✅ 9. Sınıf Biyoloji: Coğrafya biliminin konusu ve bölümleri Test Çöz
✅ 9. Sınıf Biyoloji: Coğrafya biliminin konusu ve bölümleri Testi
Yeryüzünü oluşturan doğal sistemler; atmosfer (hava küre), litosfer (taş küre), hidrosfer (su küre) ve biyosfer (canlılar küresi) olmak üzere dört temel ortamdan meydana gelir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi litosfer (taş küre) içerisinde yer alan doğal unsurlardan biridir?
B) Kayaçlar ve topraklar
C) Bulutlar ve rüzgârlar
D) Bitki toplulukları
E) Yeraltı suları
Coğrafya bilimini diğer bilim alanlarından ayıran ve sadece coğrafyaya özgü olan en temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nedensellik (Neden-Sonuç) ilkesiB) Dağılış ilkesi
C) Karşılıklı ilgi ve bağlantı ilkesi
D) Tarihsellik ilkesi
E) Deney ve gözlem ilkesi
Yeryüzündeki iklim tiplerini, iklimin oluşum nedenlerini ve iklim elemanlarını (sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem, yağış) inceleyen fiziki coğrafyanın alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?
A) JeomorfolojiB) Hidroğrafya
C) Klimatoloji
D) Biyocoğrafya
E) Kartografya
Aşağıdakilerden hangisi beşeri coğrafyanın inceleme konuları arasında yer almaz?
A) Nüfusun dağılışı ve yapısıB) Göç hareketlerinin nedenleri
C) Yerleşme tipleri ve meskenler
D) Volkanik dağların oluşum süreçleri
E) Sanayi tesislerinin kuruluş yerleri
Fiziki coğrafyanın alt dalları, araştırmalarında diğer temel bilimlerden faydalanır.
Buna göre, fiziki coğrafyanın alt dalı ile yararlandığı yardımcı bilim dalı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
B) Klimatoloji - Meteoroloji
C) Hidroğrafya - Hidroloji
D) Biyocoğrafya - Botanik
E) Kartografya - Demografi
"Türkiye'de fay hatlarının yoğun olduğu alanlarda deprem riski yüksektir. Bu alanlarda jeotermal kaynakların bulunması sıcak su tesislerinin kurulmasını sağlamış, buna bağlı olarak termal turizm gelişmiştir. Türkiye'de termal turizm tesisleri en çok Ege, Güney Marmara ve İç Anadolu bölgelerinde yaygındır."
Bu parçada coğrafya biliminin aşağıdaki ilkelerinden hangilerine değinilmiştir?
B) Yalnızca Dağılış
C) Nedensellik ve Dağılış
D) Yalnızca Karşılıklı İlgi
E) Nedensellik, Dağılış ve Karşılıklı İlgi (Bağlantı)
İnsan ile doğal ortam arasında sürekli bir etkileşim vardır. İnsanın doğaya müdahale etmesi çevre sorunlarına veya mekânsal değişimlere yol açabilmektedir.
Aşağıdaki durumlardan hangisi, insanın doğaya olan etkisine örnek gösterilemez?
B) Denizlerin doldurularak havalimanı ve otoyol yapılması
C) Aşırı sıcak ve kurak bölgelerde insanların kerpiç meskenler inşa etmesi
D) Tünel ve köprüler yapılarak ulaşım ağının kısaltılması
E) Ormanlık alanların tahrip edilerek tarım arazisine dönüştürülmesi
Coğrafya biliminin tarihsel gelişimine katkı sağlayan bilim insanları ve eserleri/çalışmaları eşleştirilmiştir.
Aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
B) Carl Ritter - Beşeri coğrafyanın kurucusu kabul edilir ve "Mukaddime" adlı eseri yazmıştır.
C) Alexander von Humboldt - Fiziki coğrafyanın kurucusudur ve "Kosmos" adlı eseri kaleme almıştır.
D) Piri Reis - Dünya haritası çizimi ve "Kitab-ı Bahriye" adlı eseriyle tanınır.
E) Katip Çelebi - "Cihannüma" adlı eseriyle Osmanlı coğrafyacılığına yön vermiştir.
Doğal ortamı oluşturan atmosfer, litosfer, hidrosfer ve biyosfer sürekli etkileşim halindedir.
"Aşırı yağışlar sonucunda dik yamaçlardaki toprağın kayarak üzerindeki orman örtüsüyle birlikte yer değiştirmesi" olayı aşağıdaki doğal ortam üçlülerinden hangileri arasındaki doğrudan etkileşime örnek oluşturur?
B) Hidrosfer - Atmosfer - Litosfer
C) Biyosfer - Hidrosfer - Atmosfer
D) Litosfer - Biyosfer - Hidrosfer
E) Yalnızca Litosfer ve Biyosfer
Coğrafya araştırmalarında fiziki ve beşeri olaylar inceleme konularına göre alt disiplinlere ayrılır.
Aşağıda verilen inceleme konusu ve ilgili coğrafya alt dalı/yardımcı bilimi eşleştirmelerinden hangisinde yanlışlık yapılmıştır?
