✅ 9. Sınıf Coğrafya: Doğal ve beşerî faktörlerin ekonomik faaliyetlere etkileri Test Çöz

Doğal çevre koşullarının ekonomik faaliyetler üzerindeki etkisi düşünüldüğünde, aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin iklim koşullarına (sıcaklık, yağış, rüzgar vb.) olan bağımlılığı diğerlerine göre en fazladır?

Yer şekillerinin engebeli ve dağlık olması, yol yapım maliyetlerini artırarak ekonomik faaliyetlerin dağılışını olumsuz etkiler.

Buna göre, yer şekillerinin engebeli olması öncelikle aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin gelişimini doğrudan zorlaştırır?

Ekonomik faaliyetlerin yürütülmesinde ve şekillenmesinde doğal faktörlerin yanı sıra beşerî faktörler de önemli bir rol oynar.

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik faaliyetleri etkileyen beşerî (insan kaynaklı) faktörlerden biridir?

Sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken bazı fabrikaların su kaynaklarına yakın kurulması zorunludur. Çünkü bu tesislerde üretim aşamasında aşırı miktarda su tüketilir.

Buna göre, aşağıdaki sanayi kollarından hangisinin kuruluş yerinin belirlenmesinde su kaynaklarına yakınlık en önemli etkendir?

İklim özellikleri, bitki örtüsünün dağılışını doğrudan etkiler. Bitki örtüsü ise hayvancılık faaliyetlerinin türünü belirler. Örneğin, yaz yağışlarıyla yeşeren gür otlakların bulunduğu alanlarda büyükbaş hayvancılık gelişirken, bozkır bitki örtüsünün yaygın olduğu kurak ve yarı kurak alanlarda küçükbaş hayvancılık yaygındır.

Buna göre, iklim özellikleri göz önüne alındığında aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğal faktörlerin hayvancılık üzerindeki etkisine doğru bir örnektir?

Bazı sanayi kollarında hammaddenin çabuk bozulabilir olması, fabrikaların hammadde kaynağına yakın kurulmasını zorunlu kılar. Buna karşın, bazı sanayi kolları ise tüketici nüfusa (pazara) yakın alanlarda yoğunlaşır.

Buna göre, aşağıdaki sanayi kollarından hangisinin kuruluş yeri belirlenirken hammaddeye yakınlık ilkesi diğerlerine göre daha az öneme sahiptir?

Yeryüzünde bazı alanlar, sahip oldukları ekstrem doğal koşullar nedeniyle ekonomik faaliyetlerin yapılmasına uygun değildir.

I. Grönland'ın iç kesimleri
II. Sahra Çölü
III. Amazon Havzası

Bu alanlarda ekonomik faaliyetleri sınırlandıran en temel doğal faktörler sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Ekonomik faaliyetler birincil (tarım, hayvancılık, madencilik), ikincil (sanayi, inşaat) ve üçüncül (hizmet, ticaret, ulaşım) olmak üzere gruplandırılır. Doğal çevre koşullarının ekonomik faaliyetler üzerindeki doğrudan etkisi, bu faaliyet grupları arasında farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisi doğal çevre koşullarından (iklim, yer şekilleri vb.) en az etkilenir?

Teknolojik gelişmeler ve beşerî müdahaleler, insanların doğaya olan bağımlılığını azaltmakta ve doğal faktörlerin ekonomik faaliyetler üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmektedir.

Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilemez?

Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi, doğrudan doğal çevre koşullarına bağlıdır. Bu nedenle iklimde meydana gelen dalgalanmalar, bazı enerji tesislerinin üretim kapasitesini doğrudan etkiler.

Buna göre, aşağıdaki enerji santrallerinden hangisinin elektrik üretim miktarı iklim koşullarındaki (yağış, rüzgar, güneşlenme süresi) değişimlerden en az etkilenir?

Toprak, tarımsal faaliyetlerin temelini oluşturmasının yanı sıra bazı sanayi kolları için de önemli bir hammaddedir. Toprağın fiziksel ve kimyasal yapısı, sanayi kollarının dağılışını doğrudan etkiler.

Buna göre, aşağıdaki sanayi kollarından hangisinin hammadde kaynağı doğrudan toprağa veya kayaçlara dayanmaz?

Bir ülkenin doğu ve batı kıyıları arasında demir yolu hattı inşa edilmesi planlanmaktadır. Güzergah belirlenirken doğal faktörlerin (yer şekilleri, jeolojik yapı, iklim) inşaat maliyeti ve işletme güvenliği üzerindeki etkileri analiz edilmiştir.

Yapılan analizde;
- Kuzey güzergahının aktif fay hatları üzerinde yer aldığı,
- Güney güzergahının ise çok yüksek ve dik sıradağları aşmak zorunda olduğu,
- Orta güzergahın ise düz bir platodan geçtiği ancak şiddetli kar yağışı ve çığ riski taşıdığı tespit edilmiştir.

Buna göre, demir yolu hattının inşasında karşılaşılan doğal riskler ve maliyetler göz önüne alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Küresel ticaret yollarının belirlenmesinde doğal faktörler (coğrafi konum, okyanus akıntıları, rüzgarlar) tarih boyunca belirleyici olmuştur. Ancak beşerî faktörlerin (teknoloji, mühendislik, sermaye) gelişmesiyle inşa edilen kanallar, küresel ticaret rotalarını tamamen değiştirmiş ve mesafeleri kısaltmıştır.

Buna göre, aşağıdaki kanal veya boğazlardan hangisinin açılması, Akdeniz havzasındaki limanların küresel ticaretteki önemini yeniden artırırken, Afrika kıtasının güneyindeki Ümit Burnu rotasının önemini kaybetmesine neden olan beşerî bir müdahaledir?

Küresel iklim değişikliği, sıcaklık ve yağış rejimlerini değiştirerek tarımsal üretim bölgelerinin coğrafi dağılışını ve verimliliğini derinden etkilemektedir. Bilimsel modellemelere göre, orta enlemlerdeki yarı kurak alanlarda tarımsal verimliliğin düşeceği, buna karşılık yüksek enlemlerdeki (Sibirya ve Kanada'nın kuzey kesimleri) donmuş toprakların (tundra/permafrost) çözülmesiyle yeni tarım alanlarının ortaya çıkabileceği öngörülmektedir.

Bu senaryoya göre, küresel iklim değişikliğinin ekonomik faaliyetlere etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?