✅ 9. Sınıf Biyoloji: Amino asit yapısı Test Çöz
✅ 9. Sınıf Biyoloji: Amino asit yapısı Testi
Amino asitler, proteinlerin yapı taşlarıdır. Doğada protein sentezinde kullanılan 20 çeşit amino asit bulunur. Bu amino asitlerin her birinin kendine özgü özelliklere sahip olmasını ve birbirinden farklı olmasını sağlayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Amino grubuB) Karboksil grubu
C) Radikal (değişken) grup
D) Hidrojen atomu
E) Merkez karbon atomu
Bir amino asit molekülünün yapısında bulunan ve moleküle bazik özellik kazandıran kimyasal grup aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hidrojen atomuB) Amino grubu ($-\text{NH}_2$)
C) Karboksil grubu ($-\text{COOH}$)
D) Radikal grup ($-\text{R}$)
E) Ester grubu
Protein sentezi sırasında iki amino asit arasında peptit bağı kurulur. Bu peptit bağının kurulduğu kimyasal gruplar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Birinci amino asitin radikal grubu ile ikinci amino asitin radikal grubu arasındaB) Birinci amino asitin amino grubu ile ikinci amino asitin hidrojen atomu arasında
C) Birinci amino asitin karboksil grubu ile ikinci amino asitin amino grubu arasında
D) Birinci amino asitin merkez karbonu ile ikinci amino asitin merkez karbonu arasında
E) Birinci amino asitin karboksil grubu ile ikinci amino asitin radikal grubu arasında
Amino asitler, bulundukları ortamın pH değerine göre hem asit hem de baz gibi davranabilen özel moleküllerdir. Bu kimyasal özellik, canlılarda pH dengesinin korunmasında (tamponlama) önemli rol oynar.
Amino asitlerin bu özelliğine ne ad verilir?
B) Amfoter özellik
C) Hidrofilik özellik
D) Esterleşme özelliği
E) Denatürasyon özelliği
Bir amino asitin genel kimyasal yapısı şematize edildiğinde merkezde bir karbon ($\text{C}$) atomu ve bu atomun dört bağına bağlı farklı gruplar görülür.
Bu gruplarla ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Karboksil grubu ($-\text{COOH}$) moleküle asit özelliği kazandırır.
C) Radikal grup ($-\text{R}$) değiştikçe amino asitin çeşidi değişir.
D) Tüm amino asit çeşitlerinde radikal grubun yapısında kükürt ($\text{S}$) atomu bulunur.
E) Merkez karbon atomuna bağlı olan hidrojen ($-\text{H}$) atomu tüm amino asitlerde sabittir.
İnsan vücudu, protein sentezi için gerekli olan 20 çeşit amino asitin tamamına ihtiyaç duyar. Ancak bu amino asitlerden 12 tanesini vücutta dönüştürerek sentezleyebilirken, kalan 8 tanesini sentezleyemez ve dışarıdan besinlerle hazır almak zorundadır. Bu 8 amino asite "temel (esansiyel) amino asitler" denir.
Buna göre, temel amino asitlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Bitkiler de tıpkı insanlar gibi temel amino asitleri dışarıdan hazır almak zorundadır.
C) Temel amino asitlerin yapısında azot atomu bulunmaz.
D) Ototrof canlılar (örneğin yeşil bitkiler) ihtiyaç duydukları 20 çeşit amino asitin tamamını sentezleyebilir.
E) Temel amino asitler sadece hayvansal besinlerde bulunur, bitkisel besinlerde bulunmaz.
Üç farklı amino asit molekülünün dehidrasyon sentezi tepkimesiyle birleşmesi sonucu bir tripeptit molekülü sentezleniyor.
Bu tepkime ve oluşan ürünle ilgili,
I. Tepkime sırasında 2 adet peptit bağı kurulur.
II. Tepkime sonucunda 3 molekül su açığa çıkar.
III. Oluşan tripeptit molekülünde en az bir serbest amino grubu ve en az bir serbest karboksil grubu bulunur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Canlıların yapısında bulunan proteinlerin birbirinden farklı olmasında amino asitlerin bazı özellikleri rol oynar.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sentezlenen proteinlerin çeşitliliğini etkileyen bir faktör değildir?
B) Amino asitlerin peptit bağlarıyla bağlanma şekli
C) Kullanılan amino asitlerin çeşitleri
D) Amino asitlerin polipeptit zincirindeki diziliş sırası
E) Sentezde kullanılan amino asitlerin tekrarlanma sıklığı
Hücre içi pH değerinin belirli sınırlar içinde kalması hücresel canlılığın devamı için hayatidir. Amino asitler bu dengenin korunmasında tamponlayıcı moleküller olarak görev alırlar.