B) Yeraltı ve yerüstü sularının dağılışı - Hidroğrafya
C) Nüfus miktarı ve yaş yapısı - Demografi
D) Toprak türleri ve verimliliği - Pedoloji
E) Gökyüzündeki gezegenlerin hareketleri - Klimatoloji
Hidroğrafya; göller, akarsular, denizler ve yeraltı suları gibi su kütlelerini inceleyen fiziki coğrafya dalıdır. Çalışmalarında hidrolojinin alt dallarından faydalanır.
Buna göre;
I. Gölleri inceleyen bilim dalı: Limnoloji
II. Akarsuları inceleyen bilim dalı: Potamoloji
III. Okyanus ve denizleri inceleyen bilim dalı: Oseonografya
IV. Yeraltı sularını inceleyen bilim dalı: Hidrojeoloji
Yukarıdaki su bilimi alt dalları ile ilgili tanımlamalardan hangileri doğrudur?
B) II ve III
C) I, II ve IV
D) II, III ve IV
E) I, II, III ve IV
Bir coğrafyacı, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yürüttüğü arazi çalışmasında şu gözlemleri kaydetmiştir:
"Bölgede dağların kıyıya paralel uzanması (I) nedeniyle denizel etki iç kesimlere sokulamamakta, kıyı kesimde bol yağışlı ve ılıman bir iklim yaşanmaktadır (II). Bu iklim şartları gür orman örtüsünün yetişmesini sağlamıştır (III). Kıyı şeridinde yerleşmeye uygun düzlüklerin sınırlı olması nedeniyle konutlar birbirinden uzak, dağınık yerleşme düzeni göstermektedir (IV). Yerel halk ahşap yapı malzemesi kullanarak meskenler inşa etmiştir (V)."
Bu gözlem raporu doğrultusunda yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
B) III numaralı ifadede atmosfer koşulları ile biyosfer unsurları arasındaki neden-sonuç ilişkisi vurgulanmıştır.
C) IV numaralı ifade, yer şekillerinin beşeri coğrafya unsuru olan yerleşme dokusu üzerindeki belirleyici etkisini örnekler.
D) V numaralı ifade, insanın doğal ortamı kendi istekleri doğrultusunda tamamen değiştirdiğini ve doğaya tam hakimiyet kurduğunu kanıtlar.
E) Metnin genelinde coğrafya biliminin "nedensellik" ve "karşılıklı ilgi" ilkeleri aktif olarak kullanılmıştır.
Bir bölgede yapılması planlanan baraj projesi öncesinde hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunda şu tespitlere yer verilmiştir:
"Proje alanındaki akarsu vadisi boyunca kurulacak baraj; elektrik üretimi ve sulu tarıma katkı sağlayacak olsa da, vadide bulunan endemik bitki türlerinin su altında kalmasına, mikroklima alanlarının değişmesine, yöre halkının göç etmek zorunda kalmasına ve tarihi kalıntıların tahrip olmasına yol açacaktır."
Bu rapora dayalı olarak coğrafi bakış açısıyla yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisine ulaşılamaz?
B) Baraj yapımı hidrosferdeki değişimin biyosfer ve atmosfer üzerindeki etkilerine örnektir.
C) Ekonomik getiri sağlayan beşeri faaliyetlerin tamamı doğal dengeye hiçbir zarar vermeden gerçekleştirilebilir.
D) İnsanın doğayı değiştirme gücü, sosyo-ekonomik ve kültürel sonuçlar doğurmaktadır.
E) Yapılan müdahale, fiziki coğrafya elemanları ile beşeri coğrafya unsurlarının karmaşık etkileşimini ortaya koymaktadır.
Modern coğrafyanın metodolojik temelleri 19. yüzyılda Almanya'da atılmıştır. Alexander von Humboldt, nedensellik ve karşılaştırma ilkelerini kullanarak fiziki coğrafyanın; Carl Ritter ise insan ile mekân arasındaki ilişkiyi beşeri coğrafya odağında inceleyerek beşeri coğrafyanın kurucusu olmuştur. Her iki bilim insanı da coğrafyayı sadece bir "tasvir (betimleme)" bilimi olmaktan çıkarıp "analitik ve sentezci" bir disiplin haline getirmişlerdir.
Bu bilgilere ve coğrafya biliminin gelişimine göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Humboldt ve Ritter, coğrafya biliminde fiziki ve beşeri olayların karşılıklı etkileşim prensibiyle incelenmesini sağlamışlardır.
C) Coğrafya bilimi nedensellik ilkesinin uygulanmasıyla birlikte betimleyici nitelikten analitik bir niteliğe kavuşmuştur.
D) Carl Ritter'in çalışmaları, coğrafyanın merkezine insan ve insan faaliyetlerinin mekânla etkileşimini yerleştirmiştir.
E) Coğrafyanın fiziki ve beşeri olarak ayrılması, bu iki alanın birbiriyle hiçbir ampirik veya mantıksal bağlantısının bulunmadığını gösterir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-biyoloji-cografya-biliminin-konusu-ve-bolumleri/testler