✅ 9. Sınıf Biyoloji: Biyolojinin önemi ve bilimsel yöntem Test Çöz

Bir öğrenci sınıfta "Hava bugün çok sıcak" derken, fen laboratuvarındaki bir araştırmacı "Hava sıcaklığı termometre ile $35$ °C ölçüldü" şeklinde bir açıklama yapmıştır.

Buna göre, öğrencinin ve araştırmacının yaptığı gözlem türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Bilimsel bir problemin çözüm sürecinde, kurulan hipoteze dayalı olarak mantıksal ve tutarlı sonuçlar çıkarma işlemine ne ad verilir?

Biyoloji, canlıları ve yaşam süreçlerini inceleyen bir bilim dalı olarak günümüzde birçok küresel sorunun çözümünde aktif rol oynamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi biyoloji biliminin doğrudan ilgilendiği ve çözüm üretmeye çalıştığı küresel sorunlardan biri değildir?

Bilimsel bir araştırmada, etkisi incelenen ve araştırmacı tarafından doğrudan, bilinçli olarak değiştirilen değişkene ne ad verilir?

Bilimsel bir çalışmada kurulan hipotez ile ilgili;

I. Probleme sunulan geçici bir çözüm yoludur.
II. Eldeki tüm verilere uygun olmalıdır.
III. Yeni deneyler ve gözlemlerle test edilebilir ve sorgulanabilir olmalıdır.
IV. Kontrollü deneylerle doğruluğu kanıtlandığında kesinlikle bir doğa kanununa dönüşür.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir araştırmacı, özdeş iki saksı bitkisini kullanarak bir deney tasarlıyor. Birinci bitkiyi kırmızı ışık altında, ikinci bitkiyi ise yeşil ışık altında bekletiyor. Her iki bitkiye de eşit miktarda su, mineral ve karbondioksit sağlıyor, sıcaklığı sabit tutuyor. Deney sonucunda kırmızı ışık altındaki bitkinin daha fazla geliştiğini gözlemliyor.

Bu deneyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bilimsel yöntem basamaklarını takip eden bir biyolog, kurduğu hipoteze yönelik yaptığı kontrollü deneyler sonucunda elde ettiği verilerin, hipotezini desteklemediğini fark etmiştir.

Bu durumda biyoloğun bilimsel yöntem sürecine göre bir sonraki adımda aşağıdakilerden hangisini yapması beklenir?

Aşağıda bilimsel çalışmalarda yapılabilecek bazı gözlem örnekleri verilmiştir:

I. Bir fidanın boyunun cetvel yardımıyla $15$ cm olarak ölçülmesi
II. Bir göldeki suyun sıcaklığının termometre ile $18$ °C olarak belirlenmesi
III. Bir yaprağın renginin sonbaharda sarıya dönüştüğünün çıplak gözle görülmesi
IV. Bir farenin diğerine göre daha hızlı koştuğunun gözlemlenmesi

Buna göre, verilenlerden hangileri nicel gözleme örnek olarak gösterilebilir?

Bilimsel yöntemle ulaşılan "Teori" ve "Kanun" kavramları hakkında aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Biyolojinin alt bilim dalları ve çalışma alanları ile ilgili yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Bilimsel bir çalışma yürüten bir biyoloğun, araştırmasının güvenilirliğini, geçerliliğini ve objektifliğini artırmak için aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmez?

Bir araştırmacı, özdeş fasulye tohumlarını kullanarak topraktaki tuz oranının çimlenme hızına etkisini incelemektedir. Araştırmacı, beş farklı saksıya eşit miktarda toprak koyup her birine farklı oranlarda tuz ekliyor. Diğer tüm çevre koşullarını (sıcaklık, nem, ışık) sabit tutuyor. Deney sonucunda elde ettiği verileri aşağıdaki gibi kaydediyor:

- $%0$ tuz içeren saksıda çimlenme süresi: $3$ gün
- $%1$ tuz içeren saksıda çimlenme süresi: $5$ gün
- $%2$ tuz içeren saksıda çimlenme süresi: $8$ gün
- $%3$ tuz içeren saksıda çimlenme süresi: $12$ gün
- $%4$ tuz içeren saksıda çimlenme gerçekleşmemiştir.

Bu araştırmaya göre yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?

Bir gölde aniden meydana gelen toplu balık ölümlerini araştıran bir biyolog şu çalışmaları gerçekleştirmiştir:

I. Gölden su ve ölü balık örnekleri alarak laboratuvarda incelemiş, suda yüksek oranda kurşun ağır metaline rastlamıştır.
II. "Göldeki balık ölümlerinin sebebi sudaki kurşun miktarının artmasıdır." fikrini öne sürmüştür.
III. "Eğer balık ölümlerinin sebebi kurşun ise, kurşunsuz temiz suda yaşayan balıklarda ölüm gözlenmemelidir." çıkarımını yapmıştır.
IV. Özdeş iki akvaryumdan birine kurşunlu su, diğerine kurşunsuz su koyarak eşit sayıda balığın hayatta kalma durumunu gözlemlemiştir.

Buna göre, biyoloğun yaptığı çalışmaların bilimsel yöntem basamaklarıyla doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Biyoloji bilimindeki hızlı gelişmeler, insanlığın birçok sorununa çözüm üretirken beraberinde bazı etik tartışmaları da getirmektedir. Biyoloji ve tıp alanındaki uygulamaların ahlaki boyutunu, sınırlarını ve insanlık üzerindeki etkilerini inceleyen bilim dalına "biyoetik" denir.

Buna göre, aşağıda verilen biyolojik çalışmalardan hangisi doğrudan biyoetiğin tartışma konuları arasında yer almaz?