✅ 9. Sınıf Biyoloji: Hücre zarının görevi Test Çöz
✅ 9. Sınıf Biyoloji: Hücre zarının görevi Testi
Hücre zarı, hücreyi dış ortamdan ayıran canlı, esnek ve dinamik bir yapıdır.
Aşağıdakilerden hangisi hücre zarının temel görevlerinden biridir?
B) Hücreye madde giriş ve çıkışını seçici geçirgen olarak kontrol etmek
C) Hücre bölünmesi sırasında iğ ipliklerini oluşturmak
D) Protein sentezi için şifre vermek
E) Hücre içindeki yaşlanmış organelleri sindirmek
Hücre zarının dış yüzeyinde bulunan karbonhidratların protein ve lipitlerle birleşmesiyle oluşan glikoprotein ve glikolipit tabakasına glikokaliks denir.
Buna göre glikokaliks tabakası, hücre zarında aşağıdaki işlevlerden hangisinin gerçekleşmesinde görev almaz?
B) Hormonların algılanması ve hücreye cevap oluşturulması
C) Hücreye seçici geçirgenlik özelliğinin kazandırılması
D) Hücre zarının mekanik etkilere karşı korunması
E) Hücre solunumu için gerekli olan oksijenin üretilmesi
Günümüzde geçerliliğini koruyan "Akıcı Mozaik Zar Modeli"ne göre hücre zarının temel yapısını çift katlı bir tabaka oluşturur.
Bu çift katlı tabakayı oluşturan ve zara akışkanlık kazandıran temel organik molekül aşağıdakilerden hangisidir?
B) Fosfolipit
C) Glikoz
D) Kolesterol
E) Selüloz
Hücre zarından madde geçişleri pasif ve aktif taşıma olmak üzere iki ana grupta incelenir.
Aşağıdaki taşıma şekillerinden hangisinde hücre zarı üzerinden madde geçişi sağlanırken kesinlikle enerji ($ \text{ATP} $) harcanmaz?
B) Endositoz
C) Ekzositoz
D) Kolaylaştırılmış difüzyon
E) Fagositoz
Hücre zarının dışa bakan yüzeyinde yer alan glikoprotein ve glikolipit moleküllerinin oluşturduğu glikokaliks tabakası, hücrenin "kimliği" olarak kabul edilir.
Glikokaliks tabakasının yapısının bozulması durumunda;
I. Hücrelerin kontrolsüz bölünerek kanserleşmesi,
II. Bağışıklık sisteminin kendi hücrelerine saldırması (otoimmün hastalıklar),
III. Hücrenin dış ortamdan madde alışverişini tamamen durdurması
durumlarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Hayvan hücrelerinin zar yapısında bulunan steroid yapılı bir lipit olan kolesterol ile ilgili;
I. Sıcaklık düştüğünde zarın donmasını ve katılaşmasını engeller.
II. Sıcaklık yükseldiğinde zarın aşırı akışkan olmasını önleyerek zarı dengeler.
III. Bitki hücre zarlarında da mekanik dayanıklılığı artırmak amacıyla bol miktarda bulunur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Hücre zarından küçük moleküllerin geçiş hızı ve kolaylığı moleküllerin kimyasal özelliklerine göre değişiklik gösterir.
Buna göre, hücre zarından madde geçişleriyle ilgili aşağıdaki kıyaslamalardan hangisi yanlıştır?
B) Yağı çözen maddeler (alkol, eter), çözemeyen maddelere göre zardan daha kolay geçer.
C) Nötr atomlar, iyonlara (yüklü taneciklere) göre zardan daha kolay geçer.
D) Pozitif yüklü iyonlar ($ \text{Na}^+ $), negatif yüklü iyonlara ($ \text{Cl}^- $) göre zardan daha kolay geçer.
E) Küçük moleküller, büyük moleküllere göre zardan daha kolay geçer.
Hücre zarı tüm canlı hücrelerde ortak olarak bulunurken; hücre duvarı (çeperi) bitki, mantar ve bakteri gibi bazı canlı gruplarında bulunur.
Buna göre, aşağıda verilen özelliklerden hangisi hücre duvarına ait olmayıp sadece hücre zarına özgüdür?
B) Seçici geçirgen (yarı geçirgen) yapıda olma
C) Karbonhidrat molekülleri içerme
D) Hücreye belirli bir şekil ve desteklik sağlama
E) Cansız ve sert bir yapıya sahip olma
Hücre zarından doğrudan geçemeyecek kadar büyük moleküllerin hücre içine alınması (endositoz) veya hücre dışına atılması (ekzositoz) süreçlerinde hücre zarının yüzey alanında değişimler meydana gelir.
