✅ 9. Sınıf Coğrafya: Demografik dönüşüm süreci ve nüfus piramitleri, afetler ve mekansal bilgi teknolojileri Test Çöz
✅ 9. Sınıf Coğrafya: Demografik dönüşüm süreci ve nüfus piramitleri, afetler ve mekansal bilgi teknolojileri Testi
Demografik dönüşüm modelinin birinci aşamasında (endüstri öncesi dönem) hem doğum hem de ölüm oranları oldukça yüksektir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu aşamada görülen nüfus özelliklerinden biridir?
B) Nüfus artış hızının çok yüksek ve istikrarlı olması
C) Çocuk ölüm oranlarının yüksek olması
D) Yaşlı nüfus oranının toplam nüfus içindeki payının fazla olması
E) Kentsel nüfus oranının kırsal nüfus oranından fazla olması
Tabanı oldukça geniş, kenarları içe çökük üçgen şeklindeki nüfus piramidine sahip bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Doğum oranları oldukça yüksektir.B) Yaşlı nüfus oranı çok fazladır.
C) Sanayileşmiş ve gelişmiş bir ülkedir.
D) Ortalama yaşam süresi çok uzundur.
E) Nüfusun büyük kısmı hizmet sektöründe çalışmaktadır.
Doğal afetler oluştukları kökenlere göre jeolojik, klimatik, hidrolojik ve biyolojik gibi gruplara ayrılır.
Buna göre, aşağıdaki doğal afetlerden hangisi kökeni bakımından diğerlerinden farklı bir grupta yer alır?
B) Volkanizma
C) Tsunami
D) Kasırga
E) Heyelan
Yeryüzüne ait mekansal verilerin bilgisayar ortamında toplanması, depolanması, işlenmesi, analiz edilmesi ve haritalar halinde sunulması sürecine ne ad verilir?
A) Küresel Konumlama Sistemi (GPS)B) Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
C) Uzaktan Algılama (UA)
D) Kartografya Projeksiyonu
E) Teodolit Ölçümü
Demografik dönüşüm sürecinin ikinci aşamasında ölüm oranları hızla düşerken doğum oranlarının yüksek kalması nüfusun hızla artmasına (nüfus patlaması) neden olur. Üçüncü aşamada ise doğum oranlarında da belirgin bir düşüş gözlenir.
Üçüncü aşamada doğum oranlarının hızla düşmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi daha azdır?
B) Kentleşme oranının artması ve yaşam maliyetlerinin yükselmesi
C) Aile planlaması yöntemlerinin yaygınlaşması
D) Tarımsal üretimde makineleşmenin başlamasıyla çocuk iş gücüne duyulan ihtiyacın azalması
E) Ortalama yaşam süresinin uzamasıyla yaşlı nüfus oranının artması
Doğim ve ölüm oranlarının düşük olduğu, durağan bir nüfus yapısına sahip gelişmiş ülkelere ait nüfus piramitleri genellikle "arı kovanı" şeklindedir.
Buna göre, nüfus piramidi arı kovanı şeklinde olan bir ülke hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
B) Nüfusun ikiye katlanma süresi oldukça uzundur.
C) Genç nüfus oranı düşük olduğu için gelecekte iş gücü açığı yaşanma riski vardır.
D) Doğal nüfus artış hızı, göçlerle gerçekleşen nüfus artış hızından her zaman daha fazladır.
E) Nüfusun büyük bir bölümü ikincil (sanayi) ve üçüncül (hizmet) ekonomik faaliyetlerde çalışır.
Heyelan, kütle hareketlerinin en yaygın ve tehlikeli olanlarından biridir. Heyelan oluşumunda hem doğal hem de beşeri faktörler rol oynar.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi heyelan riskini artıran beşeri (insan kaynaklı) faktörler arasında yer alır?
B) Tabakaların yamaca paralel uzanması
C) Yol yapım çalışmaları sırasında yamaç dengesinin (şev) bozulması
D) Kar erimeleri ve aşırı yağışlar sonucu toprağın suya doyması
E) Toprağın killi yapıda olması nedeniyle suyu emerek kayganlaşması
Uzaktan algılama; yeryüzündeki nesnelerle doğrudan fiziksel temas kurmadan, uçak veya uydulara yerleştirilen algılayıcılar yardımıyla elektromanyetik dalgaları kaydederek veri toplama tekniğidir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi uzaktan algılama teknolojisinin coğrafya araştırmalarındaki kullanım alanlarından biri değildir?
B) Tarım alanlarındaki ürün rekoltesinin ve bitki sağlığının izlenmesi
C) Deprem sonrasında hasar gören binaların ve altyapının tespit edilmesi
D) Bir bölgedeki nüfusun yaş gruplarına ve cinsiyete göre dağılımının belirlenmesi
E) Kutup bölgelerindeki buzul erimelerinin zamansal değişiminin takip edilmesi
Son yıllarda doğum oranlarında hızlı bir düşüş yaşayan ülkelerin nüfus piramitlerinin tabanında belirgin bir daralma görülür. Bu tür piramitlere "asimetrik nüfus piramidi" denir.
