✅ 9. Sınıf Coğrafya: İklim sisteminin bileşenleri ve değişkenliği Test Çöz
✅ 9. Sınıf Coğrafya: İklim sisteminin bileşenleri ve değişkenliği Testi
Belirli bir yerde kısa süre içerisinde etkili olan atmosfer koşullarına "hava durumu", geniş bir alanda uzun yıllar boyunca devam eden atmosfer olaylarının ortalamasına ise "iklim" denir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir yerin iklim özelliklerini yansıtan bir ifadedir?
B) Ankara'da yarın sabah saatlerinde yoğun sis bekleniyor.
C) Erzurum'da kış mevsimi oldukça soğuk ve kar yağışlı geçer.
D) İzmir'de bu öğleden sonra rüzgarın şiddetini artıracağı tahmin ediliyor.
E) Antalya'da dün akşam saatlerinde meydana gelen fırtına seralara zarar verdi.
Atmosferi oluşturan katmanların her birinin kendine has özellikleri vardır. İklim sisteminin en önemli bileşeni olan atmosferin, su buharının tamamına yakınının bulunduğu ve meteorolojik olayların gerçekleştiği katmanı aşağıdakilerden hangisidir?
A) EkzosferB) Termosfer
C) Mezosfer
D) Stratosfer
E) Troposfer
İklim sistemi; atmosfer, hidrosfer, litosfer, biyosfer ve kriyosfer gibi bileşenlerin birbirleriyle etkileşimi sonucu oluşur.
Bu sistemin işleyişini sağlayan temel enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Güneş'ten gelen radyasyon
C) Okyanus akıntıları
D) Magmadaki konveksiyonel akımlar
E) Ay'ın çekim gücü (Gelgit)
İklim sistemini oluşturan bileşenler ve bu bileşenlerin temsil ettiği alanlar eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi "Kriyosfer" (Buz Küre) kapsamında değerlendirilir?
A) Okyanuslar ve denizlerB) Bitki örtüsü ve hayvanlar
C) Yer kabuğunu oluşturan kayaçlar
D) Buzullar ve donmuş topraklar
E) Atmosferdeki gaz karışımları
Karalar ve denizlerin ısınma özellikleri birbirinden farklıdır. Bu durum, kıyı ve iç kesimler arasında iklim farklılıklarına yol açar.
Denizlerin karalara göre daha geç ısınıp daha geç soğumasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Deniz sularının tuzlu olması
C) Suyun öz ısısının karalardan daha yüksek olması
D) Denizlerin güneş ışınlarını daha dik açıyla alması
E) Denizlerdeki canlı çeşitliliğinin daha fazla olması
Bir yüzeyin üzerine düşen güneş ışınlarını yansıtma kapasitesine "albedo" denir. Albedo oranı arttıkça yüzey tarafından soğurulan (emilen) enerji miktarı azalır.
Buna göre, aşağıdaki yüzeylerden hangisinin albedo oranının en yüksek olması beklenir?
B) Geniş yapraklı orman örtüsü
C) Koyu renkli bazaltik kayaçlar
D) Taze karla kaplı zemin
E) Asfalt yol yüzeyi
Büyük volkanik patlamalar sırasında atmosfere yayılan kül bulutları ve kükürt dioksit gazları, iklim üzerinde kısa süreli ama belirgin değişimlere neden olabilir.
Bu durumun temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
B) Yeryüzüne ulaşan güneş radyasyonunun azalarak soğuma yaşanması
C) Atmosferdeki oksijen miktarının hızla artması
D) Okyanus seviyelerinin buharlaşma nedeniyle hızla düşmesi
E) Stratosferdeki ozon tabakasının tamamen yok olması
Atmosferde bulunan bazı gazlar, yeryüzünden yansıyan ısıyı tutarak dünyanın aşırı soğumasını engeller. Buna "doğal sera etkisi" denir. Ancak sanayi devriminden sonra bazı gazların miktarında aşırı artış gözlenmiştir.
Aşağıdaki insan faaliyetlerinden hangisinin atmosferdeki karbondioksit ($ CO_{2} $) oranını artırarak küresel iklim değişimine daha fazla neden olduğu söylenebilir?
B) Rüzgar ve güneş enerjisi kullanımının artması
C) Fosil yakıtların (kömür, petrol vb.) kullanımının artması
D) Mera hayvancılığından besi hayvancılığına geçilmesi
E) Atıkların geri dönüşüm yöntemleriyle ayrıştırılması
Okyanus akıntıları, ekvatoral bölgedeki sıcak suları kutuplara, kutup bölgelerindeki soğuk suları ise ekvatora taşıyarak dünya genelindeki ısı dağılımını dengeler.
