✅ 9. Sınıf Biyoloji: Bilimsel çalışma basamakları ve etik Test Çöz
✅ 9. Sınıf Biyoloji: Bilimsel çalışma basamakları ve etik Testi
Bilimsel çalışmalarda veriler nitel ve nicel gözlemlerle elde edilir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi nicel gözleme bir örnektir?
B) Sınıftaki en uzun boylu öğrenci Ali'dir.
C) Bitkinin boyu cetvel ile $ 15 $ cm olarak ölçülmüştür.
D) Çaydanlıktaki su hızlı bir şekilde kaynamaktadır.
E) Bahçedeki güller kırmızı renklidir.
Bilimsel bir çalışmada, gözlemler yapılıp veriler toplandıktan sonra probleme karşı önerilen, test edilebilir geçici çözüm yoluna ne ad verilir?
A) TeoriB) Kanun
C) Hipotez
D) Kontrollü deney
E) Tahmin
Bir araştırmacının, başka araştırmacılara ait olan fikir, veri, yöntem veya yazıları kaynak göstermeden kendisininmiş gibi sunmasına ne ad verilir?
A) İntihal (Plajiyarizm)B) Uydurma (Fabrikasyon)
C) Çarpıtma (Falsifikasyon)
D) Duplikasyon (Mükerrer yayın)
E) Dilimleme (Salamizasyon)
Bilimsel yöntemin basamakları düşünüldüğünde, "Eğer kurduğum hipotez doğru ise kontrollü deneyde şu sonucun alınması gerekir." şeklinde yapılan mantıksal çıkarım bilimsel çalışmanın hangi basamağına aittir?
A) Problem tespitiB) Veri toplama
C) Tahmin yapma
D) Kontrollü deney yapma
E) Teori oluşturma
Bir araştırmacı, ışık şiddetinin fotosentez hızına etkisini incelemek istiyor. Bunun için özdeş üç bitkiyi farklı ışık şiddetlerinde (düşük, orta, yüksek) fakat aynı sıcaklık, su ve karbondioksit miktarında tutarak fotosentez hızlarını ölçüyor.
Bu deneydeki bağımsız değişken ve bağımlı değişken aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) Bağımsız Değişken: Işık şiddeti / Bağımlı Değişken: Fotosentez hızı
C) Bağımsız Değişken: Fotosentez hızı / Bağımlı Değişken: Işık şiddeti
D) Bağımsız Değişken: Su miktarı / Bağımlı Değişken: Fotosentez hızı
E) Bağımsız Değişken: Işık şiddeti / Bağımlı Değişken: Sıcaklık
Bilimsel teori ve kanunlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Teoriler yeterli delille kanıtlandığında zamanla kanunlara dönüşür.B) Kanunlar "neden" sorusuna, teoriler ise "nasıl" sorusuna cevap arar.
C) Teoriler kökleşmiş hipotezler olup, kanunlardan daha üst düzey bilimsel bilgilerdir.
D) Kanunlar doğada gerçekleşen olayları açıklar, teoriler ise bu olayların arkasındaki mekanizmaları açıklar.
E) Kanunlar asla değişmeyen mutlak gerçeklerdir, teoriler ise sürekli değişir.
Bilimsel bir çalışma sırasında kurulan bir hipotezin kontrollü deneylerle desteklenmediği (reddedildiği) tespit edilirse, araştırmacının bir sonraki adımda ne yapması beklenir?
A) Deney sonuçlarını hipoteze uyduracak şekilde değiştirmekB) Çalışmayı tamamen sonlandırıp yeni bir problem belirlemek
C) Hipotezini doğrudan teori olarak ilan etmek
D) Yeni veriler ışığında hipotezini değiştirmek veya yeni bir hipotez kurmak
E) Kontrollü deneyleri yapmaktan vazgeçip doğrudan tahmin basamağına geçmek
Bir biyoloji laboratuvarında yapılan bazı gözlemler aşağıda verilmiştir:
I. Bugün laboratuvarın sıcaklığı termometre ile $ 22 $ °C olarak ölçüldü.
II. Deney tüpündeki sıvı mavi renk alarak reaksiyonun gerçekleştiğini gösterdi.
III. Bakteri popülasyonundaki birey sayısı mikroskop altında sayılarak $ 1500 $ olarak belirlendi.
IV. Deneyde kullanılan bitki, diğer bitkilere göre oldukça sağlıklı görünüyordu.
Buna göre, verilen gözlemlerden hangileri nicel gözleme örnektir?
B) I ve III
C) II ve IV
D) I, II ve III
E) II, III ve IV
Bilimsel araştırma ve yayın etiğine göre, aşağıdakilerden hangisi etik dışı bir davranış olarak nitelendirilemez?
A) Araştırmada kullanılmayan verileri varmış gibi gösterip uydurma veri üretmekB) Araştırma sonuçlarını desteklemeyen bazı verileri analiz dışı bırakarak sonuçları çarpıtmak
C) Araştırmaya katkısı olmadığı halde sadece unvanı nedeniyle bir kişiyi yazarlar arasına eklemek
D) Başka araştırmacıların çalışmalarından yararlanırken, bu çalışmaları kaynak göstererek kendi makalesinde kullanmak
E) Aynı araştırmayı ufak değişikliklerle birden fazla dergide yayınlatarak yayın sayısını artırmaya çalışmak
Bir biyolog, sıcaklığın maya mantarlarının üreme hızına etkisini araştırmak istemektedir.
