✅ 8. Sınıf Fen Bilimleri: Madde ve enerji döngüleri Test Çöz
✅ 8. Sınıf Fen Bilimleri: Madde ve enerji döngüleri Testi
Su döngüsü, yeryüzündeki suyun farklı haller arasında sürekli hareketini ifade eder. Bu döngünün en önemli başlangıç aşamalarından biri, suyun sıvı halden gaz hale geçerek atmosfere karışmasıdır.
Buna göre, suyun sıvı halden gaz hale geçmesini sağlayan temel enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
B) $ \text{Jeotermal enerji} $
C) $ \text{Güneş enerjisi} $
D) $ \text{Ay'ın çekim kuvveti} $
Karbon döngüsü, karbonun atmosfer, okyanuslar, toprak ve canlılar arasındaki hareketini ifade eder. Atmosferdeki karbondioksit (CO2) miktarı, bu döngüdeki denge için kritik öneme sahiptir.
Aşağıdaki biyolojik süreçlerden hangisi atmosferdeki karbondioksit miktarının azalmasına doğrudan katkı sağlar?
B) $ \text{Yanma} $
C) $ \text{Ayrıştırma} $
D) $ \text{Fotosentez} $
Bir ekosistemdeki enerji akışı, besin zincirleri aracılığıyla gerçekleşir. Besin zincirinin ilk basamağında yer alan canlılar, ekosisteme enerji girişini sağlayan temel unsurlardır.
Bu canlı grubuna verilen ad ve temel özellikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) $ \text{Ayrıştırıcı - Ölü organizmaları ve atıkları parçalarlar.} $
C) $ \text{Üretici - Güneş enerjisini kullanarak kendi besinlerini üretirler.} $
D) $ \text{Birincil Tüketici - Otçul beslenirler, bitkilerle beslenirler.} $
Atmosferin yaklaşık %78'i azot gazından oluşur. Ancak bitkiler ve hayvanlar, atmosferdeki serbest azotu doğrudan kullanamazlar. Azotun canlılar tarafından kullanılabilmesi için bazı özel süreçlerden geçmesi gerekir.
Aşağıdakilerden hangisi, atmosferdeki azotun bitkiler tarafından kullanılabilir hale gelmesinde en önemli rolü oynayan canlı grubudur?
B) $ \text{Etçil hayvanlar} $
C) $ \text{Azot bağlayıcı bakteriler} $
D) $ \text{Mantarlar} $
Bir ekosistemde gözlemlenen aşağıdaki besin zinciri verilmiştir:
Bitki $ \rightarrow $ Çekirge $ \rightarrow $ Kurbağa $ \rightarrow $ Yılan $ \rightarrow $ Kartal
Bu besin zinciri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) $ \text{Bitki, üretici konumundadır.} $
C) $ \text{Kurbağa, hem otçul hem etçil beslenir.} $
D) $ \text{Yılan, birincil tüketiciden enerji alır.} $
Karbon döngüsü, gezegenimizdeki iklim dengesi için hayati öneme sahiptir. Son yüzyılda insan faaliyetleri, bu döngünün doğal dengesini önemli ölçüde bozmuştur.
Aşağıdaki insan faaliyetlerinden hangisi, atmosferdeki karbondioksit (CO2) miktarının artmasına doğrudan katkıda bulunmaz?
B) $ \text{Ormanların tahrip edilmesi ve ağaç kesimi} $
C) $ \text{Sanayi tesislerinden çıkan atık gazların atmosfere salınımı} $
D) $ \text{Yenilenebilir enerji kaynaklarının (güneş, rüzgar) kullanımı} $
Azot döngüsünde, topraktaki nitrat bileşiklerinin bazı bakteriler tarafından tekrar atmosferdeki serbest azot gazına dönüştürülmesi olayına denitrifikasyon denir.
Bu bilgiye göre, denitrifikasyon süreci ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
B) $ \text{Bitkilerin doğrudan kullanabileceği azot formlarını oluşturur.} $
C) $ \text{Atmosferdeki serbest azot gazı miktarını artırır.} $
D) $ \text{Azotun canlılar tarafından kullanılabilir hale gelmesini sağlar.} $
Bir ekosistemdeki enerji piramidi, üreticilerden tüketicilere doğru enerji akışını gösterir. Her trofik düzeyde enerjinin yaklaşık %90'ı ısı olarak kaybedilir ve sadece %10'u bir üst trofik düzeye aktarılır.
Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi enerji piramidi ve enerji akışı ile ilgili doğru bir çıkarımdır?
B) $ \text{Birincil tüketiciler, üreticilerden aldıkları enerjinin tamamını kullanır.} $
C) $ \text{Daha üst trofik düzeylerdeki canlılar, daha az enerjiye ihtiyaç duyar.} $
D) $ \text{Bir ekosistemde en fazla enerji, üretici basamağında bulunur.} $
Su döngüsü, yeryüzündeki suyun sürekli hareketini sağlayan doğal bir süreçtir. Ancak insan faaliyetleri, bu döngünün işleyişini çeşitli şekillerde etkileyebilir.
Aşağıdaki insan faaliyetlerinden hangisi, su döngüsünün doğal dengesini olumsuz yönde etkilemez?
B) $ \text{Sulak alanların kurutularak tarım arazisine dönüştürülmesi} $
C) $ \text{Şehirlerde beton ve asfalt yüzeylerin artırılması} $
D) $ \text{Yağmur suyu hasadı ve depolama sistemlerinin yaygınlaştırılması} $
Bir ekosistemde yaşayan bazı canlılar ve beslenme ilişkileri aşağıda verilmiştir:
* Bitki A, güneş enerjisini kullanarak besin üretir.
* Böcek X, Bitki A ile beslenir.
* Kuş Y, Böcek X ile beslenir.
* Fare Z, Bitki A ile beslenir.
* Yılan K, Fare Z ile beslenir.
* Baykuş L, Yılan K ve Kuş Y ile beslenir.
Bu bilgilere göre oluşturulan besin ağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) $ \text{Baykuş L, bu besin ağının en üst basamağında yer alır.} $
C) $ \text{Bitki A'daki enerji, Böcek X'e tamamen aktarılır.} $
D) $ \text{Yılan K, otçul bir canlıdır.} $
Karbon döngüsü ve azot döngüsü, ekosistemlerin sürdürülebilirliği için hayati öneme sahip iki temel madde döngüsüdür. Her ikisi de canlı ve cansız çevre arasındaki madde alışverişini içerir.
Bu iki döngü ile ilgili aşağıdaki ortak özelliklerden hangisi yanlıştır?
B) $ \text{Her ikisinde de ayrıştırıcı canlılar önemli rol oynar.} $
C) $ \text{Her ikisi de sadece biyolojik süreçlerle gerçekleşir.} $
D) $ \text{Her ikisi de insan faaliyetlerinden etkilenebilir.} $
Bir göl ekosistemindeki besin zinciri ve enerji piramidi ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
* Göl suyunda yaşayan mikroskobik algler (üretici)
* Alglerle beslenen küçük kabuklular (birincil tüketici)
* Küçük kabuklularla beslenen küçük balıklar (ikincil tüketici)
* Küçük balıklarla beslenen büyük balıklar (üçüncül tüketici)
Bu ekosistemdeki enerji piramidi ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?
B) $ \text{Küçük kabuklular, mikroskobik alglerden aldıkları enerjinin tamamını kullanır.} $
C) $ \text{Büyük balıklara aktarılan enerji miktarı, küçük balıklara aktarılan enerji miktarından daha azdır.} $
D) $ \text{Üreticiden son tüketiciye doğru gidildikçe birey sayısı her zaman artar.} $
Ekosistemlerde madde döngüleri (su, karbon, azot vb.) ve enerji akışı, canlılığın devamlılığı için kritik öneme sahiptir. Ancak bu iki süreç arasında önemli bir fark bulunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi madde döngüleri ile enerji akışı arasındaki temel farkı en iyi açıklar?
