %60-70 civarındadır. Çevredeki kayaçlarda daha gelişmiş otsu ve odunsu bitki fosilleri bulunmuştur.
Bu tespitlere göre, K ve L maden ocaklarının kurulduğu arazilerin jeolojik özellikleri hakkında yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?
B) L ocağında çıkarılan kömür türü linyit olup, oluşumu Tersiyer (III. Zaman) dönemine dayanır.
C) K ocağının bulunduğu bölge, Paleozoik döneminde sıcak, nemli ve gür ormanlarla kaplı bir iklime sahiptir.
D) L ocağının bulunduğu arazi, K ocağına göre tektonik hareketlerden daha az etkilenmiş sert bir masif kütledir.
E) K ocağında çıkarılan kömür taş kömürü olup, oluşumu için geçen süre L ocağındakine göre çok daha uzundur.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-cografya-jeolojik-zamanlar/testler