✅ 8. Sınıf İnkılap Tarihi: Gelişen avrupa ve güç kaybeden osmanlı Test Çöz
✅ 8. Sınıf İnkılap Tarihi: Gelişen avrupa ve güç kaybeden osmanlı Testi
Fransız İhtilali ile dünyaya yayılan "her ulusa bir devlet" düşüncesi (milliyetçilik akımı), çok uluslu bir yapıya sahip olan Osmanlı Devleti'ni derinden etkilemiştir. Bu durum Osmanlı topraklarında yaşayan azınlıkların bağımsızlık talebiyle isyan etmelerine yol açmıştır.
Buna göre, Fransız İhtilali'nin Osmanlı Devleti üzerindeki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Demokratikleşme hareketlerinin tamamen sona ermesi
C) Milliyetçilik akımının etkisiyle toprak bütünlüğünün tehdit edilmesi
D) Askeri gücün modernleştirilmesi
Sanayi İnkılabı sonrasında Avrupalı devletler seri üretime geçerek bol ve ucuz mal ürettiler. Osmanlı Devleti ise kapitülasyonların da etkisiyle bu ucuz malların istilasına uğradı ve yerli el tezgahları birer birer kapandı.
Bu durumun Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?
B) Osmanlı Devleti'nin Avrupa'nın açık pazarı haline gelmesine
C) İhracatın ithalattan daha fazla olmasına
D) Yeni sanayi tesislerinin kurulmasına
1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı ile din, dil ve ırk farkı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasının can, mal ve namus güvenliği devlet güvencesi altına alınmıştır.
Bu fermanın ilan edilmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Devletteki mutlak monarşi yönetimini tamamen ortadan kaldırmak
C) Azınlıkların isyan etmesini önleyerek devletin dağılmasını engellemek
D) Kapitülasyonları tek taraflı olarak kaldırmak
Osmanlı Devleti, Kırım Savaşı sırasında ilk kez dış borç almış ancak zamanla bu borçları ödeyemez hale gelmiştir. Bunun üzerine alacaklı devletler, 1881 yılında Duyun-u Umumiye (Genel Borçlar İdaresi) adında uluslararası bir teşkilat kurarak Osmanlı Devleti'nin önemli gelir kaynaklarına doğrudan el koymuşlardır.
Bu durum, Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
B) Ekonomik bağımsızlığın kaybedildiğinin
C) Askeri yeniliklerin başarıya ulaştığının
D) Dış borçların tamamen silindiğinin
Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde devleti dağılmaktan kurtarmak amacıyla çeşitli fikir akımları ortaya atılmıştır. Bu akımlardan "Osmanlıcılık", Osmanlı sınırları içinde yaşayan herkesi din, dil ve ırk ayrımı gözetmeksizin eşit kabul ederek bir "Osmanlı milleti" oluşturmayı hedeflerken; "İslamcılık" ise tüm Müslümanları halifenin sancağı altında birleştirmeyi amaçlamıştır.
Buna göre, bu fikir akımları ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
B) Devletin kurtuluşu için farklı toplumsal ve dini temellere dayanan çözüm yolları aranmıştır.
C) İslamcılık akımı, azınlık isyanlarının çıkmasında en etkili fikir olmuştur.
D) Osmanlıcılık akımı sadece Türk nüfusun haklarını korumayı hedeflemiştir.
Genç Osmanlılar (Jön Türkler), padişahın tek başına ülkeyi yönetmesine karşı çıkarak meşrutiyet yönetimini savunmuşlardır. Onlara göre azınlık isyanlarını önlemenin yolu, onlara da yönetimde temsil hakkı vermekten geçiyordu. Bu doğrultuda II. Abdülhamid tahta çıkarak 1876 yılında ilk Osmanlı anayasası olan Kanun-i Esasi'yi ilan etmiş ve Mebusan Meclisi açılmıştır.
Bu bilgilere dayanarak, Meşrutiyet'in ilanı ile Osmanlı Devleti'nde yaşanan değişim hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Halk, ilk kez kısıtlı da olsa yönetimde temsil edilme hakkı kazanmıştır.
C) Azınlıkların bağımsız devlet kurma talepleri tamamen sona ermiştir.
D) Teokratik (dini) yönetim anlayışından tamamen vazgeçilmiştir.
