✅ 9. Sınıf Coğrafya: Demografik dönüşüm ve nüfus modelleri Test Çöz
✅ 9. Sınıf Coğrafya: Demografik dönüşüm ve nüfus modelleri Testi
Demografik dönüşüm modeli, ülkelerin nüfus yapılarının tarihsel süreçte geçirdiği aşamaları açıklayan bir modeldir. Bu modele göre, sanayileşme öncesi dönemden modern sanayi toplumuna geçişte nüfus yapısında meydana gelen temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?
A) Doğum oranlarının artması, ölüm oranlarının azalmasıB) Yüksek doğum ve ölüm oranlarından, düşük doğum ve ölüm oranlarına geçilmesi
C) Genç nüfus oranının sürekli artması
D) Kırsal nüfus oranının kentsel nüfusa göre daha hızlı artması
E) Ortalama yaşam süresinin kısalması
Demografik dönüşüm modelinin birinci aşamasında (sanayi öncesi dönem) nüfus artış hızının çok düşük olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Doğum oranlarının çok düşük olmasıB) Göç oranlarının çok yüksek olması
C) Doğum oranlarının yüksek olmasına karşın ölüm oranlarının da çok yüksek olması
D) Aile planlaması yöntemlerinin yaygın olarak uygulanması
E) Kadınların iş hayatına yoğun katılımı
Aşağıda verilen nüfus piramidi türlerinden hangisi, doğum ve ölüm oranlarının uzun süredir düşük olduğu, nüfusun yaşlanmaya başladığı gelişmiş ülkelere (örneğin İsveç, Almanya) aittir?
A) Düzgün üçgen şekilli piramitB) Kenarları içe çökük üçgen şekilli piramit
C) Asimetrik şekilli piramit
D) Arı kovanı şekilli piramit
E) Çan şekilli piramit
Bir ülkenin sınırları içerisinde belirli bir dönemde gerçekleşen doğumlar ile ölümler arasındaki farka "doğal nüfus artışı" denir. Buna göre, doğal nüfus artış hızı yüksek olan bir ülkenin genel özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
A) Yaşlı nüfus oranının yüksek olmasıB) Sanayi ve hizmet sektöründe çalışanların oranının fazla olması
C) Çocuk bağımlı nüfus oranının yüksek olması
D) Ortalama yaşam süresinin uzun olması
E) Kişi başına düşen milli gelirin yüksek olması
Bir ülkedeki doğal nüfus artış hızı ile gerçek nüfus artış hızı arasındaki fark, o ülkenin göç durumu hakkında bilgi verir.
X ülkesinde doğal nüfus artış hızı %2, gerçek nüfus artış hızı %0.5'tir.
Y ülkesinde doğal nüfus artış hızı %0.2, gerçek nüfus artış hızı %1.8'dir.
Buna göre, X ve Y ülkeleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
B) Y ülkesi dışarıya göç vermektedir.
C) X ülkesinin toplam nüfusu Y ülkesinden fazladır.
D) X ülkesi dışarıya göç vermekte, Y ülkesi ise dışarıdan göç almaktadır.
E) Y ülkesinde doğum oranları X ülkesinden daha yüksektir.
Demografik dönüşüm modelinin üçüncü aşamasında, doğum oranlarında hızlı bir düşüş gözlemlenir. Bu aşamada doğum oranlarının azalmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi diğerlerine göre daha azdır?
A) Kadınların iş hayatına katılım oranının artmasıB) Kentleşme oranının artması ve çekirdek aile yapısının yaygınlaşması
C) Eğitim seviyesinin yükselmesi ve aile planlaması bilincinin gelişmesi
D) Tarımsal üretimde geleneksel yöntemlerin tamamen terk edilmesi
E) Çocukların ekonomik bir güç olmaktan çıkıp bir maliyet unsuru haline gelmesi
Nüfus piramidinin taban kısmı son yıllarda daralmaya başlayan (asimetrik piramit) bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Son yıllarda doğum oranları hızla azalmaktadır.B) Ülkedeki ortalama yaşam süresi kısalmaktadır.
C) Çocuk bağımlı nüfus oranı sürekli artmaktadır.
D) Ülke demografik dönüşümün birinci aşamasındadır.
E) Nüfus artış hızı kontrolsüz şekilde yükselmektedir.
Bir ülkede okul, hastane, yol gibi nüfusa yönelik yapılan yatırımlara "demografik yatırımlar" denir. Demografik yatırımların toplam bütçe içindeki payının yüksek olması, o ülkenin kalkınma hızını olumsuz etkileyebilir.
Buna göre, demografik yatırımlara ayrılan payın çok yüksek olduğu bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Yaşlı nüfus oranı çok yüksektir.
