✅ 9. Sınıf Coğrafya: 2. dönem 2. sınavlar Test Çöz

Atmosferi oluşturan gazların yaklaşık %75'i ve su buharının tamamına yakını bu katmanda bulunur. Bu nedenle, iklim olaylarının tamamı sadece bu katmanda gerçekleşir.

Yukarıda özellikleri belirtilen atmosfer katmanı aşağıdakilerden hangisidir?

Geçmişten günümüze insanların yerleşim yeri seçiminde doğal çevre faktörleri belirleyici bir rol oynamıştır. Özellikle ilk yerleşmelerin kurulduğu alanlar incelendiğinde belirli ortak özellikler göze çarpmaktadır.

Buna göre, dünyadaki ilk yerleşim alanlarının kurulmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi diğerlerine göre daha az olmuştur?

Bölgeler, sahip oldukları özelliklere göre fiziki (doğal) ve beşeri/ekonomik bölgeler olmak üzere ikiye ayrılır. Bu bölgelerin sınırlarının değişme hızı birbirinden farklıdır.

Buna göre, aşağıdaki bölge türlerinden hangisinin sınırlarının diğerlerine göre daha kısa sürede değişmesi beklenir?

İnsanlar, yaşamlarını sürdürebilmek ve ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla doğal çevreyi değiştirerek ondan yararlanırlar. Ancak bu müdahalelerin bazıları doğal çevre üzerinde olumsuz sonuçlar doğurur.

Aşağıdakilerden hangisi insanın doğal çevre üzerindeki olumsuz etkilerinden biridir?

Yeryüzünden yükseldikçe atmosferin aşağıdan yukarıya doğru ısınması ve gazların yoğunluğunun azalması nedeniyle sıcaklık her $ 200 $ metrede yaklaşık $ 1^{\circ}\text{C} $ azalır.

Deniz seviyesinde ($ 0 $ metre) sıcaklığın $ 18^{\circ}\text{C} $ olduğu bir günde, aynı yamaçta bulunan ve yükseltisi $ 1600 $ metre olan bir dağ evinde sıcaklığın kaç $ ^{\circ}\text{C} $ olması beklenir?

Bir dağ yamacı boyunca yükselen hava kütlesi her $ 200 $ metrede $ 1^{\circ}\text{C} $ soğurken, dağın diğer yamacından aşağıya doğru esen fön rüzgârı her $ 100 $ metrede $ 1^{\circ}\text{C} $ ısınır.

Deniz seviyesinden ($ 0 $ metre) $ 2400 $ metre yükseklikteki bir dağın zirvesini aşarak diğer taraftaki deniz seviyesine inen rüzgârın sıcaklığı, zirveye ulaşmadan önce deniz seviyesinde $ 12^{\circ}\text{C} $ ise, ulaştığı diğer yamaçtaki deniz seviyesinde kaç $ ^{\circ}\text{C} $ olur?

Kırsal yerleşmelerde konut yapımında kullanılan malzemeler büyük oranda yakın çevredeki doğal çevre koşullarına ve iklim özelliklerine bağlıdır.

Buna göre, aşağıda coğrafi özellikleri belirtilen bölgeler ile bu bölgelerde yaygın olarak kullanılan mesken (konut) malzemesi eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

I. Yağışın bol, orman örtüsünün gür olduğu Karadeniz kıyı kuşağı
II. Kurak ve yarı kurak iklimin hüküm sürdüğü İç Anadolu düzlükleri
III. Karstik kayaçların ve dağlık arazinin yaygın olduğu Akdeniz Toros kuşağı

Dünya kendi ekseni etrafındaki dönüşünü batıdan doğuya doğru 24 saatte tamamlar. Bu dönüş esnasında oluşan merkezkaç kuvvetine bağlı olarak yön değiştiren rüzgarlar, Kuzey Yarım Küre'de hareket yönünün sağına, Güney Yarım Küre'de ise soluna saparlar.

Rüzgarların esme yönlerinde meydana gelen bu sapmalar aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

Coğrafi özelliklerine göre oluşturulan bazı bölge sınırları birbiriyle büyük oranda örtüşürken (çakışırken), bazıları tamamen farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıda verilen bölge çiftlerinden hangisinin sınırlarının birbiriyle en fazla uyum göstermesi (çakışması) beklenir?

Sıcak ve nemli hava kütlelerinin bir dağ yamacı boyunca yükselerek soğuması sonucu oluşan yağışlara "yamaç (orografik) yağışları" denir.

Bu yağış türünün Türkiye'de en belirgin görüldüğü yerler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Kırsal yerleşmelerin toplu veya dağınık dokulu olmasında su kaynaklarının dağılışı ve yer şekillerinin özellikleri belirleyicidir. Su kaynaklarının kısıtlı, yer şekillerinin sade olduğu yerlerde toplu yerleşmeler; su kaynaklarının bol, yer şekillerinin engebeli olduğu yerlerde ise dağınık yerleşmeler görülür.

Buna göre, Türkiye'nin coğrafi özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Dünya'nın şekli ve günlük hareketine bağlı olarak yeryüzünde sürekli basınç kuşakları oluşur. Ekvator'da termik alçak basınç (TAB), kutuplarda termik yüksek basınç (TYB) oluşurken; 30° enlemlerinde dinamik yüksek basınç (DYB) ve 60° enlemlerinde dinamik alçak basınç (DAB) kuşakları yer alır.

Buna göre, 30° Kuzey enlemindeki dinamik yüksek basınç merkezinden, 60° Kuzey enlemindeki dinamik alçak basınç merkezine doğru esen Batı rüzgarları ile ilgili;

I. Esme yönü Kuzey Yarım Küre'de olduğu için hareket yönünün sağına doğru sapar.
II. Sıcak kökenli oldukları için ulaştıkları orta kuşak karalarının batı kıyılarına bol yağış bırakırlar.
III. Yıl boyunca esen bu rüzgarlar, okyanus akıntılarını yönlendirerek sıcak su akıntılarının oluşmasında rol oynar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Belirli bir sıcaklıkta havanın taşıyabileceği en fazla nem miktarına "maksimum nem", havada o an var olan nem miktarına ise "mutlak nem" denir. Bağıl nem ise mutlak nemin maksimum neme oranıdır ve yüzde (%) olarak ifade edilir.

Aşağıdaki tabloda aynı gün içinde farklı merkezlerdeki sıcaklık, mutlak nem ve maksimum nem değerleri verilmiştir:

- K Merkezi: Sıcaklık: $ 10^{\circ}\text{C} $, Mutlak Nem: $ 6 \text{ g/m}^3 $, Maksimum Nem: $ 9 \text{ g/m}^3 $
- L Merkezi: Sıcaklık: $ 20^{\circ}\text{C} $, Mutlak Nem: $ 12 \text{ g/m}^3 $, Maksimum Nem: $ 17 \text{ g/m}^3 $
- M Merkezi: Sıcaklık: $ 30^{\circ}\text{C} $, Mutlak Nem: $ 15 \text{ g/m}^3 $, Maksimum Nem: $ 30 \text{ g/m}^3 $

Bu verilere göre, merkezlerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

İnsanlığın doğaya müdahalesi sanayi devriminden sonra hızla artmış ve küresel ölçekte ciddi çevre sorunlarına yol açmıştır. Ancak günümüzde "sürdürülebilir kalkınma" ilkesi çerçevesinde, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye atmadan doğayla uyumlu projeler geliştirilmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen insan faaliyetlerinden hangisi, ekolojik dengeyi korumaya yönelik sürdürülebilir bir çevre politikasına en uygun örnektir?