✅ 9. Sınıf Coğrafya: Haritacılığa katkıda bulunan türk bilim insanları Test Çöz
✅ 9. Sınıf Coğrafya: Haritacılığa katkıda bulunan türk bilim insanları Testi
Osmanlı Devleti döneminde yaşamış, 1513 ve 1528 yıllarında iki farklı dünya haritası çizmiş ve denizcilik alanındaki tecrübelerini "Kitab-ı Bahriye" adlı eserinde toplamış olan ünlü Türk denizcisi ve haritacısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Seydi Ali ReisB) Katip Çelebi
C) Piri Reis
D) Kaşgarlı Mahmud
E) İdrisi
Türk dilinin zenginliğini göstermek amacıyla yazılan "Divânu Lugâti't-Türk" adlı eserin içinde, Türk dünyasını merkez alan ilk dünya haritası yer almaktadır. Bu eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) BiruniB) Kaşgarlı Mahmud
C) Evliya Çelebi
D) Ali Kuşçu
E) Uluğ Bey
17. yüzyılda yaşamış, Osmanlı coğrafya geleneğinde bir dönüm noktası sayılan ve dünyanın pek çok bölgesini tanıtan "Cihannüma" adlı eserin müellifi kimdir?
A) Katip ÇelebiB) Seydi Ali Reis
C) Piri Reis
D) İdrisi
E) Biruni
Orta Çağ'da yaşamış, Dünya'nın yarıçapını ve çevresini gerçeğe çok yakın bir şekilde hesaplamış, harita çizimlerinde projeksiyon yöntemlerinden bahsetmiş olan Türk-İslam bilgini aşağıdakilerden hangisidir?
A) HarezmiB) İbn-i Sina
C) Biruni
D) Farabi
E) Gazali
Kanuni Sultan Süleyman döneminde Hint Deniz Seferleri'ne katılan, yaşadığı maceraları "Mir'atü'l-Memalik" (Ülkelerin Aynası) adlı eserinde anlatan ve astronomi ile denizcilik üzerine "Kitabü'l-Muhit" adlı eseri kaleme alan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Piri ReisB) Seydi Ali Reis
C) Barbaros Hayrettin Paşa
D) Matrakçı Nasuh
E) Evliya Çelebi
Sicilya Kralı II. Roger'ın isteği üzerine "Kitabü'r-Rüshandi" (Tabula Rogeriana) adlı eseri hazırlayan ve Orta Çağ'ın en gelişmiş dünya haritalarından birini çizen coğrafyacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kaşgarlı MahmudB) Biruni
C) İdrisi
D) İbn-i Batuta
E) Harezmi
Piri Reis'in 1513 yılında çizdiği ilk dünya haritası ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Ceylan derisi üzerine çizilmiştir.B) Kristof Kolomb'un haritalarından yararlanılmıştır.
C) Atlas Okyanusu ve çevresindeki kıyıları göstermektedir.
D) Harita üzerinde çeşitli hayvan ve insan figürleri ile notlar bulunmaktadır.
E) Avustralya kıtasının tüm detaylarını ve iç kesimlerini göstermektedir.
Kaşgarlı Mahmud tarafından çizilen haritanın en temel özelliği ve çizilme amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Denizcilerin açık denizlerde yön bulmasını sağlamak.B) Türk boylarının yaşadığı bölgeleri ve Türk dünyasının sınırlarını göstermek.
C) Dünya'nın yuvarlak olduğunu kanıtlamak.
D) İpek Yolu'nun tüm güzergahını detaylıca haritalandırmak.
E) Kıtaların kayma teorisini desteklemek.
Türk-İslam dünyasında haritacılığa katkı sağlayan bilim insanları ve eserleri eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi dışarıda kalır?
A) Piri Reis - Kitab-ı BahriyeB) Katip Çelebi - Cihannüma
C) Seydi Ali Reis - Kitabü'l-Muhit
D) Kaşgarlı Mahmud - Siyasetname
E) İdrisi - Kitabü'r-Rüshandi
Katip Çelebi'nin "Cihannüma" adlı eseriyle ilgili;
I. Osmanlı'da Batılı anlamda coğrafya çalışmalarının öncüsüdür.
II. Sadece Osmanlı topraklarını anlatan bir yerel coğrafya kitabıdır.
III. Eserde haritalar, çizimler ve astronomik bilgiler yer almaktadır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Biruni, "Kanun el-Maksudi" adlı eserinde Dünya'nın şekli ve boyutları üzerine bilgiler vermiştir. Biruni'nin haritacılık bilimine en büyük katkısı aşağıdakilerden hangisi olarak kabul edilir?
A) İlk kez pusulayı haritalara entegre etmesi.B) Meridyen yayının uzunluğunu hesaplayarak haritaların ölçeklendirilmesine bilimsel temel oluşturması.
C) Amerika kıtasının varlığını harita üzerinde kesin olarak ispatlaması.
D) Portolan haritalarının ilk örneklerini çizmesi.
E) Haritalarda ilk kez renkli semboller kullanması.
Piri Reis, 1513 tarihli dünya haritasının kenar notlarında; "Bu haritayı yapmak için yirmi kadar haritadan ve 'Mappa Mundi'lerden (dünya haritaları), sekiz Caferiye haritasından, bir Arapça Hindistan haritasından ve yeni çizilmiş dört Portekiz haritasından yararlandım." demiştir.
Bu ifadeden yola çıkarak Piri Reis ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
B) Farklı kültür ve medeniyetlerin coğrafi bilgilerinden faydalanmıştır.
C) Dönemindeki en güncel coğrafi keşifleri takip etmiştir.
D) Haritasını sadece kendi yaptığı gözlem ve seyahatlere dayanarak oluşturmuştur.
E) Bilimsel bir çalışma disipliniyle kaynaklarını belirtmiştir.
Haritacılık tarihi incelendiğinde, Türk bilim insanlarının farklı dönemlerde farklı amaçlarla haritalar ürettiği görülür. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi, haritanın kullanım amacı ve dönemin şartları düşünüldüğünde diğerlerine göre daha "modern" ve "sistematik" bir coğrafya anlayışını temsil eder?
A) Kaşgarlı Mahmud - Türk boylarının dağılışını göstermek için çizilen dairesel harita.B) İdrisi - Orta Çağ Avrupa'sına dünyayı tanıtmak için hazırlanan gümüş levha haritası.
C) Katip Çelebi - Batı ve Doğu kaynaklarını birleştirerek oluşturulan, matbaada basılan ilk coğrafya eseri Cihannüma.
D) Biruni - Gazneli Mahmut döneminde Hindistan'ın konumunu belirlemek için yapılan çalışmalar.
E) Seydi Ali Reis - Hint denizindeki fırtınalardan korunmak için hazırlanan rehber kitaplar.
Bir araştırmacı, haritacılıkta "koordinat sistemi", "projeksiyon yöntemleri" ve "kıyı detaylarının doğruluğu" konularını araştırırken sırasıyla hangi Türk bilim insanlarının eserlerine öncelikle başvurmalıdır?
A) Kaşgarlı Mahmud - Piri Reis - Katip ÇelebiB) Biruni - İdrisi - Piri Reis
C) Seydi Ali Reis - Biruni - Kaşgarlı Mahmud
D) Katip Çelebi - Seydi Ali Reis - İdrisi
E) Biruni - Piri Reis - Kaşgarlı Mahmud
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-cografya-haritaciliga-katkida-bulunan-turk-bilim-insanlari/testler