C) Doğal nüfus artış hızı yüksektir.
D) Sanayileşmiş ve gelişmiş bir ülkedir.
E) İş gücü açığı çok fazladır.
Demografik dönüşümün dördüncü aşamasında (modern aşama) yer alan bir ülkede aktif nüfus ($15-64$ yaş) ve bağımlı nüfus yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Çocuk bağımlı nüfus oranı, yaşlı bağımlı nüfus oranından çok yüksektir.B) Yaşlı bağımlı nüfus oranı yüksek, çocuk bağımlı nüfus oranı ise düşüktür.
C) Aktif nüfus oranı sürekli azalmakta ve sıfıra yaklaşmaktadır.
D) Toplam bağımlı nüfus oranı dünya ortalamasının çok üzerindedir.
E) Genç nüfus oranı yaşlı nüfus oranından her zaman fazladır.
Demografik dönüşüm modeline göre, ikinci aşamadan (erken endüstriyel dönem) üçüncü aşamaya (geç endüstriyel dönem) geçen bir ülkede aşağıdaki değişimlerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
A) Bebek ölüm oranlarının azalmasıB) Ortalama yaşam süresinin uzaması
C) Kentsel nüfus oranının artması
D) Toplam nüfus miktarının azalması
E) Kadınların eğitim seviyesinin yükselmesi
Çan şeklindeki nüfus piramidi, belirli bir dönem düşük doğum oranlarına sahip olan ancak son yıllarda doğum oranlarını artırmayı başarmış gelişmiş ülkelere aittir.
Buna göre, çan şeklindeki nüfus piramidine sahip bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Son yıllarda uygulanan nüfus artış hızını yükseltici politikalar başarılı olmuştur.
C) Yaşlı nüfus oranı tamamen ortadan kalkmıştır.
D) Ülke demografik dönüşümün birinci aşamasına geri dönmüştür.
E) Aktif nüfusun tamamı tarım sektöründe istihdam edilmektedir.
Bir ülkenin son $40$ yıllık demografik verileri incelendiğinde; doğum oranlarının binde $35$'ten binde $15$'e gerilediği, ölüm oranlarının ise binde $12$ seviyesinde sabitlendiği görülmüştür. Aynı süreçte kentsel nüfus oranı %$30$'dan %$75$'e yükselmiştir.
Bu ülkenin yaşadığı demografik dönüşüm süreciyle ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?
B) Doğal nüfus artış hızı süreç içerisinde azalma eğilimi göstermiştir.
C) Ülkenin toplam nüfus miktarı bu $40$ yıllık süreçte azalmıştır.
D) Çocuk bağımlı nüfus oranında azalma meydana gelmiştir.
E) Sosyo-ekonomik yapıda tarım dışı sektörlerin payı artmıştır.
Bir ülkenin yıllık nüfus artış hızı grafiği incelendiğinde, $1980$ yılında %$2.5$ olan artış hızının, $2020$ yılında %$0.8$'e gerilediği görülmektedir. Bu süreçte nüfus artış hızı hiçbir dönemde sıfırın altına düşmemiştir.
Sadece bu bilgilere dayanarak, bu ülke hakkında aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?
B) Ülke dışarıya sürekli olarak göç verme eğilimindedir.
C) $1980-2020$ yılları arasında ülkenin toplam nüfusu sürekli artmıştır.
D) Ülkede ölüm oranları doğum oranlarını geçmiştir.
E) Genç nüfusun toplam nüfus içindeki payı artmıştır.
Bir ülkenin demografik dönüşüm sürecindeki dört farklı döneme ait doğum ve ölüm oranları aşağıda verilmiştir:
- I. Dönem: Doğum oranı %$4.2$, ölüm oranı %$3.9$
- II. Dönem: Doğum oranı %$4.0$, ölüm oranı %$1.5$
- III. Dönem: Doğum oranı %$2.0$, ölüm oranı %$1.0$
- IV. Dönem: Doğum oranı %$1.2$, ölüm oranı %$1.1$
Bu verilere göre, ülkenin demografik dönüşüm süreciyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
B) II. dönemde tıp ve beslenme koşullarının iyileşmesiyle ölüm oranları hızla düşmüş, nüfus patlaması yaşanmıştır.
C) III. dönemde doğum oranlarının düşmeye başlaması, ülkenin sosyo-ekonomik olarak geliştiğini gösterir.
D) Ülke en yüksek toplam nüfus miktarına II. dönemde ulaşmıştır.
E) IV. dönemde nüfus artış hızı durma noktasına gelmiş olup, ülke modern demografik aşamadadır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-cografya-demografik-donusum-ve-nufus-modelleri/testler