Bu olaylarla ilgili;
I. Endositoz sırasında hücre zarı içeriye doğru cep oluşturup koptuğu için hücre zarının yüzey alanı azalır.
II. Ekzositoz sırasında salgı kofulunun zarı hücre zarı ile birleştiği için hücre zarının yüzey alanı artar.
III. Çeperi (hücre duvarı) olan bitki ve mantar hücreleri endositoz yapamazken ekzositoz yapabilirler.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Çeperli bir bitki hücresi, kendisinden daha yoğun (hipertonik) bir ortama bırakıldığında su kaybederek büzülür. Bu olaya plazmoliz denir.
Plazmolize uğrayan bir bitki hücresinde gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
B) Hücrenin osmotik basıncı artar.
C) Hücrenin turgor basıncı azalır.
D) Hücre kofulunun hacmi küçülür.
E) Hücre duvarı içeriye doğru büzülerek tamamen çöker.
Hücre zarında bulunan proteinler, zarın toplam kütlesinin yaklaşık %50'sini oluşturur ve zarda çok kritik görevler üstlenirler.
Aşağıdakilerden hangisi hücre zarında yer alan proteinlerin gerçekleştirdiği görevlerden biri değildir?
B) Suda çözünen iyonların ve polar moleküllerin zardan geçişini sağlamak (kanal ve taşıyıcı görevi)
C) Hücre solunumu reaksiyonları için gerekli olan glikoz moleküllerini sentezlemek
D) Komşu hücrelerin birbirine tutunmasını ve doku oluşumunu sağlamak
E) Hücre dışı matrise tutunarak hücreye mekanik desteklik kazandırmak
Bir biyoloji öğretmeni, hücre zarının seçici geçirgenliğini göstermek amacıyla bir deney düzeneği hazırlıyor. İçi %10 nişasta ve %5 glikoz çözeltisiyle dolu olan yarı geçirgen bir bağırsak torbayı (hücre zarı modeli), saf su içeren bir behere bırakıyor. Bir süre bekledikten sonra beherdeki suya iyot çözeltisi ekliyor.
(Not: İyot, nişasta ayıracı olup nişasta ile mavi-mor renk verir. İyot molekülleri yarı geçirgen zardan geçebilecek büyüklüktedir.)
Deneyin sonucunda gerçekleşen olaylarla ilgili;
I. Bağırsak torbanın içindeki sıvı mavi-mor renk alır.
II. Beherdeki sıvı mavi-mor renk alır.
III. Beher sıvısında glikoz moleküllerine rastlanır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Tek hücreli bir organizma olan amibin bulunduğu ortama eşit konsantrasyonlarda $ X $ ve $ Y $ maddeleri eklenmiştir. Bu maddelerin hücre içine alınma hızlarının, ortamdaki oksijen konsantrasyonuna bağlı değişimi aşağıdaki gibidir:
- $ X $ maddesinin hücre içine alınma hızı, ortamdaki oksijen konsantrasyonu artsa da tamamen sabit kalmaktadır.
- $ Y $ maddesinin hücre içine alınma hızı, ortamdaki oksijen konsantrasyonu arttıkça belirli bir seviyeye kadar artmakta, daha sonra sabitlenmektedir.
Buna göre;
I. $ X $ maddesinin taşınması kolaylaştırılmış difüzyon ile gerçekleşiyor olabilir.
II. $ Y $ maddesinin taşınması aktif taşıma ile gerçekleşiyor olabilir.
III. $ X $ maddesinin taşınmasında hücre zarındaki proteinler kesinlikle görev almaz.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Hücre zarının "Akıcı Mozaik Zar Modeli"ne göre, zarın iç (sitoplazmaya bakan) ve dış (hücre dışı ortama bakan) yüzeyleri hem kimyasal yapı hem de işlevsel özellikler bakımından birbirinden farklıdır. Bu durum hücre zarının "asimetrik" bir yapıda olduğunu gösterir.
Hücre zarının bu asimetrik yapısının oluşmasında;
I. Glikoprotein ve glikolipit moleküllerinin sadece zarın dışa bakan yüzeyinde yer alması,
II. Çift katlı fosfolipit tabakasındaki hidrofobik kuyrukların zarın iç kısmına, hidrofilik başların ise dış kısımlara doğru yönelmiş olması,
III. Zar proteinlerinin iç ve dış yüzeylerdeki dağılımının, miktarının ve çeşitlerinin farklı olması
durumlarından hangileri doğrudan etkilidir?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-biyoloji-hucre-zarinin-gorevi/testler