✅ 9. Sınıf Coğrafya: Doğa ve insan etkileşimi, coğrafyanın bölümleri Test Çöz

İnsanlar yaşamlarını sürdürebilmek ve ihtiyaçlarını karşılayabilmek için doğal çevre ile sürekli etkileşim halindedir. Bu etkileşimde bazen doğa insanı, bazen de insan doğayı etkiler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğal çevrenin insan faaliyetleri üzerindeki etkisine örnek gösterilebilir?

Yeryüzündeki dağlar, ovalar, platolar ve vadiler gibi yer şekillerinin oluşumunu, gelişimini ve dağılışını inceleyen fiziki coğrafyanın alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Yeryüzündeki okyanuslar, denizler, göller, akarsular ve yeraltı suları doğal sistemleri oluşturan dört temel ortamdan birini meydana getirir.

Bahsedilen bu doğal ortam aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafya bilimini diğer bilimlerden ayıran en önemli özellik, olayların yeryüzündeki yayılışını incelemesidir. Bu ilkeye "dağılış ilkesi" denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde coğrafyanın dağılış ilkesi kullanılmıştır?

İnsanlar, doğal çevreye uyum sağlamaya çalışırken aynı zamanda ihtiyaçları doğrultusunda doğal çevreyi değiştirerek ona müdahale de ederler.

Buna göre;
I. Sibirya'da yaşayan insanların kalın ve kürk kıyafetleri tercih etmesi,
II. İsviçre Alpleri'nde ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla tünel ve viyadüklerin inşa edilmesi,
III. Güneydoğu Asya'da bol su isteyen çeltik (pirinç) tarımının yaygın olması,
IV. Hollanda'da deniz seviyesinin altındaki alanların kurutularak "polder" adı verilen tarım arazilerine dönüştürülmesi

gelişmelerinden hangileri insanın doğayı değiştirmesine ve ona müdahale etmesine örnek gösterilebilir?

Coğrafya, araştırma konularını incelerken diğer birçok bilim dalından yardım alır. Fiziki coğrafyanın alt dalları ile yararlandığı bilim dalları eşleştirildiğinde bazı eşleşmeler ortaya çıkar.

Buna göre, aşağıda verilen fiziki coğrafya alt dalı ile yardımcı bilim dalı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

"Akdeniz iklim bölgesinde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlı geçer. Bu iklim tipinin görüldüğü alanlarda kuraklığa dayanıklı, kadifemsi ve tüylü yapraklara sahip maki bitki örtüsü gelişmiştir. Türkiye'de maki bitki topluluklarına en çok Akdeniz, Ege ve Güney Marmara kıyılarında rastlanır."

Bu metinde sırasıyla coğrafyanın hangi ilkelerine vurgu yapılmıştır?

Orta Çağ'da İslam dünyasında coğrafya bilimine büyük katkılar sağlayan bilim insanları yetişmiştir. Bu bilim insanlarından biri, Dünya'nın yarıçapını, çevre uzunluğunu ve eksen eğikliğini bugünkü değerlere çok yakın bir şekilde hesaplamıştır. Ayrıca jeodezi biliminin kurucusu kabul edilen bu bilgin, "Kanun el-Mesudi" adlı eserinde coğrafi bilgilere geniş yer vermiştir.

Hakkında bilgi verilen bu ünlü Türk-İslam bilgini aşağıdakilerden hangisidir?

Bir coğrafyacı araştırma yapmak amacıyla gittiği bir yörede şu çalışmaları gerçekleştirmiştir:

* Yöredeki nüfusun yaş gruplarına ve cinsiyete göre dağılımını incelemiştir.
* Kırsal kesimdeki evlerin yapımında kullanılan malzemeleri ve yerleşme tiplerini araştırmıştır.
* Yöredeki fabrikaların konumlarını, çalışan işçi sayılarını ve üretilen ürünlerin pazarlanmasını analiz etmiştir.
* Yörede yetiştirilen buğday, şeker pancarı gibi ürünlerin ekim alanlarını ve verimliliğini raporlamıştır.

Buna göre, bu araştırmacının yaptığı çalışmalarda beşeri coğrafyanın aşağıdaki alt dallarından hangisine ait bir inceleme yer almamıştır?