Buna göre, Batı Avrupa kıyılarının (örneğin İngiltere ve Norveç), aynı enlemdeki Kanada'nın doğu kıyılarına göre daha ılıman bir iklime sahip olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Gulf Stream sıcak su akıntısının etkisi
C) Kanada'da bitki örtüsünün daha gür olması
D) Avrupa'da sanayileşmenin daha fazla olması
E) Kanada'nın yüz ölçümünün daha büyük olması
Türkiye'de dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında denizel etkiler iç kesimlere fazla sokulamazken, dağların kıyıya dik uzandığı Ege kıyılarında denizel etkiler iç kesimlere kadar ulaşabilmektedir.
Bu durum, iklim sisteminin hangi iki bileşeni arasındaki etkileşime örnektir?
B) Hidrosfer - Kriyosfer
C) Litosfer - Atmosfer
D) Biyosfer - Litosfer
E) Kriyosfer - Biyosfer
Dünya'nın şekline bağlı olarak güneş ışınlarının yere düşme açısı Ekvator'dan kutuplara doğru daralır. Bu durum sıcaklığın da genel olarak kutuplara doğru azalmasına neden olur.
Aşağıdakilerden hangisi bu duruma (enlem etkisine) ters düşen bir örnektir?
B) Kuzey Afrika'nın Avrupa'dan sıcak olması
C) Akdeniz'in Karadeniz'den daha tuzlu olması
D) Türkiye'de güneyden esen rüzgarların sıcaklığı artırması
E) Kutuplarda bitki örtüsünün cılız olması
İklim sisteminde gerçekleşen bir değişim, başka bir süreci tetikleyerek ilk değişimin etkisini artırabilir. Buna "pozitif geri besleme" denir.
Aşağıdaki süreçlerden hangisi küresel ısınma bağlamında bir "pozitif geri besleme" örneğidir?
B) Artan sıcaklıklar nedeniyle buzulların erimesi, buna bağlı olarak yüzey albedosunun azalması ve ısınmanın daha da hızlanması
C) Atmosferdeki toz miktarının artmasıyla güneş ışınlarının daha çok yansıması ve sıcaklığın düşmesi
D) Sanayi tesislerinde filtre kullanımının artırılarak karbon salımının azaltılması
E) Okyanus sularının ısınmasıyla beraber deniz canlılarının göç etmesi
Dünya'nın iklimi jeolojik zamanlar boyunca doğal nedenlerle büyük değişimler geçirmiştir. Bu değişimlerin en önemli nedenlerinden biri, Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesinin şekli (eksantrisite), eksen eğikliğindeki değişimler (obliklik) ve eksenindeki yalpalamadır (presesyon).
Bu astronomik döngülerin iklim üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Yeryüzündeki volkanik faaliyetlerin sayısının artması
C) Dünya'ya ulaşan güneş enerjisinin dağılımının ve miktarının uzun vadede değişmesi
D) Okyanus tabanlarındaki levha hareketlerinin hızlanması
E) Atmosferin toplam kütlesinin azalması
Arktik bölgelerde bulunan ve "permafrost" olarak adlandırılan donmuş topraklar, bünyesinde çok büyük miktarda metan ($ CH_{4} $) gazı hapseder. Metan gazı, karbondioksite göre ısıyı tutma kapasitesi çok daha yüksek olan bir sera gazıdır.
Küresel sıcaklık artışına bağlı olarak permafrost tabakasının erimesiyle başlayacak süreç hakkında yapılabilecek en kapsamlı analiz aşağıdakilerden hangisidir?
B) Donmuş toprakların erimesi tarım alanlarını genişleteceği için küresel ısınmayı yavaşlatır.
C) Litosferden atmosfere yoğun metan salınımı gerçekleşir, bu da sera etkisini kuvvetlendirerek küresel ısınmayı kontrol edilemez bir noktaya taşıyabilir.
D) Kriyosferin küçülmesi okyanuslardaki tuzluluk oranını artırarak iklimi dengeler.
E) Metan gazı atmosferin üst katmanlarına çıkarak ozon tabakasını kalınlaştırır ve dünyayı soğutur.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-cografya-iklim-sisteminin-bilesenleri-ve-degiskenligi/testler