✅ 9. Sınıf Coğrafya: Çığ Test Çöz
✅ 9. Sınıf Coğrafya: Çığ Testi
Çığ, doğal afetler içerisinde yer alan ve can ile mal kayıplarına neden olabilen önemli bir kütle hareketidir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi çığ afetinin en doğru tanımıdır?
B) Bir yamaçta biriken kar kütlesinin yer çekimi etkisiyle eğim yönünde hızla kaymasıdır.
C) Volkanik patlamalar sırasında yeryüzüne çıkan lavların yamaç aşağı akmasıdır.
D) Aşırı yağışlar sonucunda akarsu yataklarının taşarak çevredeki alanları su altında bırakmasıdır.
E) Yer kabuğundaki kırılmalar sonucu meydana gelen ani sarsıntılardır.
Türkiye'nin fiziki coğrafya özellikleri göz önüne alındığında, çığ olaylarının en sık ve şiddetli yaşandığı coğrafi bölge aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ege BölgesiB) Marmara Bölgesi
C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
D) Doğu Anadolu Bölgesi
E) İç Anadolu Bölgesi
Dağlık alanlarda çığ riskini ve çığın yaratacağı olumsuz etkileri azaltmak için alınabilecek en doğal ve kalıcı önlem aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yamaçların tamamen beton duvarlarla kaplanmasıB) Bitki örtüsünün korunması ve yamaçların ağaçlandırılması
C) Dağ yamaçlarındaki yerleşim yerlerinin sayısının artırılması
D) Kar yağışını yapay yöntemlerle engellemeye çalışmak
E) Yamaçlardaki eğim derecesinin yapay olarak artırılması
Çığ oluşumu üzerinde yer şekillerinin özellikleri doğrudan etkilidir.
Buna göre, aşağıdaki yer şekli özelliklerinden hangisi çığ riskini doğrudan artıran bir faktördür?
B) Alçak ve engebesiz platolar
C) Dik ve eğimli yamaçlar
D) Akarsu delta ovaları
E) Dalga aşındırmasıyla oluşan düzlükler
Çığ oluşumunda sadece kar yağışının miktarı değil, hava sıcaklığındaki ani değişimler de etkilidir.
Özellikle ilkbahar aylarında hava sıcaklığının aniden yükselmesinin çığ riski üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?
B) Kar tabakasının alt kısmının erimesine ve üstteki kütlenin kaymasına neden olarak riski artırır.
C) Buharlaşmayı artırarak kar kütlesinin hacmini hızla azaltır ve riski yok eder.
D) Rüzgar hızını azaltarak karın yamaçta daha sabit kalmasını sağlar.
E) Toprağın nemini azaltarak karın toprağa daha sıkı tutunmasını sağlar.
İnsan faaliyetleri (beşerî faktörler) bazı durumlarda doğal afetlerin oluşumunu tetikleyebilir veya şiddetini artırabilir.
Aşağıdaki insan faaliyetlerinden hangisinin çığ afetinin meydana gelmesinde tetikleyici bir rol oynadığı söylenemez?
B) Kış turizmi merkezlerinde pist dışı alanlarda kontrolsüz kayak yapılması
C) Dağlık yamaçlarda yüksek ses çıkaran motorlu araçların kullanılması
D) Dik yamaçlardaki ormanlık alanların tahrip edilerek yerleşime açılması
E) Yamaçların eğim yönüne dik olacak şekilde taraçalandırılması (sekilenmesi)
Türkiye'de çığ riski haritası incelendiğinde bazı illerin yer şekilleri ve iklim şartları nedeniyle yüksek risk grubunda yer aldığı görülür.
Buna göre, aşağıdaki il eşleştirmelerinden hangisinde çığ riski diğerlerine göre daha düşüktür?
B) Bitlis - Van
C) Şanlıurfa - Edirne
D) Tunceli - Şırnak
E) Artvin - Rize
Kar tabakalarının fiziksel özellikleri çığ oluşumunda belirleyicidir.
Eski ve sertleşmiş (buz tutmuş) bir kar tabakasının üzerine yeni ve hafif bir kar tabakasının yağması çığ riskini nasıl etkiler?
B) Eski kar tabakası pürüzsüz bir yüzey oluşturduğu için yeni karın kolayca kaymasına neden olur ve riski artırır.
C) Yeni kar tabakası eski karı eriterek çığ oluşumunu tamamen engeller.
D) İki tabaka arasındaki sürtünme kuvveti artacağından çığ riski azalır.
E) Alttaki sert tabaka yeni karın ağırlığı altında ezilerek tamamen yok olur.