B) $ \text{Madde döngülerinde maddeler tekrar tekrar kullanılırken, enerji akışı tek yönlüdür ve sürekli yeni enerji girişine ihtiyaç duyar.} $
C) $ \text{Enerji akışı, madde döngülerinden daha hızlı gerçekleşir.} $
D) $ \text{Madde döngüleri cansız ortamda gerçekleşirken, enerji akışı sadece canlılar arasında gerçekleşir.} $
Bir göl ekosistemine, tarım ilaçları nedeniyle suya karışan bir zehirli madde (X maddesi) girmiştir. Bu madde, canlıların vücudunda birikme özelliğine sahiptir ve besin zinciri boyunca aktarılır.
Göl ekosistemindeki besin zinciri şu şekildedir:
Su bitkileri $ \rightarrow $ Küçük balıklar $ \rightarrow $ Büyük balıklar $ \rightarrow $ Balıkçıl kuşlar
Bu zehirli madde birikimi (biyobirikim) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) $ \text{Büyük balıklardaki X maddesi miktarı, küçük balıklardakinden daha azdır.} $
C) $ \text{Balıkçıl kuşlarda biriken X maddesi miktarı, diğer canlılara göre en fazladır.} $
D) $ \text{X maddesi, besin zincirindeki enerji akışını hızlandırır.} $
İnsan faaliyetleri, hem karbon döngüsünü hem de su döngüsünü derinden etkilemektedir. Özellikle ormanların yok edilmesi, bu iki döngü üzerinde önemli ve birbiriyle ilişkili sonuçlar doğurur.
Büyük ormanlık alanların tahrip edilmesi durumunda, karbon ve su döngüleri üzerindeki olası etkileri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
B) $ \text{Toprağın su tutma kapasitesi artar ve fotosentez hızı yükselir.} $
C) $ \text{Atmosferdeki karbondioksit miktarı artar ve yağış miktarı azalabilir.} $
D) $ \text{Yer altı suyu seviyeleri yükselir ve atmosferdeki oksijen miktarı artar.} $
Bir ekosistemde, üreticilerden son tüketicilere doğru enerji akışı ve madde aktarımı gerçekleşir. Bu süreçte, her trofik düzeyde enerjinin büyük bir kısmı kaybedilirken, bazı maddeler (örneğin zehirli atıklar) birikerek üst basamaklarda daha yoğun hale gelebilir.
Aşağıdaki tabloda, bir besin zincirindeki dört farklı trofik düzey için enerji, biyokütle ve birey sayısı ile ilgili genel eğilimler verilmiştir:
| Trofik Düzey | Enerji Miktarı | Biyokütle Miktarı | Birey Sayısı |
| :----------- | :------------- | :--------------- | :----------- |
| Üretici | Yüksek | Yüksek | Yüksek |
| Birincil Tüketici | Orta | Orta | Orta |
| İkincil Tüketici | Düşük | Düşük | Düşük |
| Üçüncül Tüketici | Çok Düşük | Çok Düşük | Çok Düşük |
Bu tabloya göre, bir öğrencinin yaptığı aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
B) $ \text{Üst trofik düzeylere doğru gidildikçe, aynı miktarda enerji için daha fazla alt düzey canlı tüketilmesi gerekir.} $
C) $ \text{Bu ekosisteme giren ve besin zinciri boyunca biriken zehirli bir madde, en yoğun olarak üretici canlılarda bulunur.} $
D) $ \text{Enerji piramidinin tabanından zirvesine doğru gidildikçe, aktarılan enerji miktarı azalır.} $
Bir tarım arazisinde yapılan gözlemlerde, toprağın azot bakımından fakirleştiği ve bitkilerin gelişiminin yavaşladığı tespit edilmiştir. Çiftçi, bu durumu düzeltmek için farklı yöntemler denemeye karar vermiştir.
Çiftçinin uygulayabileceği aşağıdaki yöntemlerden hangisi, topraktaki azot miktarını artırarak bitki gelişimine olumlu katkı sağlaması beklenmez?
B) $ \text{Toprağa kimyasal azotlu gübre takviyesi yapmak.} $
C) $ \text{Toprağın havalanmasını azaltarak denitrifikasyon bakterilerinin aktivitesini artırmak.} $
D) $ \text{Organik atıkları (bitki artıkları, hayvan gübresi) toprağa karıştırmak.} $
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-fen-bilimleri-madde-ve-enerji-donguleri/testler