Buna göre, amino asitlerin pH düzenleyici rolü ile ilgili;
I. Ortam asitleştiğinde (pH düştüğünde), amino asitlerin amino grubu ($-\text{NH}_2$) ortamdaki fazla hidrojen iyonlarını ($\text{H}^+$) bağlayarak baz gibi davranır.
II. Ortam bazikleştiğinde (pH yükseldiğinde), karboksil grubu ($-\text{COOH}$) ortama hidrojen iyonu ($\text{H}^+$) vererek asit gibi davranır.
III. Amino asitlerin bu çift yönlü davranışı onların amfoterik yapısından kaynaklanır.
açıklamalarından hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Amino asitlerin genel yapısı göz önüne alındığında, yapılarında bulunan elementler incelenmiştir.
Buna göre, tüm standart amino asit çeşitlerinin yapısında aşağıdaki elementlerden hangileri kesinlikle ortak olarak bulunur?
I. Karbon ($\text{C}\$)
II. Azot ($\text{N}\$)
III. Kükürt ($\text{S}\$)
IV. Oksijen ($\text{O}\$)
B) II ve IV
C) I, II ve III
D) I, II ve IV
E) I, II, III ve IV
Bir hücrede, 50 amino asitten oluşan bir polipeptit zincirinin tamamen hidroliz edilmesi (su katılarak parçalanması) süreci gerçekleşmektedir.
Bu hidroliz süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Zamanla ortamdaki serbest amino asit miktarı artar.
C) Zamanla kurulan peptit bağı sayısı artar.
D) Zamanla ortamın pH değeri yükselir (ortam bazikleşir).
E) Zamanla hücredeki peptit bağı sayısı sabit kalır.
Bir biyoteknoloji laboratuvarında çalışan araştırmacı, yapay olarak sentezlediği üç farklı amino asit molekülünün bazı fonksiyonel gruplarını kimyasal yöntemlerle bloke etmiştir:
- K amino asitinin sadece amino grubu ($-\text{NH}_2$) bloke edilerek işlevsiz hale getirilmiştir.
- L amino asitinin sadece karboksil grubu ($-\text{COOH}$) bloke edilerek işlevsiz hale getirilmiştir.
- M amino asitinin sadece radikal grubu ($-\text{R}$) bloke edilerek işlevsiz hale getirilmiştir.
Bu amino asitler uygun ortamda bir araya getirilerek peptit bağı oluşturulmak istendiğinde, gerçekleşebilecek tepkimelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) L amino asiti, M amino asitinin karboksil grubuna kendi amino grubuyla bağlanabilir.
C) M amino asiti, hem amino hem de karboksil grubunu kullanarak zincirin ortasında yer alabilir.
D) K ve L amino asitleri kendi aralarında çift yönlü olarak (hem K-L hem de L-K şeklinde) dipeptit oluşturabilir.
E) M amino asitinin radikal grubunun bloke edilmesi, onun peptit bağı kurma yeteneğini doğrudan engellemez.
Düz zincirli bir polipeptit molekülünün yapısında toplam 80 peptit bağı bulunmaktadır. Bu polipeptit zincirinin yapısındaki amino asitlerin radikal gruplarında toplam 5 adet amino grubu ($-\text{NH}_2$) ve 3 adet karboksil grubu ($-\text{COOH}$) yer almaktadır.
Buna göre, bu polipeptit molekülü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
B) Polipeptit molekülünde toplam 6 adet serbest amino grubu ($-\text{NH}_2$) bulunur.
C) Polipeptit molekülünde toplam 3 adet serbest karboksil grubu ($-\text{COOH}$) bulunur.
D) Polipeptit zinciri 80 adet amino asitten oluşmaktadır.
E) Polipeptit tamamen hidroliz edildiğinde 81 adet su molekülü harcanır.
Proteinlerin işlevsel üç boyutlu yapılarını kazanmasında, polipeptit zincirindeki amino asitlerin radikal grupları arasındaki etkileşimler (hidrojen bağları, disülfit köprüleri, iyonik etkileşimler vb.) kritik rol oynar. Yüksek sıcaklık, aşırı pH değişimleri veya yoğun tuz derişimi gibi faktörler proteinlerin bu üç boyutlu yapısını bozarak onları işlevsiz hale getirir. Bu olaya "denatürasyon" denir.
Buna göre, denatüre olmuş bir protein molekülü ile ilgili;
I. Amino asitlerin radikal grupları arasındaki zayıf etkileşimler ve bağlar kopmuştur.
II. Polipeptit zincirindeki amino asitlerin diziliş sırası (primer yapısı) tamamen değişmiştir.
III. Amino asitleri birbirine bağlayan peptit bağları korunmuştur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-biyoloji-amino-asit-yapisi/testler