Kuzey Yarım Küre'de yer alan dağlık kütlelerde, bakı etkisine bağlı olarak güney yamaçlar güneş ışınlarını daha dik açıyla alır ve daha fazla ısınır.
Bu durumun güney yamaçlardaki çığ oluşumu üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Güney yamaçlarda sıcaklık yüksek olduğundan sadece kış ortasında kuru çığlar görülür.
C) Güney yamaçlarda karların erken ve hızlı erimesiyle ilkbahar başlarında ıslak çığ riski artırır.
D) Güney yamaçlarda gölge süresi fazla olduğundan kar tabakası daha stabil kalır.
E) Güney yamaçlardaki rüzgarlar karın donmasını sağlayarak çığ riskini tamamen önler.
Çığ afetinin zararlarını en aza indirmek için çeşitli mühendislik önlemleri ve yapısal tedbirler alınmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi çığ yollarında uygulanan aktif veya pasif koruma yöntemlerinden biri değildir?
B) Çığ yolları üzerine kar saptırma duvarları inşa edilmesi
C) Çığ riski yüksek yamaçlarda kontrollü olarak yapay çığ başlatılması
D) Çığ tehlikesi olan bölgelerdeki akarsu yataklarının derinleştirilmesi
E) Kar birikmesini önlemek amacıyla rüzgar perdelerinin yapılması
Rüzgar, çığ oluşumunda dolaylı ama oldukça etkili bir meteorolojik faktördür.
Rüzgarın çığ riskini artırmadaki rolüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Rüzgar, karı yamaçlardan süpürerek rüzgar altı yamaçlarda kararsız kar birikmelerine (kar balkonlarına) neden olur.
C) Rüzgar, kar tabakasını sıkıştırarak her zaman daha güvenli ve kaymayan bir zemin hazırlar.
D) Rüzgarın estiği yamaçlarda kar kalınlığı sürekli arttığı için çığ sadece rüzgarı doğrudan alan yamaçta oluşur.
E) Rüzgar, havadaki nem oranını düşürerek karın yağmasını engeller.
Bir coğrafyacı, araştırma yaptığı dağlık bir bölgede çığ risk analizi yapmak ve risk haritası oluşturmak için coğrafi bilgi sistemlerinden (CBS) yararlanarak çeşitli harita katmanlarını üst üste çakıştıracaktır.
Buna göre coğrafyacının, çığ riskinin en yüksek olduğu alanları doğru tespit edebilmesi için;
I. Eğim derecesi $ (30^\circ - 45^\circ) $ haritası,
II. Orman örtüsünün dağılış haritası,
III. Kar kalınlığı ve rüzgar yönü haritası,
IV. Toprak türü ve geçirgenliği haritası
verilerinden hangilerini öncelikli olarak analiz etmesi gerekir?
B) I ve II
C) II ve IV
D) I, II ve III
E) I, II, III ve IV
Çığ olayları dünya genelinde ve Türkiye'de genellikle $ 30^\circ $ ile $ 45^\circ $ arasındaki eğime sahip yamaçlarda meydana gelmektedir.
Bu durumun bilimsel nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?
B) $ 45^\circ $'den fazla eğimli yamaçlarda sıcaklık her zaman daha düşük olduğundan kar erimesi hiçbir zaman gerçekleşmez.
C) $ 30^\circ $'den az eğimli yamaçlarda rüzgar hızı çok yüksek olduğundan karın yamaçta birikmesi tamamen engellenir.
D) Sadece $ 30^\circ - 45^\circ $ arasındaki yamaçlar güneş ışınlarını dik açıyla alır ve bu durum karın kayganlaşmasına yol açar.
E) Yüksek eğimli yamaçlarda bitki örtüsü daha gür olduğu için karın kayması doğal olarak engellenir.
Küresel iklim değişikliği, ekstrem doğa olaylarının sıklığını, zamanlamasını ve şiddetini doğrudan etkilemektedir.
İklim değişikliğinin dağlık alanlardaki çığ dinamikleri üzerindeki etkisiyle ilgili;
I. Kış sıcaklıklarının ani dalgalanması (aşırı ısınma ve soğuma döngüleri) nedeniyle kar tabakalarının kararsızlığının artması,
II. Atmosferdeki enerjinin artmasına bağlı olarak yaşanan ani ve aşırı kar yağışlarının kuru çığ riskini tetiklemesi,
III. Erken ısınma dönemleri nedeniyle ıslak çığların normalden daha erken mevsimlerde görülmesi
öngörülerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-cografya-cig/testler