Osmanlı Devleti'nin geçmişte Avrupalı devletlere dostluk ve ticareti geliştirebilmek amacıyla verdiği kapitülasyonlar (ticari ayrıcalıklar), Sanayi İnkılabı sonrasında Osmanlı ekonomisinin çöküşünü hızlandıran en önemli etkenlerden biri haline gelmiştir. Avrupalı devletler, kapitülasyonlar sayesinde Osmanlı topraklarına çok düşük gümrük vergileriyle mallarını sokmuşlardır.
Bu durumun Osmanlı Devleti üzerindeki etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
B) Osmanlı parasının yabancı paralar karşısında değer kaybetmesi
C) Ülke içindeki ham madde kaynaklarının dışarıya ucuza satılması
D) Osmanlı Devleti'nin kendi sanayi inkılabını başarıyla tamamlaması
1856 yılında ilan edilen Islahat Fermanı ile gayrimüslimlere (azınlıklara) devlet memuru olma, okul açma, il meclislerine üye olma gibi çok geniş haklar tanınmıştır. Osmanlı yöneticileri bu fermanla Avrupalı devletlerin azınlık haklarını bahane ederek Osmanlı'nın iç işlerine karışmasını engellemeyi hedeflemiştir. Ancak Avrupalı devletler, fermanın uygulanmasını denetleme bahanesiyle Osmanlı Devleti'nin iç işlerine daha fazla müdahale etmeye başlamışlardır.
Bu bilgilere göre, Islahat Fermanı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
B) Osmanlı Devleti'ndeki tüm azınlık isyanlarını kesin olarak sona erdirmiştir.
C) Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti'ne ekonomik yardımlar yapmasını sağlamıştır.
D) Osmanlı Devleti'nde mutlak monarşiden cumhuriyet yönetimine geçişi sağlamıştır.
Coğrafi Keşifler sonucunda ticaret yollarının Akdeniz'den Atlas Okyanusu limanlarına kayması, Osmanlı Devleti'nin gümrük gelirlerinin büyük oranda azalmasına neden olmuştur. Osmanlı Devleti bu olumsuz durumu engellemek ve Akdeniz ticaretini yeniden canlandırmak amacıyla bazı Avrupalı devletlere ticari ayrıcalıklar (kapitülasyonlar) vermeye başlamıştır.
Bu bilgilere göre, Osmanlı Devleti'nin kapitülasyonları genişletmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Coğrafi Keşifler'in getirdiği ekonomik kayıpları telafi etmek ve ticareti canlandırmak
C) Sınırları içindeki gayrimüslim tebaanın isyan etmesini önlemek
D) Yeni kıtaların keşfedilmesini engellemek
Osmanlı Devleti'nin son döneminde ortaya çıkan fikir akımlarından;
- Batıcılık: Osmanlı Devleti'nin kurtuluşunun ancak Batı'nın bilim, teknik ve yönetim anlayışının benimsenmesiyle mümkün olacağını savunmuştur.
- Türkçülük: Osmanlı sınırları içindeki ve dışındaki tüm Türkleri milli bir bilinç etrafında birleştirmeyi amaçlamıştır.
Bu iki fikir akımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Batıcılık akımı sadece askeri alanda, Türkçülük akımı ise sadece kültürel alanda yenilik öngörmüştür.
C) Devletin kötü gidişatını durdurmak için farklı çözüm önerileri ve çıkış yolları sunmuşlardır.
D) Her iki akım da Osmanlı sınırları içindeki azınlıkların haklarını genişletmeyi savunmuştur.
19. yüzyılda Osmanlı Devleti; milliyetçilik akımının etkisiyle Balkanlar'da çıkan azınlık isyanlarıyla uğraşırken, diğer yandan Sanayi İnkılabı'nın getirdiği ekonomik baskılar ve dış borçlar nedeniyle mali bağımsızlığını kaybetme noktasına gelmiştir. Avrupalı devletlerin "Şark Meselesi" (Doğu Sorunu) adı altında Osmanlı topraklarını paylaşma planları da bu süreci hızlandırmıştır.
Bu durum, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisini kanıtlar niteliktedir?
