✅ 9. Sınıf Biyoloji: Bilimsel yöntem ve etik Test Çöz
✅ 9. Sınıf Biyoloji: Bilimsel yöntem ve etik Testi
Aşağıdakilerden hangisi nicel bir gözleme örnektir?
A) Bugün hava her zamankinden daha sıcak hissettiriyor.B) Akvaryumdaki balıkların yüzme hızı oldukça yavaş görünüyor.
C) Termometre ile yapılan ölçümde oda sıcaklığı $25$ °C olarak belirlenmiştir.
D) Bahçedeki güllerin rengi oldukça canlı bir kırmızıdır.
E) Limonun tadı ekşi olduğu için pH derecesinin düşük olduğu tahmin ediliyor.
Bilimsel bir problemin çözümüne yönelik ortaya atılan, üzerinde araştırmalar ve deneyler yapılabilen geçici çözüm yoluna ne ad verilir?
A) TeoriB) Kanun
C) Tahmin
D) Veri
E) Hipotez
Bilimsel yöntemde hipoteze dayalı olarak yapılan tahmin cümlelerinde genellikle aşağıdaki kalıplardan hangisi kullanılır?
A) Sadece ... olmalıdır.B) Eğer ... ise ... olmalıdır.
C) Belki ... olabilir.
D) Kesinlikle ... olacaktır.
E) Hiçbir zaman ... olamaz.
Bir araştırmacının, başka bir bilim insanına ait olan fikir, veri veya yazıları kaynak göstermeden kendisininmiş gibi sunması etik dışı hangi davranışa örnektir?
A) Uydurma (Fabrikasyon)B) Çarpıtma (Falsifikasyon)
C) İntihal (Plajiyarizm)
D) Duplikasyon (Mükerrer yayın)
E) Dilimleme (Salamizasyon)
Bir araştırmacı, özdeş üç bitkiyi farklı ışık renklerinde (kırmızı, yeşil, mavi) tutarak fotosentez hızlarını ölçüyor. Diğer tüm koşullar (sıcaklık, su, toprak vb.) sabittir.
Bu deneydeki bağımsız ve bağımlı değişkenler sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) Fotosentez hızı - Işık rengi
C) Sıcaklık - Toprak miktarı
D) Işık rengi - Sıcaklık
E) Bitki türü - Fotosentez hızı
Bilimsel yöntemin basamakları aşağıda karışık olarak verilmiştir:
I. Hipotez kurulması
II. Problemin belirlenmesi
III. Kontrollü deneylerin yapılması
IV. Tahminlerin yapılması
V. Veri toplanması
Buna göre, bilimsel bir çalışmada izlenmesi gereken doğru sıra aşağıdakilerden hangisidir?
B) II - I - V - IV - III
C) V - II - I - III - IV
D) I - II - IV - V - III
E) II - V - IV - I - III
Bilimsel bir çalışmada tasarlanan kontrollü deneylerin sonuçları, kurulan hipotezi desteklemiyorsa araştırmacının yapması gereken ilk işlem aşağıdakilerden hangisidir?
A) Deney sonuçlarını hipoteze uygun olacak şekilde değiştirmek.B) Hipotezi doğrudan kanun haline getirmek.
C) Yeni bir hipotez kurmak.
D) Araştırmadan tamamen vazgeçmek.
E) Teori aşamasına geçmek.
Bilimsel teori ve kanunlar ile ilgili;
I. Teoriler zamanla güçlenerek kanunlara dönüşür.
II. Kanunlar bir doğa olayının "nasıl" gerçekleştiğini açıklar.
III. Teoriler ve kanunlar yeni deliller ışığında güncellenebilir veya çürütülebilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Biyoloji laboratuvarında çalışan Elif, bir bitki yaprağının boyunu cetvelle $12$ cm olarak ölçmüş (I), yaprağın renginin koyu yeşil olduğunu kaydetmiş (II), yaprağın sıcaklığını termometre ile $22$ °C olarak belirlemiş (III) ve yaprağın yüzeyinin pürüzsüz olduğunu hissetmiştir (IV).
Buna göre Elif'in yaptığı gözlemlerden hangileri nicel gözlemdir?
B) I ve III
C) II ve IV
D) III ve IV
E) I, II ve III
Bir araştırmacı, yaptığı deneylerde elde ettiği bazı verilerin kurduğu hipotezi desteklemediğini görmüş ve bu verileri araştırma raporundan çıkararak sadece hipotezini destekleyen verileri yayınlamıştır.
Bu araştırmacının yaptığı etik ihlal aşağıdakilerden hangisidir?
B) Çarpıtma (Falsifikasyon)
C) Uydurma (Fabrikasyon)
D) Dilimleme (Salamizasyon)
E) Duplikasyon (Mükerrer yayın)
Bir bilim insanı, bir bakteri türünün gelişimi üzerinde X maddesinin etkisini araştırmak istemektedir. Bu amaçla iki özdeş petri kabı hazırlıyor.