Buna göre, nüfus piramidi asimetrik yapıya dönüşen bir ülkede yakın gelecekte aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
B) İlkokul çağındaki öğrenci sayısının azalması
C) Genç iş gücü potansiyelinin zamanla azalması
D) Ortalama yaşam süresinin kısalması
E) Demografik yatırımlara (okul, kreş vb.) duyulan ihtiyacın azalması
Doğal afetlerin bir kısmı aniden gerçekleşirken (deprem, çığ, heyelan vb.), bir kısmı ise oldukça yavaş ve sinsi bir şekilde gelişir.
Buna göre, aşağıdaki afetlerden hangisi yavaş gelişen ve etkisi uzun zamana yayılan afetler grubunda yer alır?
B) Kuraklık
C) Kasırga
D) Çığ
E) Sel
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde (CBS) mekansal veriler bilgisayar ortamına aktarılırken "vektörel" ve "raster" olmak üzere iki temel veri modeli kullanılır. Vektörel veri modelinde unsurlar nokta, çizgi ve alan (poligon) olarak temsil edilir.
Buna göre, bir CBS projesinde aşağıdaki coğrafi unsurlardan hangisinin "çizgi" (line) veri modeliyle gösterilmesi en uygundur?
B) Akarsular ve kara yolları
C) Göller ve ormanlık alanlar
D) Meteoroloji istasyonları
E) Ülke sınırları içindeki milli parklar
Bir ülkenin nüfus piramidi incelendiğinde; 30 yıl önce tabanı geniş bir üçgen şeklindeyken, günümüzde tabanının belirgin şekilde daraldığı, orta yaş grubunun (30-45 yaş arası) şişkinleştiği ve yaşlı nüfus oranının kademeli olarak arttığı gözlenmiştir.
Bu ülkenin demografik yapısındaki bu değişim göz önüne alındığında, gelecekte karşılaşabileceği durumlar hakkında aşağıdaki analizlerden hangisi _kesinlikle yanlıştır_?
B) Sosyal güvenlik kurumlarının üzerindeki emeklilik ve sağlık harcamaları yükü zamanla artacaktır.
C) Ülke, nüfus artış hızını azaltmaya yönelik katı ve sınırlayıcı nüfus politikalarını yürürlüğe koymak zorunda kalacaktır.
D) Gelecekte yaşlı nüfusun bakımı için ayrılan kamu bütçesinin payı artacaktır.
E) Okul çağındaki çocuk nüfusunun azalması nedeniyle eğitim sektöründe altyapı ve öğretmen ihtiyacı önceliğini yitirecektir.
Doğal afetler bazen tek bir olay olarak kalmaz, birbirini tetikleyerek zincirleme (sekonder) afetlere yol açabilir. Örneğin; dağlık ve engebeli bir bölgede meydana gelen şiddetli bir deprem, yamaç dengesini bozarak büyük çaplı heyelanlara yol açabilir. Bu heyelanlar bir akarsu vadisinin önünü kapatarak geçici bir göl oluşturabilir ve bu setin aniden yıkılması vadinin aşağı kesimlerinde yıkıcı sel ve taşkınlara neden olabilir.
Buna göre, yukarıda açıklanan zincirleme afet riskinin yüksek olduğu bir bölgede, afet yönetim stratejileri ve mekansal planlama kapsamında alınması gereken önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi _en az_ etkilidir?
B) Deprem riskini azaltmak amacıyla bölgedeki tüm dik yamaçların beton istinat duvarlarıyla tamamen kaplanması
C) Vadi tabanlarındaki yerleşim birimlerinin daha güvenli, yüksek ve jeolojik olarak sağlam zeminlere taşınması
D) CBS ve uzaktan algılama yöntemleriyle heyelan duyarlılık haritalarının hazırlanarak imar planlarına işlenmesi
E) Akarsu yataklarında set oluşma ihtimaline karşı kritik boğazların ve dar vadi kesimlerinin sürekli denetlenmesi
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde (CBS) "Çakıştırma Analizi" (Overlay Analysis), farklı coğrafi özelliklere ait veri katmanlarının üst üste getirilerek yeni ve sentez bir bilgi üretilmesi işlemidir. Bir il afet yönetim merkezi, bölgedeki "Heyelan Risk Haritası"nı hazırlamak için CBS ortamında çok kriterli bir analiz yapacaktır.
Bu analizde en doğru ve güvenilir heyelan risk haritasını elde etmek için aşağıdaki veri katmanlarından hangilerinin üst üste çakıştırılarak analiz edilmesi _gerekli ve yeterlidir_?
B) Eğim derecesi, jeolojik yapı (litoloji), yıllık ortalama yağış miktarı ve bitki örtüsü sıklığı
C) İl sınırları, nüfus yoğunluğu, kara yolları ağı ve sanayi tesislerinin dağılımı
D) Sadece deprem fay hatları, akarsu ağları ve toprak türleri
E) Rüzgar yönü frekansı, toprak derinliği, tarım ürünleri deseni ve mülkiyet sınırları
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-cografya-demografik-donusum-sureci-ve-nufus-piramitleri-afetler-ve-mekansal-bilgi-teknolojileri/testler