B) Avrupalı devletlerin desteğiyle sınırlarını genişlettiğini
C) Sanayileşme adımlarını tamamlayarak ekonomik bağımsızlığını güçlendirdiğini
D) Demokratikleşme hareketlerinin dış baskılardan tamamen uzak gerçekleştiğini
Bir tarihçi, 19. yüzyıl Osmanlı Devleti hakkında şu değerlendirmeyi yapmıştır:
"Osmanlı İmparatorluğu, Avrupa'da üretilen ucuz fabrikasyon malların serbestçe girebildiği devasa bir açık pazar haline gelmişti. Yerli esnaf, kapitülasyonların sağladığı gümrük muafiyetleri karşısında rekabet edemeyerek dükkanlarını kapatmak zorunda kaldı. Devlet, bütçe açıklarını kapatabilmek için Avrupalı alacaklılardan yüksek faizli borçlar aldı. Ancak bu borçlar yatırıma dönüştürülemediği için ödenemedi ve sonunda devletin gelir kaynakları yabancıların kontrolüne geçti. Aynı dönemde milliyetçilik rüzgarlarıyla sarsılan Balkan topraklarında ise isyanlar durulmak bilmiyordu."
Bu değerlendirmeden yola çıkılarak Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi yapılamaz?
B) Sanayileşen Avrupa devletleri, Osmanlı Devleti'ni hem bir pazar hem de ham madde kaynağı olarak görmüştür.
C) Alınan dış borçlar, yerli sanayinin kurulmasında ve fabrikalaşma sürecinin başlatılmasında etkin şekilde kullanılmıştır.
D) Osmanlı Devleti, hem içsel (milliyetçilik isyanları) hem de dışsal (ekonomik sömürü) tehditlerle eş zamanlı mücadele etmiştir.
Bir sosyal bilgiler öğretmeni, tahtaya "Avrupa'daki Gelişmeler ve Osmanlı Devleti'ne Etkileri" başlıklı bir şema çizmiş ve bu şemada şu bilgilere yer vermiştir:
- I. Gelişme: Fransız İhtilali $\rightarrow$ Siyasi Etki: Milliyetçilik akımının yayılması $\rightarrow$ Osmanlı'ya Yansıması: Azınlık isyanları ve toprak kayıpları.
- II. Gelişme: Sanayi İnkılabı $\rightarrow$ Ekonomik Etki: Sömürgecilik ve pazar arayışı $\rightarrow$ Osmanlı'ya Yansıması: Yerli üretimin çökmesi ve açık pazar haline gelinmesi.
Öğretmenin hazırladığı bu şemadan hareketle aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?
B) Fransız İhtilali'nin getirdiği fikirler, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü tehdit eden siyasi sonuçlar doğurmuştur.
C) Sanayi İnkılabı, Osmanlı Devleti'nin ekonomik olarak dışa bağımlı hale gelmesinde ve yerli sanayinin zayıflamasında rol oynamıştır.
D) Osmanlı Devleti, Avrupa'daki bu gelişmelere karşı kendi sanayisini kurarak ekonomik dengesini yeniden sağlamayı başarmıştır.
Osmanlı Devleti'nin son döneminde aydınlar, devleti çöküşten kurtarmak için çeşitli fikir akımları geliştirmişlerdir. Bu akımların pratik sonuçları şu şekildedir:
- Balkan Savaşları sırasında Hristiyan azınlıkların isyan ederek Osmanlı'dan ayrılması, Osmanlıcılık fikrinin gerçekçi olmadığını göstermiştir.
- I. Dünya Savaşı'nda bazı Arap liderlerin İngilizlerle iş birliği yaparak Osmanlı ordusuna karşı savaşması, İslamcılık fikrinin devleti bir arada tutmada yetersiz kaldığını kanıtlamıştır.
- Bu gelişmeler üzerine, özellikle II. Meşrutiyet döneminde ve sonrasında, devletin kurtuluşunun ancak Türk unsurlarına dayanarak mümkün olacağını savunan Türkçülük fikri güç kazanmıştır.
Bu bilgilere göre, Osmanlı fikir akımları ile ilgili;
I. Fikir akımlarının geçerliliği, yaşanan tarihi ve askeri gelişmelerle test edilmiştir.
II. Osmanlıcılık akımı, tüm tebaayı eşit kabul etmesine rağmen azınlıkların bağımsızlık isteklerini engelleyememiştir.
III. İslamcılık akımının başarısız olması, Türkçülük akımının bir çıkış yolu olarak güç kazanmasında etkili olmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-inkilap-tarihi-gelisen-avrupa-ve-guc-kaybeden-osmanli/testler