$1.$ petri kabı: Bakteri + Besi ortamı + X maddesi (Uygun sıcaklıkta)
$2.$ petri kabı: Bakteri + Besi ortamı (Uygun sıcaklıkta)
Buna göre bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) $1.$ petri kabı deney grubudur.
C) Deneydeki bağımsız değişken X maddesidir.
D) Deneydeki bağımlı değişken bakterilerin gelişimidir.
E) Sıcaklık bağımsız değişkendir.
Bir araştırmacı, özdeş saksı bitkilerini kullanarak bir deney tasarlıyor. Amacı, topraktaki azot miktarının bitki boy uzamasına etkisini incelemektir. Araştırmacı şu adımları izliyor:
- $5$ adet özdeş bitkiyi aynı miktarda toprak, su ve ışık alan ortamlara koyuyor.
- Saksılara sırasıyla %0, %1, %2, %3 ve %4 oranlarında azot tuzu ekliyor.
- $4$ hafta boyunca bitkilerin boylarındaki artışı ölçüyor ve aşağıdaki verileri elde ediyor:
- %0 azot: $2$ cm uzama
- %1 azot: $5$ cm uzama
- %2 azot: $8$ cm uzama
- %3 azot: $12$ cm uzama
- %4 azot: $6$ cm uzama
Bu deneye göre yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
B) Deneyin bağımlı değişkeni bitkilerin boyundaki artış miktarıdır.
C) %0 azot içeren saksı, kontrol grubu olarak kullanılmıştır.
D) Azot miktarı arttıkça bitki boyundaki artış sürekli ve sınırsız olarak artar.
E) Işık miktarı, su miktarı ve sıcaklık kontrol altında tutulan (sabit) değişkenlerdir.
Bir biyoloji öğretmeni tahtaya şu bilgiyi yazıyor: "Sıcaklık artışı, belirli bir dereceye kadar enzimlerin çalışma hızını artırır ancak yüksek sıcaklık enzimlerin yapısını bozarak reaksiyonu durdurur."
Öğretmen, öğrencilerden bu bilgiye dayanarak bir hipotez kurmalarını, tahmin yapmalarını ve kontrollü deney tasarlamalarını istiyor.
Buna göre öğrencilerin yaptığı aşağıdaki çalışmalardan hangisi bilimsel yönteme tam olarak uygundur?
B) Hipotez: Sıcaklık artışı reaksiyon hızını etkiler. / Tahmin: Eğer sıcaklık reaksiyon hızını etkiliyorsa, farklı sıcaklıklarda reaksiyon hızları farklı olmalıdır. / Deney: Özdeş tüplere eşit miktarda enzim ve substrat koyup, tüpleri farklı sıcaklıklarda ($0$ °C, $35$ °C, $70$ °C) bekleterek reaksiyon hızlarını ölçmek.
C) Hipotez: Enzimler sadece yüksek sıcaklıkta çalışır. / Tahmin: Eğer sıcaklık düşerse enzimler daha hızlı çalışır. / Deney: Farklı enzim miktarları kullanarak oda sıcaklığında ölçüm yapmak.
D) Hipotez: Substrat miktarı reaksiyon hızını etkiler. / Tahmin: Eğer sıcaklık artarsa enzimler bozulur. / Deney: Farklı pH değerlerinde deney yapmak.
E) Hipotez: Sıcaklık enzimleri bozmaz. / Tahmin: Eğer sıcaklık $100$ °C olursa reaksiyon durur. / Deney: Sadece $0$ °C'de deney yapmak.
Bilimsel bir araştırma grubunun yürüttüğü projede şu olaylar gerçekleşmiştir:
I. Dr. Aras, deneylerden elde edilen ham veriler üzerinde oynama yaparak grafiklerin daha pürüzsüz ve hipoteze tam uyumlu görünmesini sağlamıştır.
II. Dr. Bilge, makalenin yazım aşamasında, başka bir makaleden aldığı bir paragrafı kaynak göstermeden doğrudan kendi cümlesi gibi kullanmıştır.
III. Dr. Can, projeye hiçbir katkısı olmadığı halde sadece laboratuvarın yöneticisi olduğu için isminin makaleye yazar olarak eklenmesini istemiştir.
Bu olaylarda gerçekleştirilen etik ihlallerin doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisidir?
B) I: Uydurma, II: Çarpıtma, III: İntihal
C) I: İntihal, II: Uydurma, III: Haksız Yazarlık
D) I: Çarpıtma, II: Uydurma, III: İntihal
E) I: Uydurma, II: İntihal, III: Çarpıtma
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-biyoloji-bilimsel-yontem-ve-etik/testler