Bu amaçla hazırlayacağı kontrollü deneyde biyoloğun aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmez?
B) Deney gruplarındaki besin miktarını sabit tutmak
C) Deney gruplarını farklı sıcaklık değerlerinde bekletmek
D) Deney gruplarındaki nem oranını aynı tutmak
E) Deneyde kullanılacak maya mantarlarının başlangıç sayılarını eşit tutmak
Bilimsel bir hipotezin sahip olması gereken özellikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Eldeki tüm verilere uygun olmalıdır.B) Deney ve gözlemlerle test edilebilir olmalıdır.
C) Gerektiğinde üzerinde değişiklik yapılabilmeli veya tamamen vazgeçilebilmelidir.
D) Yeni gerçeklere ve tahminlere açık olmalıdır.
E) Doğruluğu kesinleşmiş, hiçbir şekilde değiştirilemez bir kanun niteliğinde olmalıdır.
Bir araştırmacı, özdeş saksılarda yetişen üç fasulye bitkisiyle aşağıdaki deney düzeneklerini hazırlıyor:
- 1. Düzenek (Kontrol Grubu): $ 25 $ °C sıcaklık, %50 nem, günde $ 12 $ saat ışık, normal toprak.
- 2. Düzenek: $ 25 $ °C sıcaklık, %50 nem, günde $ 12 $ saat ışık, tuzlu toprak.
- 3. Düzenek: $ 15 $ °C sıcaklık, %50 nem, günde $ 12 $ saat ışık, normal toprak.
Bu deney tasarımları ile ilgili;
I. 1 ve 2. düzenekler karşılaştırılarak topraktaki tuz miktarının bitki gelişimine etkisi incelenebilir.
II. 1 ve 3. düzenekler karşılaştırıldığında bağımsız değişken sıcaklıktır.
III. 2 ve 3. düzenekler birlikte analiz edilerek hem tuzun hem de sıcaklığın bitki gelişimine ortak etkisi tek bir bağımsız değişken olarak ölçülebilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Tarım arazilerinde ürün verimini artırmak isteyen bir ziraat mühendisi, "A gübresi bitki gelişimini hızlandırır." hipotezini kuruyor. Mühendis, bu hipotezi test etmek amacıyla özdeş mısır bitkileriyle iki grup oluşturuyor. Birinci gruba (Deney Grubu) belirli miktarda A gübresi veriyor, ikinci gruba (Kontrol Grubu) ise gübre vermiyor. Diğer tüm çevre şartlarını sabit tutuyor. Deney sonucunda gübre verilen gruptaki bitkilerin daha yavaş büyüdüğünü ve yapraklarında sararma olduğunu gözlemliyor.
Bu duruma göre ziraat mühendisinin yapacağı bilimsel değerlendirmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
B) Mühendis, "Eğer A gübresi bitki gelişimini hızlandırıyorsa, gübre verilen bitkilerin boyu daha çok uzamalıdır." şeklinde bir tahminde bulunmuştur.
C) Deneydeki bağımsız değişken A gübresinin varlığı, bağımlı değişken ise bitki gelişim hızıdır.
D) Mühendis, hipotezinin yanlış olduğunu görerek "A gübresi mısır bitkisinin gelişimini olumsuz etkiler." şeklinde yeni bir hipotez kurabilir.
E) Deney hipotezi desteklemediği için mühendis bilimsel yöntemi tamamen terk etmeli ve gözlem yapmayı bırakmalıdır.
Bir üniversitede görev yapan Dr. Can, yeni geliştirdiği bir ilacın kanser hücreleri üzerindeki öldürücü etkisini araştırmaktadır. Yaptığı $ 100 $ deneyin $ 92 $'sinde ilaç kanser hücrelerini yok etmiş, ancak $ 8 $ deneyde ilaç hiçbir etki göstermemiş ve hücreler çoğalmaya devam etmiştir. Dr. Can, makalesini yazarken çalışmasının daha kusursuz görünmesi ve dergiden hızlı kabul alması amacıyla, olumsuz sonuçlanan bu $ 8 $ deneyi makalesine dahil etmemiş ve ilacın %100 etkili olduğunu yazmıştır.
Dr. Can'ın bu davranışı ile ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
B) Dr. Can, başkasına ait verileri izinsiz kullanmadığı için intihal (plajiyarizm) yapmamıştır ancak verileri çarpıtarak (falsifikasyon) bilimsel etik ihlali yapmıştır.
C) Yapılan bu işlem "uydurma" (fabrikasyon) kapsamında değerlendirilir çünkü Dr. Can hiç yapmadığı deneyleri yapmış gibi göstermiştir.
D) Dr. Can'ın yaptığı bu davranış, bilimsel bilginin güvenirliğini etkilemeyecek küçük bir ihmaldir.
E) Dr. Can, çalışmasının yayınlanmasını kolaylaştırmak için "dilimleme" (salamizasyon) yöntemine başvurmuştur.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-biyoloji-bilimsel-calisma-basamaklari-ve-etik/testler