Doğal sistemleri oluşturan litosfer, atmosfer, hidrosfer ve biyosfer sürekli bir etkileşim halindedir. Bir ortamda meydana gelen değişim diğer ortamları da doğrudan veya dolaylı olarak etkiler.

Buna göre, aşağıda verilen olaylar ve bu olayların gerçekleştiği doğal ortamlar arasındaki etkileşim yönü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

İnsanların doğal çevre üzerindeki bazı faaliyetleri doğal dengenin bozulmasına ve çevre sorunlarına yol açarken, bazı faaliyetleri ise doğanın korunmasına ve sürdürülebilirliğe katkı sağlar.

Buna göre, aşağıdaki insan faaliyetlerinden hangisinin doğal çevre üzerinde olumlu bir etki yaratması beklenir?

Coğrafya biliminin tarihsel gelişim süreciyle ilgili araştırma yapan bir grup öğrenci şu bilgilere ulaşmıştır:

I. İlk Çağ'da Amasyalı Strabon, yazdığı 17 ciltlik "Geographika" adlı eseriyle o dönemin bilinen dünyasını tasvir etmiş ve coğrafyanın ilk büyük sentezini yapmıştır.
II. Orta Çağ'da Avrupa'da kilisenin baskısıyla dogmatik düşünce hakimken, İslam dünyasında coğrafya altın çağını yaşamış; İdrisi ve İbn Batuta gibi isimler bilime büyük katkılar sunmuştur.
III. Yeni Çağ'da gerçekleşen Coğrafi Keşifler, dünyanın bilinmeyen bölgelerinin tanınmasını sağlamış ancak haritacılık (kartografya) çalışmalarının önemini kaybetmesine neden olmuştur.
IV. Yakın Çağ'da Alexander von Humboldt fiziki coğrafyanın, Carl Ritter ise beşeri coğrafyanın metodolojik temellerini atarak coğrafyanın modern bir bilim kimliği kazanmasını sağlamışlardır.

Öğrencilerin ulaştığı bu bilgilerden hangileri doğrudur?

Bir ülkede gerçekleştirilen bazı beşeri faaliyetler ve sonuçları aşağıda verilmiştir:

* Akarsular üzerine kurulan dev barajlarla enerji üretimi artırılmış ancak nehir ekosistemindeki bazı balık türlerinin göç yolları kesildiği için bu türlerin nesli tehlikeye girmiştir.
* Tarımda birim alandan alınan verimi artırmak için aşırı kimyasal gübre kullanılmış, bu gübreler yağışlarla sızarak yeraltı su kaynaklarını içilemez hale getirmiştir.
* Sanayi tesisleri, hakim rüzgar yönü hesaba katılmadan şehir merkezinin hemen yanına kurulmuş, bu durum şehirde solunum yolu hastalıklarının hızla artmasına neden olmuştur.
* Deniz kıyıları doldurularak turizm tesisleri ve otoyollar yapılmış, bu süreçte kıyı resifleri ve deniz canlılarının yumurtlama alanları tahrip edilmiştir.

Bu ülkedeki uygulamalar ve sonuçları analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir enerji şirketi, Doğu Anadolu Bölgesi'nde kurulması planlanan bir rüzgar enerjisi santrali (RES) projesi için fizibilite çalışması yapmak üzere bir coğrafyacı grubunu görevlendirmiştir. Coğrafyacılar şu çalışmaları gerçekleştirmiştir:

* Bölgenin son 30 yıllık rüzgar hızı, yönü ve esme sıklığı verilerini analiz ederek en yüksek verim alınacak alanları belirlemişlerdir.
* Santral direklerinin dikileceği alanların eğim, yükselti ve kayaç yapısını inceleyerek heyelan ve deprem risk analizlerini yapmışlardır.
* Üretilecek elektriğin bölgedeki sanayi tesislerine ve şehirlere en az kayıpla ulaştırılabilmesi için kurulacak enerji nakil hatlarının güzergahını planlamışlardır.
* Rüzgar türbinlerinin, bölgeden geçen göçmen kuşların göç yolları ve yerel kuş popülasyonu üzerindeki olası olumsuz etkilerini raporlamışlardır.

Buna göre, coğrafyacı grubunun yaptığı bu çalışmalarda coğrafyanın aşağıdaki alt dallarından hangisine ait bir incelemeye doğrudan yer verilmemiştir?